sông Ba Lòng - những câu chuyện lịch sử
Nếu sông Ba Lòng là tuyến giao thông âm thầm nuôi dưỡng tiền tuyến, thì Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) năm 1968 chính là điểm nóng khốc liệt bậc nhất trên bản đồ chiến tranh. Mỗi ngày nơi đây phải hứng chịu hàng chục trận bom dội xuống, đất đá bị cày xới không ngừng. Trong “chảo lửa” ấy, 10 nữ thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552 đã lặng lẽ viết nên một bản anh hùng ca bằng chính tuổi xuân của mình.
Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần cùng chín đồng đội đều ở độ tuổi mười tám, đôi mươi – đẹp nhất của đời người. Nhiệm vụ của các chị là bám trụ tại ngã ba trọng điểm, ngay khi bom địch vừa dứt phải nhanh chóng lao ra san lấp hố bom, bảo đảm tuyến đường huyết mạch ra tiền tuyến không bị gián đoạn. Dưới những căn hầm dã chiến giữa mưa bom bão đạn, tóc các chị phủ bụi đất nhưng tinh thần luôn rực sáng. Trong thư gửi về gia đình, chị Tần vẫn giữ giọng điệu lạc quan, động viên mẹ và người thân, thể hiện niềm tin vững chắc vào ngày thắng lợi.
Ngày 24 tháng 7 năm 1968, giữa cái nắng thiêu đốt của Hà Tĩnh, sau nhiều đợt oanh tạc, khoảng 16 giờ 30 phút, một trận bom tọa độ bất ngờ trút xuống đúng vị trí các chị đang làm nhiệm vụ. Một quả bom nổ sát căn hầm trú ẩn khiến đất đá sụp đổ hoàn toàn. Khi khói bom tan đi, 10 người con gái kiên cường ấy đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường. Đồng đội nghẹn ngào đào bới trong nước mắt, tìm thấy từng người giữa lớp đất đá. Có chị vẫn còn nắm chặt chiếc xẻng trong tay, có gương mặt vẫn vẹn nguyên nét thanh xuân. Các chị ra đi khi chưa kịp dùng bữa cơm chiều, khi những ước mơ về tương lai còn dang dở.
Ngày nay, tại Ngã ba Đồng Lộc, 10 ngôi mộ trắng nằm ngay ngắn dưới chân đồi như một tượng đài bất tử. Không chỉ là nơi an nghỉ, đó còn là minh chứng cho tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của một thế hệ đã hiến dâng tuổi trẻ cho độc lập dân tộc.
Câu chuyện về 10 cô gái Đồng Lộc gặp gỡ những tấm gương anh dũng khác trên khắp các tuyến đường Trường Sơn ở điểm chung: lòng dũng cảm được nuôi dưỡng từ những điều bình dị nhất. Họ không phải những nhân vật trong huyền thoại xa vời, mà là những người trẻ giản dị, yêu đời, nhưng khi Tổ quốc cần đã sẵn sàng biến tình yêu ấy thành ý chí thép. Những câu chuyện ấy hôm nay vẫn là nguồn cảm hứng sâu sắc, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về bản lĩnh, tâm hồn và tinh thần kiên cường của con người Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt.


