SP KHTN- AHLLVT HỒ VĂN MƯỜI
ANH HÙNG “CÙ LAO CHÔNG” - HỒ VĂN MƯỜI
Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Hồ Văn Mười là Bí thư Chi bộ, kiêm Xã đội trưởng xã Thới Sơn, huyện Châu Thành (nay là thành phố Mỹ Tho), tỉnh Tiền Giang, bám trụ địa bàn "cù lao Chông" hoạt động, đạt nhiều thành tích chiến đấu. Nghị lực kiên cường, tinh thần chiến đấu anh dũng của đồng chí đại diện cho phẩm chất của biết bao thế hệ bộ đội Cụ Hồ. Đồng chí Phan Minh Thanh, nguyên Bí thư Chi bộ xã Thới Sơn, nguyên Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Tiền Giang, nhận định: "Trong chiến đấu, đồng chí Hồ Văn Mười luôn táo bạo, dũng cảm, chỉ huy kiên quyết, sáng tạo. Trong cuộc sống, đồng chí luôn khiêm tốn, giản dị làm theo lời Bác dạy, được cấp trên tin tưởng, đồng đội quý mến".
Hồ Văn Mười (1940 – 21/6/1966), tên khai sinh là Hồ Văn Mười, thường được biết đến với bí danh là “Mười Nhỏ”, sinh năm 1940 trong một gia đình bần nông tại ấp Thới Thuận, xã Thới Sơn, huyện Châu Thành, (nay là thành phố Mỹ Tho), tỉnh Tiền Giang. Cha mẹ đều là nông dân nghèo, sống bằng nghề lao động chân tay, thật thà và chất phác. Ngay từ thuở nhỏ, do hoàn cảnh khó khăn, ông đã phải đi làm thuê nhiều công việc khác nhau để phụ giúp gia đình và tự nuôi sống bản thân.
Lớn lên giữa vùng cù lao sông nước, từ khi mới khoảng 15 tuổi, Hồ Văn Mười đã tận mắt chứng kiến cuộc sống cơ cực của người dân và những bất công do chế độ thực dân gây ra. Những trải nghiệm ấy đã sớm khơi dậy trong ông tinh thần yêu nước và ý chí tham gia đấu tranh cách mạng.
Đến năm 1960, với quyết tâm đứng vào hàng ngũ kháng chiến, ông chủ động tìm gặp đồng chí Phan Minh Thanh, lúc đó là Bí thư Chi bộ xã Thới Sơn (giai đoạn 1960–1962), để xin tham gia lực lượng du kích xã. Sau thời gian trực tiếp chiến đấu, thể hiện tinh thần dũng cảm và năng lực tổ chức, chỉ huy, ông nhanh chóng được tổ chức tin tưởng. Chỉ sau một năm, ông được giao nhiệm vụ tiểu đội trưởng, trực tiếp chỉ huy lực lượng du kích tại hai ấp Thới Hòa và Thới Thuận.
Trên cương vị chỉ huy, Hồ Văn Mười cùng đơn vị đã tổ chức nhiều trận đánh hiệu quả, tiêu hao đáng kể lực lượng đối phương, đồng thời thu được nhiều vũ khí, quân trang và phương tiện chiến đấu. Những chiến công bước đầu ấy đã khẳng định bản lĩnh, lòng dũng cảm và tài chỉ huy của người chiến sĩ trẻ, góp phần củng cố phong trào đấu tranh cách mạng tại địa phương.
Từ khi bước vào con đường cách mạng, Hồ Văn Mười luôn thể hiện tinh thần quyết tâm chiến đấu chống ngoại xâm, bảo vệ quê hương, đất nước. Dù đảm nhận bất kỳ nhiệm vụ nào, ông cũng gương mẫu đi đầu, tích cực tham gia và lãnh đạo các phong trào đấu tranh tại địa phương.
Trong điều kiện trang bị còn thiếu thốn, lực lượng do ông chỉ huy chủ yếu sử dụng vũ khí thô sơ, tự chế để chiến đấu. Bằng sự mưu trí và dũng cảm, ông tổ chức nhiều trận đánh nhằm tiêu hao sinh lực đối phương, đồng thời tận dụng mọi cơ hội thu vũ khí của địch để trang bị lại cho lực lượng ta. Ông còn vận dụng linh hoạt phương thức chiến tranh du kích, kết hợp chặt chẽ với ba mũi giáp công (quân sự, chính trị và binh vận), góp phần xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân rộng khắp. Nhờ đó, lực lượng cách mạng đã gây cho đối phương nhiều tổn thất đáng kể và từng bước mở rộng phong trào đấu tranh.
