sĩ quan phòng không của QĐNDVN trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ - Nguyễn Viết Xuân

NGUYỄN VIẾT XUÂN – NGƯỜI SĨ QUAN PHÒNG KHÔNG VÀ LỜI HÔ “NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN”

Một câu chuyện về ý chí của người lính phòng không giữa lửa đạn

Mùa thu năm 1964, trên một trận địa phòng không thuộc miền Tây Quân khu 4, bầu trời không còn yên tĩnh.

Những tiếng động cơ từ xa vọng lại.

Các chiến sĩ phòng không nhanh chóng vào vị trí.

Giữa trận địa, Nguyễn Viết Xuân, người chính trị viên đại đội, quan sát từng diễn biến.

Ông hiểu rằng:

Bảo vệ trận địa không chỉ là nhiệm vụ của những khẩu pháo.

Đó còn là cuộc đấu tranh về ý chí.

1. Người lính từ quê hương

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1933 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc.

Ông xuất thân trong một gia đình lao động.

Năm 18 tuổi, ông tham gia quân đội.

Từ một người lính, ông từng bước trưởng thành qua nhiều vị trí công tác.

Trong những năm tháng chiến tranh, ông được giao nhiệm vụ tại các đơn vị phòng không.

Ông không chỉ chú trọng nhiệm vụ chiến đấu.

Ông còn quan tâm đến từng chiến sĩ.

Với ông, tinh thần của người lính là một phần sức mạnh của trận địa.

2. Trận địa giữa trời lửa

Năm 1964, chiến tranh phá hoại bằng không quân mở rộng ra miền Bắc.

Các trận địa phòng không phải thường xuyên đối mặt với máy bay địch.

Mỗi khi tiếng còi báo động vang lên, những người lính lập tức vào vị trí.

Pháo được chỉnh hướng.

Đạn được đưa lên.

Mắt người lính hướng lên bầu trời.

Không có chỗ cho sự chậm trễ.

Nguyễn Viết Xuân thường đi qua từng vị trí.

Ông động viên:

— Bình tĩnh.

— Giữ vững trận địa.

Đó là những câu nói đơn giản.

Nhưng giữa tiếng bom, chúng có sức mạnh đặc biệt.

3. Ngày 18 tháng 11 năm 1964

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân chiến đấu tại khu vực Cháp Lát, huyện Hướng Hóa, Quảng Trị.

Máy bay Mỹ xuất hiện.

Trận địa lập tức chiến đấu.

Bom đạn trút xuống.

Khói bụi phủ kín.

Nhưng các khẩu đội vẫn tiếp tục bắn.

Nguyễn Viết Xuân đi kiểm tra trận địa.

Ông động viên từng chiến sĩ.

Rồi một quả bom đánh trúng khu vực trận địa.

Ông bị thương rất nặng.

Nhưng ông vẫn cố gắng đứng dậy.

4. Người chính trị viên giữa trận địa

Những người lính chạy đến.

Họ muốn đưa ông ra khỏi vị trí nguy hiểm.

Nhưng Nguyễn Viết Xuân nói với đồng đội hãy tiếp tục chiến đấu.

Ông không muốn sự có mặt của mình làm các chiến sĩ phân tâm.

Trong khoảnh khắc ấy, ông hướng về phía bầu trời.

Và câu nói đã trở thành biểu tượng được nhắc lại qua nhiều thế hệ:

“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”

Không phải một lời nói để chứng minh lòng can đảm.

Đó là lời động viên cuối cùng của một người chỉ huy dành cho đồng đội trong lúc trận địa đang đứng trước thử thách khốc liệt.

5. Những khẩu pháo tiếp tục khai hỏa

Sau lời động viên của người chính trị viên, các chiến sĩ tiếp tục chiến đấu.

Những khẩu pháo vẫn hướng lên trời.

Người chỉ huy bị thương.

Nhưng trận địa không được phép ngừng hoạt động.

Các chiến sĩ vừa chiến đấu vừa tìm cách cứu đồng đội.

Trong khói lửa, họ hiểu rằng người đang nằm trước mặt mình không chỉ là cấp trên.

Ông là người đã cùng họ chia sẻ những ngày gian khổ.

Là người thường xuyên nhắc họ phải giữ vững trận địa.

Và giờ đây, ông đang nằm lại giữa chính nơi mình đã chiến đấu.

6. Người đồng đội kể lại

Sau trận đánh, một chiến sĩ đứng rất lâu bên vị trí của Nguyễn Viết Xuân.

Anh nhớ lại những ngày trước đó.

