"Sơn pháo thủ" huyền thoại trên đồi E Chiến dịch Điện Biên Phủ
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (LLVTND) Phùng Văn Khầu (1930 – 2021) là biểu tượng xuất sắc cho tinh thần kiên cường, ý chí sắt đá của Binh chủng Pháo binh Quân đội Nhân dân Việt Nam. Dân tộc Tày, sinh ra tại xã Đức Hồng, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, ông nhập ngũ năm 1946. Tên tuổi của ông gắn liền với khẩu sơn pháo 75mm và những phát bắn chính xác đến từng centimet trên điểm cao Đồi E, góp phần quyết định vào thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.
Từ chiến sĩ pháo thủ đến trận pháo chiến nghẹt thở tại Đồi E
Trước Chiến dịch Điện Biên Phủ, Phùng Văn Khầu đã kinh qua nhiều trận đánh lớn trong Chiến dịch Quang Trung (1951) và Chiến dịch Tây Bắc (1952), luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ pháo thủ. Đầu năm 1954, ông mang cấp bậc Đại đội phó Pháo binh thuộc Đại đội 755, Trung đoàn 675, Đại đoàn 351, trực tiếp tham gia đợt tiến công thứ hai của Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Nhiệm vụ khống chế trung tâm Mường Thanh (tháng 3 – 4/1954): Khẩu đội sơn pháo 75mm do Phùng Văn Khầu chỉ huy được giao nhiệm vụ bố trí ngay trên cao điểm Đồi E. Đây là vị trí tiền duyên cực kỳ nguy hiểm, nằm trực diện với cụm tập đoàn cứ điểm Mường Thanh và trong tầm khống chế trực tiếp của pháo binh địch từ Hồng Cúm, Đồi A1.
Trận chiến sinh tử ngày 23/4/1954: Hỏa lực pháo binh và không quân Pháp tập trung đánh phá dữ dội vào vị trí Đồi E nhằm dập tắt các khẩu pháo ngắm bắn trực tiếp của ta. Bụi đất sạt lở lấp kín hầm pháo, toàn bộ các thành viên trong khẩu đội lần lượt thương vong hoặc hy sinh, chỉ còn lại một mình Phùng Văn Khầu. Mặc dù bản thân bị thương và dính đầy đất cát, ông vẫn kiên cường bám trụ trận địa.
Một mình đảm nhiệm đồng thời nhiều vị trí: vừa nạp đạn, ngắm bắn, vừa lên đạn và giật cò, Phùng Văn Khầu đã điều khiển khẩu sơn pháo 75mm tiếp tục nhả đạn. Trong ngày hôm đó, ông đã bắn tổng cộng 22 quả đạn, tiêu diệt gọn 4 khẩu pháo 105mm, 1 khẩu đại liên của địch và chi viện đắc lực cho bộ binh ta giữ vững trận địa.
Dấu ấn hiệu suất tác chiến đỉnh cao
Tính chung trong toàn bộ Chiến dịch Điện Biên Phủ (từ tháng 3 đến tháng 5 năm 1954), khẩu đội pháo dưới sự chỉ huy và trực tiếp thao tác của Phùng Văn Khầu đã lập nên những kỷ lục tác chiến đáng kinh ngạc:
Bắn phá hủy 5 khẩu pháo 105mm và 6 khẩu đại liên của quân Pháp.
Đánh sập 1 căn cứ chỉ huy, dập tắt 1 lô lô cố cùng nhiều hỏa điểm phòng ngự kiên cố của địch.
Tiêu diệt hàng trăm sinh lực địch, bảo vệ an toàn cho lực lượng bộ binh tiến công.
Sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước
Tinh thần "còn người còn pháo, còn trận địa" của Phùng Văn Khầu đã trở thành tấm gương sáng ngời cổ vũ toàn chiến trường. Ngày 31/8/1955, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba khi mới 25 tuổi. Ông là một trong những anh hùng tiêu biểu nhất đại diện cho ý chí quật cường của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ.