Ngay trong năm 1960, khi vừa gia nhập lực lượng du kích, với khả năng bắn súng chính xác, trong trận đánh đầu tiên tại khu vực ấp Thới Hòa, ông đã tiêu diệt tên Xếp Thổ là một đối tượng nổi tiếng tàn ác hoạt động gần đồn địch. Chiến công này không chỉ nâng cao uy tín của lực lượng du kích mà còn cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của nhân dân địa phương, thúc đẩy phong trào diệt giặc lập công ngày càng phát triển.
Năm 1960, trong lúc đội du kích xã chưa có đủ vũ khí để đánh địch, đồng chí Mười Nhỏ đã sáng tạo ra cách đánh bằng cách đi bắt nhiều tổ ong vò vẽ đem về bố trí theo các tuyến lộ ở 3 ấp Thới Hòa, Thới Bình và Thới Thuận của xã. Ở những nơi có ngã ba thì làm hàng rào chữ Z và đặt tổ ong vào nơi ấy để đánh địch. Để tạo ra trận phục kích này, đồng chí nhận được sự giúp đỡ của nhân dân, đã bắt nhiều tổ ong vò vẽ, sau đó nhốt lại trong các bao tải rồi bí mật đặt dọc đường mà họ đoán chắc chắn bọn địch sẽ đi qua. Khi địch đã lọt vào phạm vi ảnh hưởng trực tiếp của các tổ ong, quân ta từ các hầm bí mật nới lỏng các sợi dây cước để bầy ong thoát ra nhè đúng kẻ địch mà đốt. Đồng chí còn tổ chức làm pháo đài ở gần đồn Đình để bắn tỉa, cô lập địch không cho chúng ra hoạt động. Triển khai và thực hiện kế hoạch, đồng chí cho lực lượng bố trí ở những nơi có địa hình thuận lợi để chống càn. Khi địch hành quân càn quét, lực lượng ta chờ cho chúng lọt vào những hàng rào chiến đấu thì cho lực lượng nổ súng. Bọn giặc nhảy vào hai bên đường để nấp, gặp phải hầm chông, lựu đạn gài và ong vò vẽ tấn công, diệt 6 tên làm bị thương hàng chục tên và gây cho chúng tổn thất lớn.
Trong năm 1962, đồng chí Hồ Văn Mười đã chặn đánh bọn lính đồn 4 trận, chống càn 6 trận, bắn chết và bị thương 34 tên gồm lính dân vệ và lính bảo an ngụy, thu 1 súng rulô và nhiều đạn dược. Cũng trong 1962, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Năm 1963, đồng chí giữ chức vụ là Xã đội trưởng xã Thới Sơn. Lúc này, đồng chí đã tổ chức nhiều cuộc bắn tàu chi viện cho lực lượng giao liên tỉnh Mỹ Tho - Bến Tre, tổ chức chống càn 6 trận, diệt 10 tên, làm bị thương 17 tên. Đặc biệt, trận đánh tàu giặc tại địa điểm vàm Rạch Lác thuộc địa bàn ấp Thới Thuận, đối tượng tác chiến là lính Sư đoàn 7, đồng chí đã dùng súng bắn xả vào đội hình địch khi chúng rút quân, diệt được nhiều tên. Cuối năm 1963, lực lượng du kích xã do đồng chí chỉ huy đã phục kích bọn lính Hòa Hảo tại cầu Kênh Nhà thờ ấp Thới Thuận, diệt 8 tên, trong đó có tên trung đội phó, cùng 7 tên lính khác và bị thương 11 tên, ta thu 12 súng carbine, 1 súng Thomson cùng nhiều đạn dược và bắt được 1 lính Mỹ.
