Sống bám cầu, bám đường
Mô tả ngắn Câu chuyện về ông Trần Văn Lộc – một dân quân từng trực tiếp bảo vệ khu vực Cầu Hiền Lương trên dòng Sông Bến Hải – nơi từng là giới tuyến chia cắt hai miền đất nước suốt hơn 20 năm.
Bài viết Giới tuyến chia cắt và những con người không lùi bước Nhắc đến Quảng Trị, người ta không thể quên hình ảnh chiếc cầu sơn hai màu nằm vắt mình qua dòng Bến Hải – nơi từng là ranh giới tạm thời chia cắt đất nước sau Hiệp định Giơ-ne-vơ năm 1954. Ông Trần Văn Lộc, sinh năm 1938, lớn lên khi quê hương đã trở thành tuyến đầu của miền Bắc. Năm 1965, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, ông tham gia lực lượng dân quân tự vệ địa phương, trực tiếp làm nhiệm vụ bảo vệ khu vực cầu Hiền Lương.
Ông từng kể lại rằng: “Bom rơi không kể ngày đêm. Có lúc đất rung lên từng đợt, khói phủ kín mặt sông. Nhưng tụi tui xác định rồi – còn cầu là còn niềm tin.” Trong những năm 1967–1972, khu vực giới tuyến bị đánh phá dữ dội. Không chỉ bảo vệ cầu, lực lượng dân quân còn tham gia sửa đường, tiếp tế, cứu hộ người dân bị thương sau các đợt ném bom. Có những đêm, ông cùng đồng đội phải nằm phục dưới chân cầu, quan sát động tĩnh bên kia sông. Sự căng thẳng kéo dài, thiếu thốn đủ bề, nhưng không ai rời vị trí. Ông nói: “Lúc đó chỉ nghĩ đơn giản: nếu mình lùi, quê mình sẽ bị xóa sổ.” Biểu tượng của ý chí thống nhất Sau năm 1975, đất nước thống nhất, cầu Hiền Lương không còn là giới tuyến chia cắt mà trở thành biểu tượng của khát vọng hòa bình. Ông Lộc trở về với cuộc sống đời thường, nhưng mỗi lần có đoàn học sinh, đoàn viên đến tham quan di tích, ông lại tình nguyện kể chuyện. Giọng ông chậm rãi, nhưng ánh mắt vẫn ánh lên sự kiên định của một thời lửa đạn. Năm 2019, ông qua đời, hưởng thọ 81 tuổi.
Những câu chuyện ông kể không chỉ là ký ức cá nhân, mà là minh chứng sống động cho tinh thần “sống bám cầu, bám đường” của người dân Quảng Trị trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Lịch sử không chỉ là quá khứ Hôm nay, khi đứng trên cầu Hiền Lương, nhìn dòng Bến Hải hiền hòa trôi, khó ai có thể hình dung nơi đây từng là điểm nóng của chiến tranh. Nhưng nhờ những nhân chứng như ông Trần Văn Lộc, lịch sử không trở thành điều xa vời. Nó hiện lên qua từng câu chuyện giản dị, chân thật. Viết lại câu chuyện này không chỉ để tưởng nhớ một con người đã sống trọn nghĩa với quê hương. Đó còn là lời nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, trân trọng từng tấc đất quê hương. Bởi Quảng Trị đã từng đỏ lửa, để hôm nay được xanh màu hy vọng.
