SỐNG HIÊN NGANG, CHẾT BẤT KHUẤT: CHÂN DUNG NGƯỜI THỢ ĐIỆN BIỆT ĐỘNG SÀI GÒN
SỐNG HIÊN NGANG, CHẾT BẤT KHUẤT: CHÂN DUNG NGƯỜI THỢ ĐIỆN BIỆT ĐỘNG SÀI GÒN
Những ngày giữa năm 1964, không khí tại Sài Gòn căng như dây đàn. Cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn cam go khi các chiến dịch quân sự càn quét liên tiếp nổ ra ở miền Nam. Nơi xóm lao động nghèo giữa lòng đô thị, người thanh niên 24 tuổi Nguyễn Văn Trỗi lặng lẽ xếp lại hộp dụng cụ làm việc của một người thợ điện.
Anh sinh ra ở vùng đất Quảng Nam cằn cỗi, mồ côi mẹ từ sớm và sớm lăn lộn kiếm sống. Vừa xây dựng gia đình nhỏ chưa trọn chín mươi ngày, niềm vui riêng đành gạt sang một bên khi tiếng gọi đấu tranh giải phóng dân tộc thôi thúc trong lòng. Nhận nhiệm vụ từ Đội Biệt động Sài Gòn, anh Trỗi chủ động xung phong gài mìn tại cầu Công Lý – nơi phái đoàn quân sự cao cấp do Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara dẫn đầu sẽ đi qua.
Đêm ngày 9 tháng 5 năm 1964, giữa dòng kênh vắng lặng, khi đang cẩn trọng rải dây dẫn chuẩn bị cho trận đánh, anh Trỗi không may bị lộ và rơi vào tay địch. Kẻ thù dùng mọi đòn tra tấn dã man và dụ dỗ nhằm bẻ gãy ý chí của người lính trẻ, nhưng anh vẫn kiên trung giữ kín bí mật của tổ chức.
Nhớ về những ngày đối mặt với kẻ thù trong ngục tối, anh từng bình thản nhắn gửi lý tưởng sống của mình:
“Còn giặc Mỹ thì không ai có hạnh phúc cả. Tôi chỉ làm tròn nghĩa vụ của một người dân đối với Tổ quốc.”
Dù phong trào đấu tranh quốc tế dâng cao đòi tự do cho anh, chính quyền Sài Gòn vẫn lén lút đưa anh ra pháp trường Khám Chí Hòa vào sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964. Giữa khoảnh khắc đối mặt với họng súng quân thù, người thanh niên biệt động vẫn giữ phong thái hiên ngang đến kinh ngạc. Khi lính Pháp – Mỹ định buộc băng đen lên mắt, anh thẳng thừng giật phăng tấm vải và dõng dạc nói:
“Không! Phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi!”
Chín phút cuối cùng tại pháp trường đã trở thành chín phút bất tử. Tiếng hô: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm!" cất lên vang dội trước khi tiếng súng vang nổ. Anh ngã xuống khi tuổi đời mới 24, để lại một biểu tượng rực rỡ về lòng dũng cảm và tinh thần bất khuất của tuổi trẻ Việt Nam.
Sự hy sinh của Nguyễn Văn Trỗi đã châm ngòi cho hàng vạn phong trào thi đua "Sống, chiến đấu như anh Nguyễn Văn Trỗi" trên khắp hai miền Nam - Bắc. Tên anh trở thành tên trường, tên đường, và là nguồn cảm hứng sống cống hiến cho muôn thế hệ thanh niên Việt Nam đến tận ngày nay.
