"SỐNG BÁM ĐÁ, CHẾT HÓA ĐÁ" VÀ ANH HÙNG NGUYỄN VIẾT XÔ

Trên dải đất vươn cao nhất cực Bắc Tổ quốc, mặt trận Vị Xuyên những năm 1984–1989 được ví như một "lò vôi thế kỷ". Tại cao điểm 1509 – một chóp núi đá vôi dựng đứng giữa sương giăng – chiến sự diễn ra ngàn cân treo sợi tóc. Kẻ thù trút hàng vạn quả pháo hạm, làm bạt dốc núi, biến đá vôi thành bột trắng nồng nặc mùi thuốc súng.

Anh hùng Nguyễn Việt Xô cùng đồng đội thuộc Trung đoàn 876 nhận nhiệm vụ bám trụ kiên cường trên cao điểm. Trận địa không có hầm bê tông kiên cố, chỉ có những hốc đá tự nhiên ghen gắt. Giữa cái lạnh cắt da cắt thịt và cơn mưa pháo dội liên tục, các chiến sĩ phải chia nhau từng ngụm nước đọng trong khe đá, nhường nhau từng củ sắn lùi.

Sáng ngày trận đánh quyết định nổ ra, địch tung một lực lượng áp đảo tràn lên cao điểm. Nguyễn Việt Xô ôm súng AK, rướn người qua gờ đá đánh trả quyết liệt. Một quả pháo nổ ngay sát vách đá làm đá hộc sạt lở, văng trúng người ông. Khi tỉnh dậy giữa tiếng gầm rống của chiến trường, thế giới quanh ông hoàn toàn tối sương: pháo nổ đã cướp đi đôi mắt và làm dập nát cả hai bàn tay ông.

Đau đớn tột cùng, nhưng tiếng chân giặc nện côm cộp trên đá vôi đang tiến gần. Nghe tiếng đồng đội hô hoán bên cạnh, Nguyễn Việt Xô không rút lui. Ông dựa lưng vào vách đá gập ghềnh, dồn hết sức lực còn lại để lắng nghe.

– "Xô ơi, địch tiến từ hướng mỏm đá bên trái!" – Đồng đội gào lên trong tiếng pháo.

– "Bắn về hướng 10 giờ! Khoảng cách năm mươi mét! Bắn!" – Nguyễn Việt Xô gầm lên, dùng tai làm "mắt thần", định hướng chính xác từng đợt tấn công cho chiến sĩ bên cạnh nhả đạn.

Suốt nhiều giờ đồng hồ, người chiến sĩ hỏng mắt ấy đã trở thành một đài quan sát bằng âm thanh, cùng đơn vị đập tan hàng chục đợt sóng người của địch, giữ vững từng tấc đất thiêng liêng. Lời thề khắc trên báng súng của những người lính Vị Xuyên năm ấy: "Sống bám đá đánh thù, chết hóa đá bất tử" đã được viết nên bằng chính máu và khí tiết quật cường của Nguyễn Việt Xô.