SỰ HY SINH ANH DŨNG CỦA ĐỒNG CHÍ ĐỖ VĂN XƯỜNG

Những năm đầu thập niên 1960, phong trào cách mạng miền Nam bùng lên mạnh mẽ. Đế quốc Mỹ vội vàng chuyển sang thực hiện chiến lược “chiến tranh đặc biệt”: tăng cường nguỵ quân, đổ thêm tiền bạc, vũ khí, đạn dược vào miền Nam, dùng cố vấn Mỹ điều khiển mọi hoạt động quân sự và bình định. Mục tiêu của chúng là trong 18 tháng, bằng càn quét – gom dân – lập ấp chiến lược, phải tách cho được dân khỏi Đảng, cô lập và tiêu diệt lực lượng cách mạng.

Ở Hương Mỹ, địch vội vàng biến vùng quê yên bình thành căn cứ quân sự. Theo Nghị định 1192-NV ngày 5-12-1960, nguỵ quyền lập quận lỵ Hương Mỹ ngay tại khu vực ấp Thị. Đến tháng 6-1962, chúng gom 13 xã từ Mỏ Cày và Thạnh Phú để thành lập quận Hương Mỹ. Trụ sở quận, dinh quận trưởng, văn phòng cai tổng, chi công an, chi khu quân sự mọc lên san sát.

Hàng loạt tên ác ôn khét tiếng được điều về: bọn Liêm, Ách Đời, Một Trọng, cùng các toán do thám, chỉ điểm… Chúng tổ chức lại bộ máy tề xã, tề ấp, dựng mạng lưới chỉ điểm dày đặc, tăng cường một tiểu đoàn chủ lực và nhiều đại đội bảo an để liên tục càn quét vùng giải phóng.

Ngày nào cũng vậy, tiếng giày lính, tiếng đập cửa, tiếng khóc của những gia đình bị bắt lính, bị cưỡng bức đi xây đồn bót… vang lên khắp các ấp. Đêm xuống, dân vệ và thanh niên chiến đấu ép canh gác, còn ban ngày thì địch lùng sục tìm cán bộ, dựng thêm tua, đồn bót như gai nhọn cắm xuống lòng dân.

Những năm đầu của thập niên 1960, khi phong trào cách mạng ở Hương Mỹ đứng trước sự khủng bố ngày càng tàn bạo của địch, đồng chí Đỗ Văn Xường, Bí thư Chi bộ xã, là một trong những người kiên trung nhất, bền bỉ nhất bám đất, bám dân để xây dựng cơ sở cách mạng và dẫn dắt phong trào.

Ngày 10 tháng 9 năm 1961, từ tin chỉ điểm của bọn do thám, địch phục kích bắt được đồng chí Xường. Biết anh là cán bộ chủ chốt của Đảng ở địa phương, chúng tìm mọi cách moi móc thông tin, bẻ gãy hệ thống cơ sở của ta. Chúng trói anh vào cột chợ, vừa đánh đập vừa tra hỏi. Nhưng suốt nhiều giờ đồng hồ, trong tiếng roi da, tiếng gậy gỗ, anh vẫn chỉ một mực im lặng, kiên quyết không khai báo bất kỳ điều gì về tổ chức.

Tức tối vì không khai thác được gì, bọn ác ôn do tên Một Trọng và Ách Đời cầm đầu đã trút lên anh tất cả sự man rợ mà chúng có thể nghĩ ra.

• “Mầy có lỗ tai sao không nghe lời tao?” – chúng cắt đứt cả hai lỗ tai của anh.

Nhưng chính sự tàn độc ấy lại càng làm sáng ngời hơn nhân cách và khí tiết của người cộng sản. Đồng chí Đỗ Văn Xường đã giữ trọn lời thề với Đảng, với nhân dân cho đến hơi thở cuối cùng. Anh hy sinh mà không một lời khai báo, không một phút nao núng.

Sự hy sinh của đồng chí như một mốc son đỏ trong lịch sử đấu tranh của Hương Mỹ. Máu anh đã góp phần hun đúc ý chí của cán bộ, đảng viên và nhân dân, để rồi từ nỗi đau ấy, phong trào cách mạng càng thêm mạnh mẽ, kiên cường. Đối với thế hệ hôm nay, cuộc đời và sự hy sinh của đồng chí Đỗ Văn Xường mãi mãi là biểu tượng của lòng trung thành tuyệt đối, đức hy sinh quên mình, và tinh thần bất khuất trước quân thù.

Trích: Lịch sử đấu tranh xã Hương Mỹ