SỐNG ANH DŨNG, CHẾT VINH QUANG

Tôi lớn lên trong hòa bình, biết đến chị Võ Thị Sáu qua những trang sách giáo khoa và những bài hát về người con gái Đất Đỏ. Nhưng cho đến khi được nghe bà ngoại kể, tôi mới thực sự hiểu thế nào là "sống anh dũng, chết vẻ vang" – sáu chữ vàng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành tặng cho chị.

Chị Võ Thị Sáu sinh năm 1933 tại vùng Đất Đỏ, Bà Rịa – một miền quê nghèo nhưng giàu truyền thống cách mạng. Cha chị làm nghề đánh xe ngựa, mẹ bán bún bì chả ở chợ. Chị lớn lên giữa cảnh quê hương bị thực dân Pháp đàn áp, tàn phá. Năm chị 14 tuổi, nhiều bạn cùng trang lứa còn cắp sách đến trường, chị đã trở thành đội viên Công an xung phong Đất Đỏ. Chị làm giao liên, mua hàng tiếp tế cho cách mạng, rải truyền đơn, ném lựu đạn tiêu diệt địch. Năm 1949, chị tham gia phá tề, trừ gian, giết tên cai tổng Tòng ác ôn và phá cuộc mít tinh của địch. Tên tuổi chị làm cho quân Pháp khiếp sợ và ra sức truy lùng.

Tháng 5 năm 1950, trong một trận đánh tại chợ Đất Đỏ, chị sa vào tay giặc. Bị tra tấn dã man trong các nhà tù, chị không hề khai báo. Trước tòa án binh Pháp, chị lớn tiếng chất vấn: "Yêu nước chống bọn thực dân xâm lược không phải là tội." Chị bị kết án tử hình. Nhưng vì bản án gây chấn động dư luận, địch không dám thi hành ngay. Hai năm sau, ngày 23 tháng 1 năm 1952, chị bị đưa ra Côn Đảo và xử bắn. Trước pháp trường, chị vẫn ung dung, ngẩng cao đầu. Khi chúng định bịt mắt, chị nói: "Không cần bịt mắt tôi. Hãy để đôi mắt của tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng. Và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người." Chị hô vang "Việt Nam muôn năm!" rồi ngã xuống. Chị mới 19 tuổi. Đêm trước khi hy sinh, chị đã được kết nạp vào Đảng – người nữ đảng viên trẻ tuổi nhất tại Côn Đảo.

Sau này, người ta kể rằng những lần địch phá mộ chị, tấm bia lại được các tù nhân dựng lên. Những tên chỉ huy phá mộ đều chết bất đắc kỳ tử. Người Côn Đảo bắt đầu tin rằng chị rất linh thiêng. Năm 1993, chị được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Bà ngoại tôi – người từng là thanh niên xung phong – kể đến đây thì dừng lại. Bà bảo: "Hồi đó nghe tin chị Sáu hy sinh, mấy chị em tụi tao khóc suốt đêm. Một cô gái trẻ như vậy mà dũng cảm hơn cả đàn ông. Tụi tao tự nhủ phải sống xứng đáng với sự hy sinh ấy." Tôi thầm nghĩ: chị Sáu sinh năm 1933, nếu còn sống, chị giờ cũng đã ngoài 90 tuổi – một bà lão tóc bạc hiền từ. Nhưng chị mãi mãi là hình ảnh một cô gái 19 tuổi hiên ngang trước họng súng. Cái đẹp của chị – cái đẹp của lòng yêu nước và khí tiết – đã vượt qua thời gian.

Hôm nay, tên chị Võ Thị Sáu được đặt cho nhiều con đường, trường học khắp cả nước. Ngôi nhà lưu niệm ở Đất Đỏ và mộ chị tại Côn Đảo trở thành điểm đến của hàng triệu người. Người ta đến để thắp nén nhang, để nhớ, và để thầm hứa với chị một điều. Tôi – một sinh viên thời bình – cũng có một lời hứa nhỏ. Chị Sáu đã hy sinh để tôi được sống trong hòa bình. Vậy tôi sẽ sống thế nào cho xứng đáng? Không phải bằng bom đạn, mà bằng tri thức, bằng sự cống hiến thầm lặng, bằng lòng biết ơn không chỉ dừng lại ở lời nói. Bà ngoại tôi hay bảo: "Có những người ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng họ đã sống trọn vẹn hơn cả những người sống trăm năm." Chị Võ Thị Sáu là một trong số đó."