Sơn Mỹ trong ký ức

Chủ đề: SƠN MỸ TRONG KÝ ỨC

       Sinh ra và lớn lên ở Quảng Ngãi, từ nhỏ tôi đã quen thuộc với cái nắng chang chang của mùa hè, cái gió se lạnh của những ngày mưa bão miền Trung, với tiếng sóng biển gầm vang ngoài khơi xa và những đồng lúa Tịnh Khê xanh ngắt một màu. Quê hương mình bình yên là thế, mộc mạc là thế, nhưng trong chiều sâu lịch sử, mảnh đất này đã phải mang trên mình không ít những vết thương đầm đìa nước mắt. Trong đó, bi kịch thảm sát Sơn Mỹ ngày 16 tháng 3 năm 1968 là một ký ức mà mỗi lần nhớ đến, trái tim tôi lại nhói lên một nỗi đau nghẹn ngào.

      Tôi nhớ những ngày còn đi học, khi lật mở những trang sách lịch sử hay lắng nghe ông bà kể lại chuyện ngày xưa, sự kiện Sơn Mỹ hiện lên thật xót xa. Chỉ trong vỏn vẹn một buổi sáng, 504 người dân lành Tịnh Khê đã bị tước đoạt cuộc sống. Họ là ai? Họ chỉ là những cụ già tóc bạc phơ chống gậy ngồi trước hiên nhà, những người mẹ vội vã nhóm bếp nấu cơm sáng, những chị phụ nữ đang dở tay chăn trâu làm đồng, và cả những đứa trẻ sơ sinh còn đỏ hớn đang nằm trên tay mẹ.

      Họ không cầm súng, không tham gia chiến đấu, hoàn toàn không có khả năng tự vệ. Họ là những người nông dân Quảng Ngãi chất phác, cả đời chỉ biết đến cây lúa, con trâu, đến bãi bồi ven sông Trà. Vậy mà cuộc chiến tranh phi nghĩa đã tràn qua xóm làng êm đềm ấy, để lại một bi kịch đau đớn đến xé lòng. Bức ảnh tư liệu chụp người mẹ ôm chặt đứa con vào lòng che chắn trước họng súng, hay hình ảnh hai anh em thu mình sợ hãi bên bờ ruộng... luôn là những ký ức ám ảnh tâm trí tôi.

      Sự kiện Sơn Mỹ đã dạy cho một người trẻ như tôi hiểu rằng: Lịch sử không phải là những con số thống kê vô hồn hay những dòng chữ khô khan để học thuộc lòng đi thi. Lịch sử là xương máu, là nước mắt, là nỗi đau có thật của chính những người đồng bào từng hít thở chung bầu không khí này. Thế nhưng, điều khiến tôi trân trọng và cảm động sâu sắc nhất không chỉ là nỗi đau của quá khứ, mà chính là tinh thần hồi sinh phi thường của người dân quê mình. Sau ngày bi kịch xảy ra, trên mảnh đất từng cháy rụi và nhuốm màu tang tóc ấy, mầm sống đã mạnh mẽ đâm chồi.

       Sơn Mỹ và Tịnh Khê hôm nay không mang màu sắc u tối của hận thù. Nhìn những hàng dừa đung đưa trong gió, những cánh đồng lúa chín vàng óng, những ngôi nhà mới ngói đỏ tươi và tiếng cười rộn rã của các em nhỏ trên đường đến trường, tôi cảm nhận được sức sống bền bỉ của người dân Quảng Ngãi. Người dân quê mình đã chọn một con đường đầy cao thượng: khép lại quá khứ đau thương, không nuôi dưỡng lòng hận thù, mà dùng tình yêu thương và lao động để hồi sinh mảnh đất này, biến nơi đây thành một biểu tượng của khát vọng hòa bình.

      Sống trong hòa bình, được thong dong đến trường, được tự do đuổi theo những ước mơ của tuổi trẻ, tôi luôn tự dặn lòng không bao giờ được coi những điều đó là nghiễm nhiên. Sự bình yên hôm nay được đổi bằng vô vàn hy sinh của các thế hệ đi trước. Từ sự kiện Sơn Mỹ, tôi nhận thức rõ ràng trách nhiệm của bản thân và thế hệ trẻ:

       Thứ nhất, trách nhiệm ghi nhớ và trân trọng lịch sử: Nhớ về Sơn Mỹ không phải để khơi gợi nỗi đau hay gieo rắc tư tưởng thù oán, mà là để hiểu rõ giá trị vô giá của hai tiếng "Hòa bình". Thế hệ trẻ Quảng Ngãi phải có trách nhiệm tìm hiểu lịch sử một cách thấu đáo, chủ động lắng nghe những câu chuyện của thế hệ cha anh, gìn giữ và truyền lại những ký ức ấy cho các thế hệ sau để lịch sử quê hương không bao giờ bị lãng quên.

       Thứ hai, trách nhiệm cống hiến bằng hành động thực tế: Nếu như ngày xưa, cha anh phải dùng xương máu để giữ từng túp lều, từng bờ ruộng, thì ngày nay, vũ khí của người trẻ chúng tôi chính là tri thức, đạo đức và sự chăm chỉ. Trách nhiệm của chúng tôi là nỗ lực học tập thật tốt, rèn luyện kỹ năng, nâng cao hiểu biết để sau này trở thành những người có ích. Cho dù sau này đi đâu, làm gì, người trẻ Quảng Ngãi vẫn luôn hướng về quê hương, sẵn sàng đóng góp sức lực, tri thức của mình để xây dựng tỉnh nhà ngày càng giàu đẹp, hiện đại và phát triển.

       Thứ ba, trách nhiệm lan tỏa thông điệp hòa bình và lòng bao dung: Từ nỗi đau Sơn Mỹ, tuổi trẻ Quảng Ngãi hiểu sâu sắc hơn ai hết sự tàn khốc của chiến tranh và ý nghĩa của sự hòa hợp. Chúng tôi cần sống tử tế, biết yêu thương, chia sẻ với những người xung quanh, đồng thời trở thành những "sứ giả" lan tỏa hình ảnh một Quảng Ngãi, một Việt Nam thân thiện, yêu chuộng hòa bình và luôn hướng về tương lai tới bạn bè quốc tế.

      Bi kịch Sơn Mỹ ngày 16 tháng 3 năm 1968 là một nốt trầm đau thương trong lịch sử quê hương, nhưng nó cũng là ngọn đuốc nhắc nhở thế hệ trẻ chúng tôi về sống có lý tưởng. Chúng tôi nguyện sẽ sống một thời thanh xuân thật ý nghĩa, sống tử tế và nỗ lực hết mình để mảnh đất Quảng Ngãi không chỉ mãi bình yên mà sẽ ngày càng xanh tươi, vững bước đi lên.