SỐNG CHẾT MẶC BAY
Truyện ngắn Sống chết mặc bay của Phạm Duy Tốn là một tác phẩm tiêu biểu của văn học hiện thực đầu thế kỉ XX, phản ánh sâu sắc sự đối lập giữa cuộc sống khốn khổ của người dân và sự vô trách nhiệm, vô nhân đạo của tầng lớp quan lại phong kiến.
Câu chuyện diễn ra trong bối cảnh một đêm mưa lớn, nước sông dâng cao, đe dọa vỡ đê. Ngoài đê, người dân đang vật lộn trong tuyệt vọng để cứu lấy tính mạng và tài sản. Họ làm việc trong điều kiện vô cùng nguy hiểm, vừa mệt mỏi vừa lo sợ. Những tiếng kêu cứu, tiếng hò hét, tiếng mưa gió hòa vào nhau tạo nên một không khí căng thẳng, ngột ngạt. Qua đó, tác giả đã khắc họa rõ nét nỗi khổ cực của người dân trước thiên tai.
Trái ngược hoàn toàn với cảnh tượng ngoài đê là cảnh trong đình – nơi viên quan phủ đang ngồi đánh bài. Trong khi dân chúng đang đối mặt với nguy hiểm thì quan lại lại thản nhiên vui chơi, không hề quan tâm đến tình hình. Những chi tiết như đèn sáng, kẻ hầu người hạ, tiếng cười nói càng làm nổi bật sự xa hoa, vô trách nhiệm của quan phủ.
Đỉnh điểm của truyện là khi đê vỡ. Nước tràn vào, cuốn trôi tất cả, gây nên cảnh tượng tang thương. Trong khi đó, quan phủ vẫn mải mê đánh bài, thậm chí còn vui mừng khi thắng ván bài. Chi tiết này thể hiện rõ sự vô cảm đến mức tàn nhẫn của kẻ cầm quyền.
Bằng nghệ thuật tương phản sắc nét, tác giả đã phê phán mạnh mẽ xã hội phong kiến, đồng thời bày tỏ sự cảm thương sâu sắc đối với người dân. Tác phẩm không chỉ phản ánh hiện thực mà còn mang giá trị nhân đạo sâu sắc.
Tóm lại, Sống chết mặc bay là một truyện ngắn giàu giá trị hiện thực và phê phán, giúp người đọc hiểu rõ hơn về xã hội bất công trong quá khứ.



