Sư cô Nhất Chi Mai (Phan Thị Mai): Ngọn lửa thiêng khao khát hòa bình (1934 - 1967)

Trong những năm tháng khốc liệt nhất của cuộc chiến tranh Việt Nam, phong trào đấu tranh tại các đô thị miền Nam không chỉ có sinh viên, công nhân mà còn có sự góp mặt của các tầng lớp tôn giáo. Sư cô Nhất Chi Mai (tên thật là Phan Thị Mai, quê ở Tây Ninh) là một nữ giáo viên hiền lành, một phật tử thuần thành đã dùng chính sinh mạng của mình để thắp lên ngọn lửa thức tỉnh lương tri nhân loại.

Chứng kiến cảnh quê hương chìm trong bom đạn, người Việt Nam phải chém giết lẫn nhau, Phan Thị Mai vô cùng đau xót. Dù đang là một giáo viên có tương lai rộng mở, bà quyết định xuất gia gieo duyên và tích cực tham gia các phong trào xã hội, phản chiến. Nhận thấy những lời kêu gọi hòa bình vẫn chưa đủ sức lay động giới cầm quyền, bà đã quyết định thực hiện một hành động vô cùng bi tráng.

Sáng ngày 16 tháng 5 năm 1967, tại chùa Từ Nghiêm (Sài Gòn), Sư cô Nhất Chi Mai đặt trước mặt hai bức tượng Đức mẹ Maria và Bồ tát Quan Thế Âm, chắp tay quỳ gối. Bà đã tự tưới xăng lên người và châm lửa tự thiêu để phát nguyện cầu nguyện cho hòa bình. Tại hiện trường, bà để lại 10 bức thư tuyệt mệnh gửi cho Tổng thống Mỹ Lyndon B. Johnson, chính quyền Sài Gòn và nhân dân thế giới, với những vần thơ cứa nát tâm can: "Chắp tay tôi quỳ xuống / Xin nhận chút quà này / Bằng thân xác cháy thui / Để làm ngọn đuốc sáng / Soi nẻo tối chiến tranh". Ngọn lửa tự thiêu của bà đã gây chấn động dư luận toàn cầu, trở thành biểu tượng rực sáng của phong trào phản chiến, thể hiện khát vọng hòa bình cháy bỏng của người dân Việt Nam.