Sơn Ton – Chiến sĩ du kích Khmer kiên cường

Sơn Ton sinh năm 1933 trong một gia đình Khmer nghèo ở xã Lưu Nghiệp Anh, huyện Trà Cú (tỉnh Trà Vinh). Khi còn nhỏ, ông vừa làm thuê vừa âm thầm tham gia phong trào cách mạng trong vùng.

Khi Cách mạng Tháng Tám nổ ra, Sơn Ton tham gia du kích để chiến đấu chống thực dân Pháp. Vì quá trẻ, ông đã khai sinh tăng thêm ba tuổi để được phép vào đội du kích sớm hơn — minh chứng cho khát vọng đấu tranh mãnh liệt trong lòng cậu bé nghèo.

Thời du kích, ông xây dựng nhiều cơ sở cách mạng giữa đồng bào Khmer, thành lập các đội du kích, tuyên truyền, vận động người dân cùng tham gia kháng chiến. Năm 1953, ông được cử vào đội du kích tập trung ở huyện, nơi chỉ trong hơn 7 tháng, đơn vị của ông đã tiêu diệt nhiều tên địch, bắt sống, thu vũ khí và huy động thanh niên Khmer gia nhập cách mạng.

Sơn Ton cũng nổi tiếng với biệt danh “Vua lựu đạn”: ông rất giỏi gài bẫy lựu đạn — một kỹ năng nguy hiểm nhưng hiệu quả cao trong du kích. Trong một lần, khi kẻ thù bao vây hội nghị địa phương, Sơn Ton đơn độc chiến đấu giữ vững vị trí để hội nghị rút lui an toàn.

Sau Hiệp định Genève (1954), ông là một trong 12 chiến sĩ thi đua của miền Nam được chọn để tập kết ra Bắc. Tại đây, ông tiếp tục được ghi nhận nhiều chiến công và sau đó được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những đóng góp to lớn cho kháng chiến.

Sau khi nghỉ hưu, ông tiếp tục tham gia công tác cựu chiến binh và chính sách tại địa phương. Dù tuổi cao, Sơn Ton vẫn giữ nếp sống người lính Cụ Hồ: đạp xe, tham gia họp cựu chiến binh, giúp đỡ đồng đội và nhân dân. Ông được biết đến như một biểu tượng của lòng quả cảm, tinh thần kiên trì và tình yêu sâu sắc với Tổ quốc.