Người chính trị viên thường đi đến từng khẩu đội.

Có khi chỉ hỏi:

— Anh em ăn cơm chưa?

Có khi:

— Đêm qua ngủ được không?

Những câu hỏi rất nhỏ.

Nhưng trong chiến tranh, những điều nhỏ bé ấy khiến người lính cảm thấy mình không đơn độc.

Người chiến sĩ nói:

— Anh Xuân không chỉ bảo chúng tôi chiến đấu.

— Anh làm chúng tôi tin rằng mình có thể chiến đấu.

7. Một cái tên trở thành biểu tượng

Sau khi Nguyễn Viết Xuân hy sinh, câu chuyện về ông nhanh chóng được lan truyền trong quân đội và trong nhân dân.

Tên ông trở thành biểu tượng của tinh thần chiến đấu kiên cường.

Nhưng nếu chỉ nhớ ông qua một câu nói, chúng ta sẽ bỏ quên một phần quan trọng của con người ấy.

Nguyễn Viết Xuân là một người lính.

Một người chỉ huy.

Một người đồng đội.

Một người đã sống giữa chiến tranh bằng trách nhiệm của mình.

Và chính những điều bình dị ấy làm cho khoảnh khắc cuối cùng của ông trở nên có sức lay động.

8. Nhiều năm sau

Nhiều năm sau chiến tranh, một thế hệ trẻ đứng trước tượng đài Nguyễn Viết Xuân.

Một cậu bé hỏi:

— Tại sao chú ấy lại không chạy đi khi bị thương?

Người cha trả lời:

— Vì chú ấy là người chỉ huy.

Cậu bé lại hỏi:

— Chú ấy không sợ sao?

Người cha im lặng một lúc.

Rồi nói:

— Chắc chắn có lúc sợ.

— Người lính cũng là con người.

— Nhưng điều làm một người trở nên dũng cảm không phải là không biết sợ.

— Mà là biết mình phải làm gì dù đang sợ.

Cậu bé nhìn lên bức tượng.

Gương mặt người chiến sĩ vẫn hướng về phía trước.

9. “Nhằm thẳng quân thù mà bắn” hôm nay

Ngày nay, câu nói của Nguyễn Viết Xuân đã trở thành một biểu tượng lịch sử.

Nhưng ý nghĩa của nó không chỉ nằm trong chiến trường.

Nó còn gợi nhắc về:

ý chí không khuất phục trước khó khăn,

tinh thần trách nhiệm,

lòng dũng cảm,

sự bình tĩnh trước thử thách.

Mỗi thời đại có một “trận địa” khác nhau.

Có thể là học tập.

Có thể là nghiên cứu.

Có thể là lao động.

Có thể là bảo vệ chủ quyền và xây dựng đất nước.

Điều quan trọng vẫn là:

Khi đứng trước thử thách, con người phải biết mình đang bảo vệ điều gì.

LỜI KẾT

Nguyễn Viết Xuân hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Ông không có cơ hội nhìn thấy những ngày đất nước hòa bình.

Không có cơ hội trở lại quê nhà trong một buổi chiều bình thường.

Không có cơ hội chứng kiến những thế hệ trẻ lớn lên dưới bầu trời không còn tiếng bom.

Nhưng chính vì thế, câu chuyện về ông càng trở nên đặc biệt.

Bởi có những người đã chiến đấu trong những năm tháng mà họ biết rất rõ mình có thể không trở về.

Họ vẫn đứng vào vị trí của mình.

Vẫn làm nhiệm vụ.

Vẫn động viên đồng đội.

Vẫn hướng về phía trước.

Một người lính có thể ngã xuống.
Nhưng tinh thần mà người ấy để lại có thể tiếp tục đứng.

Nguyễn Viết Xuân đã trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của người chiến sĩ phòng không trong kháng chiến chống Mỹ.

Và câu nói:

“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”

được lưu lại không chỉ như lời nói của một người lính giữa trận địa năm xưa, mà như một lời nhắc về bản lĩnh, lòng dũng cảm và trách nhiệm của con người trước thử thách.

Bầu trời năm ấy đầy khói lửa.

Nhưng giữa khói lửa ấy, có một người lính vẫn đứng.

Và khi ông không thể đứng được nữa, những người đồng đội của ông tiếp tục đứng lên.

Đó có lẽ là ý nghĩa sâu sắc nhất của người lính Nguyễn Viết Xuân:

Ngã xuống không phải là kết thúc, nếu niềm tin của mình đã được trao lại cho những người ở phía sau.