Soạn giả Trần Hữu Trang và những ký ức đau lòng của người bạn chiến đấu

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nỗi đau mất mát vẫn còn in đậm trong lòng họa sỹ Trang Phượng, một trong số ít người may mắn thoát khỏi trận bom B52 khốc liệt ở căn cứ Trung ương Cục Miền Nam. Ông từng là cán bộ Ban Tuyên huấn, và người bạn thân thiết của ông chính là soạn giả Trần Hữu Trang, mang bí danh Tư Trang.

Ông Tư Trang được nhiều người mến mộ bởi tính cách giản dị, hiền hậu và sự quan tâm chân thành đến đồng chí, đồng đội. Các vở cải lương của ông từng được công diễn công khai trên sân khấu Sài Gòn trước năm 1975, dù chính ông là một chiến sỹ giải phóng, điều cho thấy sức hút của tác phẩm đối với công chúng.

Buổi sáng hôm ấy, họa sỹ Trang Phượng ghé hầm của Tư Trang uống trà và trao đổi công việc. Ông Tư Trang hỏi han gia đình, dặn bạn giữ gìn sức khỏe để chờ ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng. Chỉ khoảng mười lăm phút sau khi rời hầm, máy bay B52 đã kéo đến và trút bom xuống khu vực này.

Trận bom kéo dài với mười một đợt liên tiếp, khu rừng bị xé toạc, khói lửa mù mịt, bầu trời tối sầm như đêm. Khu vực hầm trú ẩn của Tư Trang bị san phẳng. Khi trở lại tìm, đồng đội không thấy ông đâu, và đến chiều mới biết ông đã hy sinh, thân thể không còn nguyên vẹn.

Nhiều năm sau khi đất nước hòa bình, ký ức về ngày ấy vẫn ám ảnh họa sỹ Trang Phượng. Trong cuộc kháng chiến, phòng hội họa của ông có mười một người hy sinh, khiến ông luôn trăn trở về sự mong manh giữa sống và chết. Ông coi việc tiếp tục sáng tác về đề tài chiến tranh cách mạng là trách nhiệm đối với những người đồng đội đã ngã xuống.

Soạn giả Trần Hữu Trang, sinh năm 1906 tại Tiền Giang, từng tham gia phong trào yêu nước từ đầu thập niên 1930. Những vở kịch như Tô Ánh Nguyệt, Lan và Điệp, Đời cô Lựu đã trở thành tác phẩm kinh điển của sân khấu cải lương. Ông được Nhà nước truy tặng Huân chương Thành Đồng và Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.

Câu chuyện về Trần Hữu Trang nhắc nhớ thế hệ trẻ rằng hòa bình hôm nay được xây dựng từ sự hy sinh thầm lặng của những con người vừa tài hoa vừa giản dị. Sống có trách nhiệm, trân trọng quá khứ và cống hiến cho cộng đồng chính là cách để tiếp nối tinh thần ấy.

Nguồn tham khảo: Báo Tiền Phong – "Trần Hữu Trang qua hồi ức của họa sỹ Trang Phượng" (https://tienphong.vn/tran-huu-trang-qua-hoi-uc-cua-hoa-sy-trang-phuong-post999861.tpo); nội dung được biên soạn lại, không sao chép nguyên văn.

Ảnh: Báo Tiền Phong (https://tienphong.vn/tran-huu-trang-qua-hoi-uc-cua-hoa-sy-trang-phuong-post999861.tpo).