Sau tiếng nổ giữa lòng Phan Rang

Bác Trần Minh, tên thật là Trần Phú Thịnh, sinh năm 1927, mất năm 2015. Quê quán: thôn La Chữ, xã Phước Hữu, tỉnh Khánh Hòa. Là một cán bộ lão thành cách mạng, trong thời kỳ kháng chiến và sau ngày đất nước giải phóng, ông từng đảm nhiệm nhiều cương vị lãnh đạo, chỉ huy, có nhiều đóng góp cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển quê hương Ninh Thuận.

Theo lời kể của cô Trần Thị Sơn - tức Mười Sơn, cháu ruột của bác Trần Minh và gọi bác bằng chú (Nguyên Tỉnh Ủy viên, Trưởng Ban VHXH Hội đồng nhân dân tỉnh Ninh Thuận, nhiệm kỳ 2004-2009), nếu chỉ nhìn vào kết quả của trận đánh “Diệt Mỹ để phá càn Mỹ”, chúng ta có thể nghĩ rằng câu chuyện kết thúc ngay sau khi lực lượng đặc công rút khỏi mục tiêu.

Nhưng thực tế, sau tiếng nổ giữa đêm, một cuộc truy tìm khác mới bắt đầu.

Các chiến sĩ đã trở về Mazắc vào khoảng 5 giờ sáng ngày 3/2/1967. Trong khi đó, phía đối phương ở Phan Rang - Tháp Chàm và sân bay Thành Sơn liên tục báo động.

Máy bay quần đảo trên bầu trời. Pháo sáng được bắn lên trên một vùng rộng lớn để tìm kiếm lực lượng cách mạng.

Sáng hôm đó, đối phương tập trung lực lượng giải quyết hậu quả. Đường sá bị phong tỏa, xe cơ giới được huy động để tìm kiếm và thu dọn hiện trường.

Đến 14 giờ, máy bay tiếp tục hoạt động trên bầu trời khu vực CK35 và căn cứ Anh Dũng. Nhiều loại máy bay và xe cơ giới được huy động.

Nhưng đến khoảng 19 giờ, các vùng căn cứ của lực lượng cách mạng đã trở lại tương đối yên ổn.

Mục tiêu của trận đánh đã đạt được.

Điều đáng chú ý là tiếng vang của trận đánh không dừng lại ở địa bàn Phan Rang.

Tin tức nhanh chóng được lan truyền. Các đài phương Tây đưa tin đơn vị Quân cảnh Mỹ tại Phan Rang bị lực lượng cách mạng đánh thiệt hại nặng, trong đó có nhiều sĩ quan cấp cao.

Vài ngày sau, điện của Quân ủy miền gửi về khen ngợi đơn vị đặc công Ninh Thuận đã đánh vào đơn vị Quân cảnh Mỹ và phá được một căn cứ lớn của quân Mỹ trên địa bàn Ninh Thuận.

Đơn vị 311 được biểu dương và khen thưởng.

Đồng chí Nguyễn Phi và đồng chí Phạm Văn Lực được trao Huân chương Chiến công. Đồng chí Trần Văn Lãng được trao Huân chương Chiến công hạng Ba cùng nhiều cán bộ, chiến sĩ khác được biểu dương.

Nhưng khi đọc đến những phần thưởng ấy, tôi lại nhớ đến những chi tiết xảy ra trước trận đánh.

Đó là những ngày chuẩn bị âm thầm, những chuyến hành quân dài trong đêm, những lúc thiếu nước, những giờ quan sát đối phương và những phút phải kiên trì chờ đợi.

Phần thưởng là sự ghi nhận đối với chiến công. Nhưng phía sau chiến công vẫn là những con người đã trực tiếp đối mặt với hiểm nguy.

Đặc biệt, tác động của trận đánh không chỉ nằm ở mục tiêu quân sự trực tiếp.

Theo nội dung hồi ký, từ chỗ đầu tháng 2/1967 lực lượng cách mạng bên ngoài khu vực chỉ có vài cán bộ, bên trong chỉ có một số cơ sở tự vệ mật, đến tháng 3 đã có điều kiện hình thành thêm nhiều lực lượng và tổ chức hoạt động.

Như vậy, sau trận đánh, phong trào cách mạng tại Phan Rang - Tháp Chàm tiếp tục có những bước phát triển.

Điều này khiến tôi nhìn chiến công “Diệt Mỹ để phá càn Mỹ” dưới một góc độ khác. Một trận đánh có thể được tính bằng mục tiêu đã đánh trúng, bằng kết quả quân sự hay bằng những phần thưởng được trao. Nhưng giá trị của nó còn có thể nằm ở niềm tin mà nó tạo ra và sự chuyển biến của phong trào sau đó.

Với thế hệ trẻ hôm nay, tôi nghĩ đó là điều đáng ghi nhớ nhất.

Những người lính đặc công của Đại đội 311 không chỉ hoàn thành một nhiệm vụ trong đêm. Chiến công ấy còn góp phần tạo thêm thế đứng cho phong trào cách mạng ở Phan Rang - Tháp Chàm và Ninh Thuận trong những năm tiếp theo.

Và phía sau một chiến công được nhắc đến bằng những phần thưởng, vẫn luôn có những con người đã âm thầm bước đi trong đêm để hoàn thành nhiệm vụ.