Sự hy sinh không vô ích

Sau trận đồn Cô Tô ngày 29 tháng 12 năm 1951, đơn vị giành thắng lợi nhưng phải chịu một mất mát lớn: Cù Chính Lan đã hy sinh khi mới 20 tuổi.

Với những người đồng đội, đó là một nỗi đau khó nguôi.

Họ từng cùng nhau hành quân, cùng chia sẻ những ngày thiếu thốn, cùng chiến đấu trong những thời khắc căng thẳng. Vì thế, khi một người nằm lại, những người còn sống không thể không tự hỏi: liệu sự hy sinh ấy có ý nghĩa gì?

Câu trả lời nằm ngay trong cách họ tiếp tục sống và chiến đấu.

Một người lính nói với đồng đội:

— Anh Lan không còn nữa, nhưng nhiệm vụ của chúng ta vẫn phải tiếp tục.

Không ai biết câu nói ấy có đúng nguyên văn hay không. Nhưng đó là tâm thế thường thấy của những người lính sau mất mát: biến đau thương thành quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Cù Chính Lan đã hy sinh trong khi chiến đấu và động viên đồng đội. Theo tư liệu lịch sử, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 19 tháng 5 năm 1952, thuộc lớp Anh hùng đầu tiên được Nhà nước tuyên dương, truy tặng.

Tên tuổi của anh sau đó được nhắc đến trong nhiều tài liệu, bài viết và câu chuyện giáo dục truyền thống.

Nhưng giá trị của sự hy sinh không chỉ nằm ở một danh hiệu.

Điều quan trọng hơn là câu chuyện ấy nhắc những thế hệ sau hiểu rằng hòa bình không phải điều tự nhiên mà có. Đằng sau những ngày tháng bình yên là biết bao người đã dành tuổi trẻ cho đất nước.

Cù Chính Lan không thể nhìn thấy ngày chiến tranh kết thúc.

Anh cũng không thể trở về Quỳnh Đôi để sống những năm tháng bình dị mà một người tuổi hai mươi đáng lẽ có.

Nhưng quê hương vẫn nhớ anh.

Đồng đội vẫn nhớ anh.

Các thế hệ sau vẫn kể về anh.

Và mỗi lần câu chuyện ấy được nhắc lại, người ta lại hiểu thêm giá trị của hòa bình và trách nhiệm của người đang sống.

Vì vậy, nói “sự hy sinh không vô ích” không có nghĩa là coi mất mát là điều nhẹ nhàng.

Trái lại, đó là sự khẳng định rằng những người đã hy sinh không bị lãng quên.

Họ để lại cho hậu thế một lời nhắc nhở:

Hãy trân trọng cuộc sống, giữ gìn hòa bình và sống có trách nhiệm với quê hương, cộng đồng.

Một người có thể nằm lại ở tuổi hai mươi.

Nhưng ký ức về người ấy có thể tiếp tục sống trong nhiều thế hệ.

Đó chính là cách sự hy sinh được ghi nhớ và trao lại ý nghĩa cho người đang sống.