SỐNG BÁM ĐÁ, CHẾT HÓA ĐÁ – NON SÔNG CÒN MÃI

SỐNG BÁM ĐÁ, CHẾT HÓA ĐÁ – NON SÔNG CÒN MÃI

Nguyễn Viết Ninh – lời thề nơi biên cương Tổ quốc

Phía Bắc Tổ quốc, nơi những dãy núi đá dựng đứng ôm lấy biên cương, từng có một thế hệ thanh niên đã gửi lại tuổi xuân của mình giữa những cao điểm khắc nghiệt của Vị Xuyên. Những người lính năm ấy đến với Hà Giang không mang theo một cuộc đời đã được định sẵn cho chiến tranh. Họ cũng từng là những người con của gia đình, từng có những ước mơ giản dị, từng mong ngày trở về. Nhưng khi chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc bị thử thách, họ đã đứng lại nơi biên cương, lấy đá núi làm điểm tựa, lấy ý chí làm thành lũy và lấy chính tuổi trẻ của mình để giữ từng tấc đất quê hương. Giữa những tháng ngày ấy, cái tên Nguyễn Viết Ninh đã trở thành một biểu tượng không thể quên của người lính Vị Xuyên.

Nguyễn Viết Ninh là Trung đội trưởng thuộc Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356. Tại mặt trận Vị Xuyên, ông cùng đồng đội chiến đấu trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt, nơi những cao điểm đá núi trở thành những vị trí chiến đấu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đối với những người lính ở đây, mỗi mỏm đá, mỗi công sự, mỗi đoạn chiến hào không chỉ là một vị trí phòng ngự. Đó là đất đai của Tổ quốc, là phần lãnh thổ mà họ có nhiệm vụ bảo vệ. Bởi vậy, dù gian khổ và hiểm nguy đến đâu, những người lính vẫn bám trụ, quyết không để kẻ thù dễ dàng lấn chiếm. Cuộc chiến ở Vị Xuyên vì thế không chỉ là cuộc đối đầu giữa những người lính trên một chiến trường khốc liệt, mà còn là cuộc chiến của ý chí giữ đất, giữ biên cương.

Trong những ngày tháng ấy, Nguyễn Viết Ninh đã khắc lên báng súng của mình chín chữ: “Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử.” Dòng chữ nhỏ trên báng súng đã trở thành một lời thề lớn. Nó thể hiện một cách giản dị mà mãnh liệt quyết tâm của người lính: còn sống thì còn bám trụ, còn chiến đấu; nếu hy sinh, cũng hóa thành một phần của núi đá biên cương để tiếp tục bảo vệ mảnh đất thiêng liêng của Tổ quốc. Lời thề ấy sau đó đã trở thành phương châm sống và chiến đấu được nhiều người lính Vị Xuyên ghi nhớ.

Điều đáng trân trọng là lời thề ấy không chỉ nằm trên báng súng. Nguyễn Viết Ninh đã dùng chính cuộc đời mình để chứng minh cho những điều ông viết. Trong trận chiến giữ điểm E5 thuộc cao điểm 685, ông nhiều lần bị thương nhưng vẫn ở lại trận địa, thu nhặt súng đạn, động viên đồng đội và tiếp tục chỉ huy chiến đấu. Đến khi bị thương nặng, đồng đội muốn đưa ông rời khỏi trận địa để cứu chữa, nhưng ông vẫn không chịu rời vị trí. Ngày 18/1/1985, trong một đợt chiến đấu ác liệt, Nguyễn Viết Ninh tiếp tục bị thương và hy sinh. Trận đánh hôm ấy, đơn vị vẫn giữ được điểm E5.

Một người lính có thể lựa chọn rời trận địa khi bản thân đã bị thương. Nhưng Nguyễn Viết Ninh đã chọn ở lại. Không phải bởi ông không biết mình đang đứng trước hiểm nguy, mà bởi ông hiểu phía sau vị trí ấy là đồng đội, là trận địa và là đất nước. Trong hoàn cảnh mà mỗi phút giây đều có thể phải trả giá bằng sinh mạng, ông vẫn giữ lấy niềm tin rằng chừng nào còn người đứng trên cao điểm, chừng ấy đất còn được giữ. Chính sự lựa chọn ấy đã khiến lời thề “sống bám đá” không còn là một câu nói, mà trở thành một phần của cuộc đời ông.

Vị Xuyên năm ấy là một chiến trường khắc nghiệt. Những cao điểm như 685, 772 và nhiều vị trí khác trở thành nơi diễn ra những cuộc chiến đấu dai dẳng, trong đó các chiến sĩ phải đối mặt với điều kiện địa hình hiểm trở và hỏa lực pháo binh dữ dội. Trận chiến ngày 12/7/1984 được ghi nhận là một trong những ngày chiến đấu đặc biệt ác liệt tại mặt trận Vị Xuyên, với tổn thất rất lớn. Những người lính sau này nhắc về Vị Xuyên không chỉ bằng những con số, mà bằng tên của những người đồng đội đã nằm lại trên những cao điểm đá núi.