Đến năm 1965, Huyện ủy Châu Thành phân công đồng chí Hồ Văn Mười giữ chức vụ Bí thư Chi bộ xã, kiêm Xã đội trưởng xã Thới Sơn, trực tiếp chỉ huy lực lượng dân quân du kích xã lập nhiều chiến công. Từ 1965 - 1966, địch đã tổ chức nhiều cuộc hành quân vây quét vào xã Thới Sơn. Trước sức mạnh của kẻ thù, dưới sự lãnh đạo của Chi bộ xã, đồng chí Hồ Văn Mười đã cùng nhân dân bám đất, bám xã, bền bỉ đấu tranh bằng những vũ khí thô sơ với chiến thuật, chiến lược du kích vô cùng thông minh đã đánh bại nhiều cuộc càng quét. Xã Thới Sơn đã trở thành "cù lao Chông" làm cho kẻ thù khiếp sợ. Ngày 21/6/1966, đồng chí chỉ huy trận đánh phục kích lính đồn ở khu vực đầu cồn ấp Thới Bình. Trong trận đánh này, đồng chí đã anh dũng hi sinh. Tấm gương chiến đấu của đồng chí Hồ Văn Mười đã cổ vũ cho du kích Thới Sơn tiếp tục con đường dở dang của Bí thư Chi bộ, góp phần làm nên chiến công của lực lượng dân quân du kích xã Thới Sơn.
Ngoài tài thiện xạ của mình và nghệ thuật lãnh đạo chỉ huy, đồng chí Hồ Văn Mười còn thể hiện đức tính khiêm tốn giản dị, luôn đi đầu trong mọi nhiệm vụ khó khăn và nguy hiểm. Những lúc phong trào cách mạng địa phương gặp khó khăn, đồng chí luôn kiên quyết bám trụ địa hình, vận động quần chúng nhân dân cùng bàn mưu chống giặc.
Với những đóng góp đặc biệt xuất sắc và sự hy sinh anh dũng trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, Hồ Văn Mười đã được Đảng và Nhà nước truy tặng nhiều huân chương và danh hiệu cao quý như Danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (Truy tặng ngày 21/02/2010), Huân chương Kháng chiến hạng Nhất, Huân chương Chiến công hạng Nhất, Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Nhì, Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng Ba, 3 năm liền là Chiến sĩ thi đua (1961 – 1963), Danh hiệu Dũng sĩ diệt Mỹ (Nhiều lần được bình chọn và khen thưởng), Bí thư Chi bộ, Xã đội trưởng xuất sắc.
Cuộc đời và sự nghiệp của Anh hùng LLVTND Hồ Văn Mười – người chiến sĩ đặc công với biệt danh huyền thoại “Cù Lao Chông” – là một bản hùng ca về lòng quả cảm vô song, kết tinh từ khí chất kiên cường của người con vùng sông nước Tiền Giang. Đó là hình ảnh của một chiến binh trưởng thành từ bùn lầy và phù sa sông Tiền, dùng trí thông minh và bản lĩnh “xuất quỷ nhập thần” để trở thành nỗi khiếp sợ của kẻ thù trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước ác liệt nhất.
Từ những lần lặn sâu dưới dòng nước xiết, dùng đôi tay và khối óc mưu trí để đánh chìm tàu chiến, đến những trận bão lửa quét sạch đồn bốt địch tại vùng cù lao Tân Phong, Mỹ Tho; mỗi bước chân của Hồ Văn Mười đều in đậm dấu ấn của một lối đánh đặc công độc đáo: nhanh như chớp, mạnh như lốc xoáy, và sắt đá như ý chí độc lập của dân tộc. Ông không chỉ chiến đấu bằng vũ khí, mà bằng cả sự am tường địa thế quê hương và tình yêu sâu nặng với từng tấc đất, khúc sông của dải đất cù lao nơi mình sinh ra.
Viết về “Cù Lao Chông” Hồ Văn Mười hôm nay, không chỉ là để ca ngợi những chiến công hiển hách hay danh hiệu Anh hùng cao quý, mà là để tri ân một biểu tượng của sự hy sinh lẫm liệt. Ông đã ngã xuống giữa tuổi thanh xuân rực rỡ nhất, để lại sau lưng bóng hình một người anh hùng luôn sống mãi trong lòng nhân dân Tiền Giang. Huyền thoại về ông – người chiến sĩ đặc công thủy từ lòng sông bước lên – sẽ luôn là ngọn lửa truyền cảm hứng cho các thế hệ mai sau về tinh thần: dù trong nghịch cảnh gian nan nhất, ý chí và lòng yêu nước sẽ biến những người con bình thường thành những tượng đài bất tử giữa lòng Tổ quốc.
