SỐNG BÁM ĐÁ, CHẾT HÓA ĐÁ
Tác giả : Phạm Thị Phương Anh
Giữa những dãy núi đá trùng điệp của Hà Giang, những địa danh như Điểm cao 468, 685, 772 không chỉ là những tọa độ trên bản đồ. Đó là nơi hàng nghìn người lính từng chiến đấu và nhiều người đã mãi mãi nằm lại.
Cựu chiến binh Nguyễn Văn Kim từng là một trong những người lính của Sư đoàn 356 chiến đấu tại đây. Nhập ngũ năm 1984, anh trở thành chiến sĩ truyền đạt của Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 876.
Những năm tháng chiến đấu đã để lại trong anh ký ức về những đồng đội đã hy sinh. Nhưng mãi đến năm 2012, ký ức ấy mới thực sự biến thành một lời hứa.
Một cuộc điện thoại từ chị Lưu Thị Lan – vợ liệt sĩ Nguyễn Hữu Thanh – đã đưa Kim trở lại Điểm cao 772. Người phụ nữ ấy đã mất 28 năm tìm kiếm người chồng hy sinh trong trận đánh ngày 12/7/1984.
Kim hiểu rõ nơi anh Thanh từng chiến đấu. Anh nhớ người chỉ huy của mình đã dẫn đơn vị tiến lên, nhớ vị trí người đồng đội ngã xuống và nhớ cả sự khốc liệt khiến đồng đội không thể đưa thi thể anh ra khỏi trận địa.
Chuyến trở lại ấy giúp gia đình tìm thấy một phần hài cốt và những kỷ vật của liệt sĩ Nguyễn Hữu Thanh.
Sau đó, Kim tiếp tục đi.
Anh đi tìm Đình Văn Chung. Anh đi tìm những đồng đội vô danh. Anh phối hợp với lực lượng quy tập hài cốt liệt sĩ. Có chuyến đi kéo dài nhiều tháng, có nơi phải trở lại nhiều lần.
Cuối năm 2020, 7 hài cốt chưa xác định được danh tính được tìm thấy tại Điểm cao 772.
Nhưng Kim còn làm nhiều hơn thế. Anh cùng đồng đội vận động xây dựng Đài tưởng niệm tại Điểm cao 468 – nơi ghi dấu những năm tháng chiến đấu của Sư đoàn 356. Anh đề nghị đặt tên đường theo tên các Anh hùng LLVTND Lê Trần Mãn, Hoàng Hữu Chuyên và Nguyễn Viết Ninh.
Trên Đài tưởng niệm có câu:
“Sống bám đá đánh giặc
Chết hóa đá bất tử.”
Đó từng là lời thề của người lính Vị Xuyên.
Và với Nguyễn Văn Kim, lời thề ấy vẫn tiếp tục trong thời bình – bằng những bước chân không mỏi trên con đường tìm đồng đội.