Trong ký ức của những người từng chiến đấu tại Vị Xuyên, Nguyễn Viết Ninh không đứng một mình. Bên cạnh ông là cả một thế hệ người lính đã sống, chiến đấu và hy sinh để bảo vệ biên giới phía Bắc. Chính vì vậy, chín chữ khắc trên báng súng của ông dần vượt ra khỏi câu chuyện của một cá nhân. Nó trở thành lời thề chung trong tâm khảm của những người lính Vị Xuyên: sống thì bám đất, bám đá để chiến đấu; nếu hy sinh thì cũng hóa thành bất tử cùng non sông.

Ngày nay, đứng trước những dãy núi Vị Xuyên, có thể chúng ta sẽ khó hình dung được những gì từng diễn ra ở nơi ấy. Những tiếng pháo đã lùi vào quá khứ. Những người lính trẻ năm nào nay đã trở thành những cựu chiến binh tóc bạc. Nhưng những cao điểm từng nhuốm đầy mồ hôi, nước mắt và máu của một thế hệ vẫn còn đó. Đất nước đã hòa bình, biên cương hôm nay bình yên hơn, nhưng ký ức về những người đã nằm lại vẫn là một phần thiêng liêng của lịch sử dân tộc.

Nguyễn Viết Ninh được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 29/8/1985. Nhưng có lẽ danh hiệu ấy chỉ là một cách để Tổ quốc ghi nhận một phần trong cuộc đời ông. Điều còn lại lâu dài hơn chính là câu chuyện về một người lính đã lựa chọn ở lại với đồng đội, với trận địa và với mảnh đất mình có nhiệm vụ bảo vệ.

Nếu nhìn từ hôm nay, sự hy sinh của Nguyễn Viết Ninh và những người lính Vị Xuyên không chỉ gợi lên niềm xúc động. Nó còn nhắc chúng ta về giá trị của chủ quyền quốc gia. Một tấc đất nơi biên cương có thể rất nhỏ trên bản đồ, nhưng với người lính đang đứng ở đó, đó là lãnh thổ của Tổ quốc, là phần đất được cha ông trao lại và phải được bảo vệ cho các thế hệ mai sau. Vì thế, “giữ đất” chưa bao giờ chỉ là một mệnh lệnh quân sự. Đó còn là trách nhiệm thiêng liêng đối với lịch sử, với nhân dân và với tương lai của đất nước.

Thế hệ hôm nay may mắn được lớn lên trong hòa bình. Chúng ta được đến trường, được học tập, được theo đuổi những ước mơ riêng mà không phải sống giữa những trận pháo kích hay những ngày tháng căng thẳng nơi biên giới. Nhưng càng được sống trong bình yên, chúng ta càng cần hiểu rằng bình yên ấy không tự nhiên mà có. Nó được xây dựng từ biết bao hy sinh của những thế hệ đi trước. Trong đó có những người lính đã nằm lại nơi Vị Xuyên, để biên cương vẫn là biên cương của Tổ quốc, để những thế hệ sau có thể bước tiếp trên một đất nước thống nhất và bình yên.

Với người trẻ hôm nay, tiếp nối cha anh không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều lớn lao. Đó có thể là sự nghiêm túc trong học tập, trách nhiệm với cộng đồng, ý thức bảo vệ danh dự và lợi ích của đất nước, sự trân trọng lịch sử và thái độ tỉnh táo trước những vấn đề liên quan đến chủ quyền quốc gia. Khi hiểu được cái giá của hòa bình, chúng ta sẽ biết trân trọng hòa bình hơn. Khi hiểu được sự hy sinh của những người lính biên cương, chúng ta sẽ biết sống có trách nhiệm hơn với quê hương.

Nguyễn Viết Ninh đã nằm lại nơi Vị Xuyên, nhưng câu nói ông khắc trên báng súng vẫn còn được nhắc lại qua nhiều thế hệ. “Sống bám đá, chết hóa đá, thành bất tử” – chín chữ ấy không chỉ kể về một người lính, mà kể về cả một thế hệ đã chọn đứng giữa đá núi biên cương để giữ lấy non sông.

Rồi một ngày, những người từng chiến đấu ở Vị Xuyên sẽ lần lượt trở về với đất mẹ. Những câu chuyện của chiến trường sẽ dần được kể lại bằng giọng của những người đã đi qua một thời tuổi trẻ dữ dội. Nhưng những mỏm đá nơi biên cương vẫn còn đó, những con đường vẫn nối dài qua núi, và đất nước vẫn tiếp tục đi về phía trước. Trong sự bình yên ấy, tên tuổi của Nguyễn Viết Ninh và những người lính Vị Xuyên sẽ còn được nhắc nhớ như một phần máu thịt của lịch sử.

Bởi họ đã sống cho đất nước, chiến đấu vì đất nước và hy sinh để bảo vệ đất nước. Họ đã gửi lại tuổi xuân giữa những mỏm đá khắc nghiệt, để hôm nay non sông được bình yên. Và lời thề năm xưa, từ một dòng chữ trên báng súng của người Trung đội trưởng, đã hóa thành một lời nhắc nhở gửi đến các thế hệ mai sau: biên cương có thể xa, núi đá có thể cao, năm tháng có thể đổi thay, nhưng chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc thì mãi mãi không thể phai mờ.

Sống bám đá. Chết hóa đá. Thành bất tử.

Và non sông – còn mãi.