Sự bình dị của nhà khoa học Trần Đại Nghĩa

Là một nhà khoa học, một vị tướng tài ba nhưng Giáo sư Trần Đại Nghĩa lại có lối sống hết sức bình dị. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã từng gọi Giáo sư Trần Đại Nghĩa là “ông Phật làm súng” để thấy được phong thái hiền lành, giản dị đời thường của nhà khoa học này. Từ ngày được phong hàm tướng (1948) cho đến khi qua đời (1997), suốt nửa thế kỷ ông mang trên vai quân hàm thiếu tướng nhưng trong kháng chiến chống Pháp, ông chỉ mặc đồ bà ba, mặc quân phục như bộ đội, chẳng bao giờ đeo “lon”. Có thể thấy, hình ảnh chiếc áo bà ba được xem là vẻ đẹp truyền thống, rất riêng, rất dân tộc của người dân Việt Nam tự bao đời nay, một phong cách đậm chất miền Tây Nam Bộ, mang đến sự thoải mái cho người mặc lại gần gũi với cuộc sống đời thường, chứng tỏ Giáo sư là một người luôn nhớ về cội nguồn, trân quý những gì mà ông cha ta đã để lại. Đó còn là cốt cách, là hồn quê mà ông luôn cố gắng giữ gìn cho dù mình đã đứng ở cương vị cao trong xã hội. Giáo sư chưa bao giờ nghĩ đến lợi ích của mình mà luôn nghĩ đến lợi ích cho người khác. Đó là một cách sống vô cùng đẹp – nét đẹp thanh thoát của người lính Cụ Hồ mà trong mỗi chúng ta nên ghi nhớ và cần học hỏi từ Giáo sư.

Không chỉ ăn mặc đơn giản mà ngôi nhà của ông từng sinh sống cũng thật sự giản đơn, nó chẳng phải nguy nga, tráng lệ hay cầu kì, hoa mĩ như tầng lớp thượng lưu mà ngược lại nó thanh tao, trang nhã và rất đỗi dung dị đời thường. Ông không coi mình là người đặc biệt, mà luôn cho rằng mình luôn bình thường như những người khác. Ngôi nhà của gia đình Thiếu tướng Trần Đại Nghĩa trầm mặc trên phố Hàng Chuối (Hà Nội). Ít ai ngờ một trí thức tên tuổi lừng lẫy thế giới, vậy mà nếp sinh hoạt giản dị như mọi gia đình xung quanh. Vợ chồng đại tá Trần Dũng Trí, con trai cả của ông, kể: “Sau ngày đất nước thống nhất, người thân của ông từ Vĩnh Long ra cũng phải bất ngờ. Cứ tưởng Bộ trưởng Trần Đại Nghĩa phải ở sang trọng thế nào...”.

Giờ đây, Giáo sư đã đi xa hơn 20 năm, bà Nguyễn Thị Khánh (phu nhân của Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa) thì đã ngoài 90 tuổi, sinh sống ở Thành phố Hồ Chí Minh. Các con của ông bà kể lại: “Đám cưới cha mẹ mình được tổ chức rất đơn giản tại Cục Quân giới (Bắc Kạn) vào tháng 9.1947. Nhiều người nhắc nên mời Bác Hồ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp tới dự nhưng ông gạt ngay: “Bác và anh Văn đang rất bận việc nước, không nên để chuyện riêng ảnh hưởng việc chung”. Dù ông là học trò xuất sắc của Bác Hồ, là đồng nghiệp rất thân thiết với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, thế nhưng không vì lý do này mà phiền hà đến họ. Đối với ông, có lẽ chỉ cần nhận được những lời chúc tụng thâm tình thì vợ chồng ông cũng đã hạnh phúc và sống với nhau trọn cả cuộc đời, chứ không phải cần một đám cưới rình rang và có mặt của những vị lãnh đạo cấp cao thế mới là được. Chỉ một hành động nhỏ đó thôi, chúng ta cũng đủ hiểu Giáo sư là một người hết sức sâu sắc, luôn đặt đại cuộc vận mệnh đất nước lên hàng đầu còn việc cỏn con của bản thân chỉ là thứ yếu chứ không phải như một số người luôn đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích nhóm, lợi ích tập thể. Việc làm ấy thật sự đáng để chúng ta ghi nhớ và học hỏi làm theo.

Giáo sư Trần Đại Nghĩa, phu nhân Nguyễn Thị Khánh, cùng các con và các cháu tại nhà riêng số 343/62B, Nguyễn Trọng Tuyển, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 16/8/1992

Cả một cuộc đời ông cống hiến hết mình cho Tổ quốc, không ngại gian khổ, hy sinh, thế nhưng lúc nào Giáo sư cũng giản dị và đặc biệt luôn nghĩ cho mọi người xung quanh. Ngày ông qua đời, theo phong tục tang ma truyền thống Việt Nam có rải vàng mã, nhưng bà Khánh nói với các con, lúc còn sống, ông không mê tín, nay ông không còn cũng đừng mua vàng mã rải đầy đường, vất vả cho người lao công quét dọn. Trong tâm niệm của Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa, sống không nên làm phiền hà, ảnh hưởng người khác và chết đi cũng không nên làm cho nhiều người phải chộn rộn, vất vả vì mình.

Tang lễ Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa được tổ chức trọng thể tại Hội trường Quân khu 7, Thành phố Hồ Chí Minh

Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa không hổ danh là học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cuộc sống giản dị của Giáo sư trong thời chiến lẫn thời bình luôn khiến cho nhiều người nể trọng. Lối sống ấy đã tôn lên nhân cách của ông - một con người vô cùng đặc biệt nhưng không bao giờ coi mình là người đặc biệt, mà luôn cho rằng mình rất đỗi dung dị và bình thường như bao người khác. Đó là tấm gương sáng, là ngọn lửa soi đường, khích lệ, động viên thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay nên biết phấn đấu vượt qua khó khăn trong học tập và cả trong lao động. Dù cuộc sống giàu sang hay khốn khó thì trong mỗi con người chúng ta nên có lối sống giản dị, chân tình và gần gũi. Bởi vì, đức tính ấy sẽ giúp chúng ta hoàn thiện bản thân và tạo cho xã hội một sự hòa đồng, bình đẳng và nhân ái. Chung quy lại, chúng ta có thể thấy cuộc đời, sự nghiệp và cả lối sống bình dị toát lên từ Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa sẽ mãi mãi là bài học lớn, là tấm gương để cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau học tập, noi theo.

Xử lý tin: Phương Hà

Sưu tầm: https://vast.gov.vn/web/guest/tin-chi-tiet/-/chi-tiet/su-binh-di-cua-nha-khoa-hoc-tran-%C4%91ai-nghia-29820-1804.html