SÔNG LÔ – NHỮNG TRẬN ĐÁNH BẺ GÃY GỌNG KÌM QUÂN PHÁP NĂM 1947

Tháng 10 năm 1947, thực dân Pháp mở cuộc tiến công quy mô lớn lên Việt Bắc, với mục tiêu tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến, đánh tan bộ đội chủ lực và nhanh chóng kết thúc cuộc chiến tranh.

Ngày 7 tháng 10 năm 1947, quân Pháp đồng loạt tiến công Việt Bắc bằng đường bộ, đường thủy và đường không.

Trước tình hình đó, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ đạo quân và dân Việt Bắc kiên quyết đánh bại cuộc tiến công của địch.

Bộ Tổng Chỉ huy trực tiếp tổ chức, chỉ đạo chiến dịch; đồng chí Võ Nguyên Giáp được giao làm Chỉ huy trưởng Chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông 1947. Trên các hướng, Bộ Tổng Chỉ huy phân công cán bộ trực tiếp chỉ huy từng mặt trận. Riêng mặt trận Sông Lô – Đường số 2 do các đồng chí Trần Tử Bình và Tạ Xuân Thu chỉ huy.

Mặt trận Sông Lô – Đường số 2 khi ấy có vị trí đặc biệt quan trọng.

Quân Pháp từ Hà Nội theo đường thủy tiến lên sông Hồng, rồi vào sông Lô, với ý định tiến sâu lên Tuyên Quang và phối hợp với các cánh quân khác để khép vòng vây Việt Bắc.

Nhưng trên dòng sông Lô, quân Pháp đã gặp phải một thế trận mà chúng không dễ dàng vượt qua.

Ngày 23 tháng 10 năm 1947, tại Khoan Bộ, lực lượng ta tổ chức đánh đoàn tàu chiến của Pháp.

Những trận địa phục kích được bố trí dọc hai bên bờ sông.

Khi đoàn tàu tiến vào khu vực chiến đấu, hỏa lực của quân ta đồng loạt nổ súng.

Quân Pháp chống trả bằng pháo và súng máy, nhưng những con tàu trên dòng sông hẹp trở thành mục tiêu của các trận địa phục kích.

Sau Khoan Bộ, quân Pháp tiếp tục tìm cách tiến lên.

Ngày 24 tháng 10 năm 1947, tại khu vực Đoan Hùng, một trận đánh lớn khác diễn ra trên sông Lô.

Quân ta bố trí lực lượng trên các điểm cao và ven sông, chờ đoàn tàu chiến của đối phương tiến vào trận địa.

Khi đội hình tàu Pháp xuất hiện, các khẩu pháo và súng bộ binh đồng loạt khai hỏa.

Nhiều tàu chiến và ca nô của đối phương bị đánh trúng.

Đoàn tàu Pháp buộc phải tìm cách rút lui, không thể thực hiện được ý định tiến sâu theo sông Lô.

Nhưng những trận đánh trên sông Lô chưa dừng lại.

Ngày 10 tháng 11 năm 1947, tại Khe Lau, nơi hợp lưu giữa sông Lô và sông Gâm, quân ta tiếp tục tổ chức trận phục kích lớn.

Đây là vị trí có ý nghĩa quan trọng vì nếu vượt qua được Khe Lau, quân Pháp có thể tiếp tục đưa lực lượng và phương tiện tiến sâu vào căn cứ kháng chiến.

Khi đoàn tàu Pháp lọt vào trận địa, quân ta đồng loạt nổ súng.

Các trận địa pháo từ hai bên bờ liên tiếp bắn xuống đội hình tàu chiến.

Trận đánh diễn ra quyết liệt.

Nhiều tàu chiến và ca nô của quân Pháp bị đánh chìm hoặc hư hỏng.

Đường tiến quân bằng đường thủy của quân Pháp bị chặn đứng.

Không thể tiếp tục phát triển theo hướng sông Lô, quân Pháp ngày càng rơi vào thế bị động.

Cùng thời gian đó, trên các mặt trận khác của Việt Bắc, quân và dân ta liên tục tổ chức phục kích, tập kích và đánh vào các tuyến vận chuyển của đối phương.

Trên Đường số 4, trận Bông Lau ngày 30 tháng 10 năm 1947 gây tổn thất lớn cho đoàn quân vận tải của Pháp.

Trên Đường số 3, các lực lượng của ta tiếp tục chặn đánh quân Pháp.

Từng tuyến đường, từng con sông trở thành những trận địa chiến đấu.

Đến cuối tháng 11 năm 1947, cuộc tiến công của quân Pháp lên Việt Bắc từng bước bị đẩy lùi.

Những gọng kìm mà quân Pháp dự định khép lại để bao vây căn cứ địa Việt Bắc đã không thể thực hiện được.

Ngày 19 tháng 12 năm 1947, quân Pháp bắt đầu rút khỏi Việt Bắc.

Cuộc tiến công quy mô lớn của thực dân Pháp bị thất bại.

Trong chiến thắng chung ấy, những trận đánh trên sông Lô – Khoan Bộ, Đoan Hùng, Khe Lau đã góp phần quan trọng chặn đứng hướng tiến quân bằng đường thủy của đối phương.

Chiến thắng Việt Bắc Thu – Đông 1947 đã làm thất bại chiến lược “đánh nhanh, thắng nhanh” của thực dân Pháp, bảo vệ an toàn căn cứ địa và cơ quan đầu não kháng chiến.

Giữa núi rừng Việt Bắc năm ấy, dòng sông Lô không chỉ là một con đường vận chuyển.

Nó trở thành một chiến trường, nơi những người lính với vũ khí còn hạn chế đã kiên cường chặn bước những đoàn tàu chiến của quân Pháp.

Từ Khoan Bộ đến Đoan Hùng, từ Đoan Hùng đến Khe Lau, những trận đánh trên dòng sông Lô đã góp phần viết nên một trong những trang đầu tiên của nghệ thuật đánh địch bằng thế trận chiến tranh nhân dân trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Bài học cho tuổi trẻ hôm nay: Những dòng sông, ngọn núi và con đường năm xưa đều ghi dấu sự hy sinh của thế hệ cha anh. Hòa bình hôm nay càng đáng quý khi chúng ta hiểu được những năm tháng đất nước đã phải trải qua để bảo vệ độc lập, tự do.