"SỐNG BÁM ĐÁ, CHẾT HÓA ĐÁ" - LỜI THỀ BẤT TỬ NƠI BĂNG GIÁ VỊ XUYÊN
Trường Đại học Hải Dương
Mỗi dịp tháng 2 về, hàng ngàn người lại tìm về Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên (Hà Giang) – địa danh chứng minh cho tinh thần đấu tranh kiên cường, giữ vững từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc trong cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc.
1. Dòng Chữ Khắc Trên Báng Súng
Khắp dải đất hình chữ S, ít có lời thề nào xúc động và đâm sâu vào tâm khảm người lính như 9 chữ vàng: "Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử". Dòng chữ ấy xuất thân từ khẩu súng AK của Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Viết Ninh (dân tộc Mường, quê ở xã Minh Hòa, Yên Lập, Phú Thọ).
- Thời điểm lịch sử: Sáng ngày 18/1/1985, quân địch dồn hỏa lực mạnh nhất kết hợp bộ binh mở đợt tiến công hòng chiếm lại điểm cao 685 (nơi được ví như "lò vôi thế kỷ").
- Tinh thần quả cảm: Dù bị thương ở chân, anh Ninh quyết không lên cáng cứu thương rút về tuyến sau. Anh tiếp tục ở lại chỉ huy đồng đội đánh lui nhiều đợt phản kích. Đến cuối ngày, anh hứng chịu thêm vết thương ở đầu và đã hy sinh ngay trên chốt chiến đấu, góp phần giữ vững điểm E5 thuộc cao điểm 685.
- Kỷ vật để lại: Trước đó, trong những phút giải lao hiếm hoi giữa các đợt pháo kích, ông Thái Khắc Ba (Nguyên Đại đội trưởng Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356) đã thấy anh Ninh cặm cụi đục từng nét chữ lên báng gỗ súng AK rồi lấy kem đánh răng bôi lên để làm nổi bật dòng chữ bất tử. "Anh Ninh nằm xuống nhưng kỷ vật để lại là dòng chữ trên báng súng giống như một lời thề quyết tử với kẻ thù theo chúng tôi trong cả cuộc chiến để coi cái chết nhẹ tênh." - Ông Thái Khắc Ba nghẹn ngào.
2. Nỗi Đau Đau Của Người Quản Trang
Gần 43 năm trôi qua, nghĩa trang Vị Xuyên không chỉ là nơi tri ân mà còn là điểm hẹn "trò chuyện" của những người lính già tóc bạc trắng. Ông Hoàng Văn Hoàn, người có hơn 20 năm làm quản trang tại đây, đã chứng kiến biết bao câu chuyện rơm rớm nước mắt: có những cựu binh ôm đàn hát bên mộ bạn, có những người mẹ cùng con đi tìm cha suốt mấy mươi năm...
Nỗi niềm đau đớn nhất của người làm công tác quản trang là đến nay vẫn còn quá nhiều phần mộ liệt sĩ vô danh chưa thể xác định được tên tuổi, quê quán sau hơn 30 năm nằm lại lòng đất mẹ.
