SƠN TON – NGƯỜI CON CỦA ĐẤT KHMER NAM BỘ

Có những người anh hùng bước ra từ những vùng đất nổi tiếng. Nhưng cũng có những người từ một vùng quê bình dị, mang theo tình yêu quê hương và tinh thần đoàn kết dân tộc để đi vào lịch sử. Sơn Ton là một người như thế.

Sinh khoảng năm 1930–1933, quê tại xã Lưu Nghiệp Anh, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh, ông là người con ưu tú của đồng bào Khmer Nam Bộ. Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, quê hương Trà Vinh chìm trong những ngày tháng đầy biến động. Người dân phải sống giữa sự kiểm soát, càn quét và đàn áp.

Nhưng trong những phum, sóc của người Khmer, tinh thần yêu nước vẫn âm thầm được giữ gìn. Sơn Ton sớm tham gia cách mạng. Từ một người con của quê hương, ông trở thành người chiến sĩ trong phong trào chiến tranh du kích Nam Bộ.

Không có những trận đánh với lực lượng lớn. Không có những vũ khí hiện đại. Người du kích chủ yếu dựa vào địa hình, sự che chở của nhân dân và cách đánh linh hoạt. Sơn Ton hiểu rõ quê hương mình.

Ông biết từng con đường.

Từng cánh đồng.

Từng khu vườn.

Từng nơi có thể ẩn náu.

Và quan trọng hơn, ông hiểu rằng muốn chiến đấu lâu dài thì phải dựa vào nhân dân. Trong những năm tháng khốc liệt ấy, ông cùng đồng đội tổ chức lực lượng, xây dựng cơ sở và nhiều lần trực tiếp chiến đấu chống quân Pháp. Có những trận đánh tưởng như không cân sức. Có những lúc lực lượng du kích bị bao vây.

Nhưng Sơn Ton vẫn bình tĩnh tìm cách thoát khỏi vòng vây, bảo toàn lực lượng và tiếp tục chiến đấu.

Đánh khi có thời cơ.

Rút khi cần thiết.

Giữ người, giữ lực lượng để chiến đấu lâu dài.

Đó chính là bản lĩnh của người cán bộ du kích. Và cũng chính từ những con người như Sơn Ton, phong trào chiến tranh nhân dân ở Nam Bộ từng bước được củng cố. Điều đáng quý trong câu chuyện của ông còn nằm ở một ý nghĩa lớn hơn. Ông là người Khmer, nhưng chiến đấu vì một quê hương chung.

Trong những năm chiến tranh, người Kinh, người Khmer và nhiều dân tộc khác cùng đứng trong hàng ngũ cách mạng. Khác nhau về tiếng nói, phong tục, nhưng cùng chung một đất nước và một khát vọng độc lập. Sơn Ton trở thành một biểu tượng đẹp cho tinh thần đoàn kết ấy.

Sau những năm tháng chiến đấu, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội và mang quân hàm Trung tá. Những đóng góp của ông được Nhà nước ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhưng có lẽ, điều đáng nhớ nhất về Sơn Ton không nằm ở quân hàm hay danh hiệu.

Mà ở hình ảnh một người con Khmer của Trà Vinh đã đem tuổi trẻ của mình góp vào cuộc đấu tranh chung của dân tộc.

Sơn Ton – người con của Lưu Nghiệp Anh, Trà Cú.

Một người Khmer Nam Bộ đã chiến đấu bằng tất cả lòng yêu quê hương, để rồi trở thành Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Giữa “Thời hoa lửa”, có những con người đến từ những dân tộc khác nhau nhưng cùng đứng dưới một lá cờ.

Bởi Tổ quốc không chia người Kinh hay Khmer.

Khi đất nước cần, tất cả đều là những người con của Việt Nam.

Và Sơn Ton chính là một trong những người con như thế.