SỰ KHÁC BIỆT GIỮA BAY NGÀY VÀ ĐÊM
Chỉ cần nghe nói đến ngày và đêm là đã thấy sự khác biệt 180 độ rồi. Một đằng là sáng, một bên là tối. Ngày thuộc dương. Đêm thuộc âm. Ngày mặt trời. Đêm mặt trăng. Luôn có sự đối lập nhau. Con người về ban ngày nhìn được mọi vật rõ ràng, còn ban đêm muốn rõ phải dùng đèn, mà đâu cũng đã nhìn thấu hết. Vào ban ngày, mọi hoạt động thấy dễ dàng còn về ban đêm thì không được như thế.
| Có lẽ, đối với các phi công bay đêm, có quá nhiều khó khăn mà phi công bay ngày không gặp phải. Trước hết là việc thay đổi giờ giấc, nền nếp sinh hoạt. Khi các phi công bay ngày xách mũ bay đi bay thì các phi công bay đêm phải ngủ để đêm đi bay. Lúc các phi công bay ngày trở về thì cũng là lúc các phi công bay đêm xách mũ bay ra sân bay để bay. Nói một cách ví von đấy là đàn Cò và đàn Vạc. Ngày như là Cò, đêm tựa như là Vạc. Nghĩa là, khi người ta ngủ thì mình phải thức và ngược lại. Nhưng vấn đề là không phải khi nào cũng đều đặn như thế vì phi công bay đêm cũng vẫn phải bay ngày và tham gia trực ban chiến đấu ban ngày, đánh ngày nên việc thức, ngủ cứ loạn xạ, không theo quy luật nhất định nào. Đồng hồ sinh học của phi công bay đêm hoạt động trong cảnh ngộ “không giống ai” như vậy thì quả là mệt mỏi, căng thẳng... làm sao mà thích nghi ngay được. Thứ đến, phải nói chuyện về mắt. Điều này đúng ra phải nhường lại cho bác sĩ nhãn khoa thì hay hơn, nhưng tôi cũng cứ mạnh dạn nói một cách nôm na: Võng mạc của mắt người có vô vàn tế bào nhạy sáng. Có 2 loại tế bào là tế bào hình que (gậy) và tế bào hình nón. Số lượng tế bào que trong mắt người là 120 triệu, tế bào nón là 7 triệu. Tế bào hình que phân biệt độ sáng tối, trong khi tế bào hình nón ghi nhận màu sắc. Những thụ thể hình que xử lí những yếu tố về sắc độ như các trạng thái khác nhau của màu xám. Chúng là các thụ thể hoạt động chính để tạo nên tầm nhìn ban đêm khi ánh sáng yếu. Ngược lại, các thụ thể hình nón hoạt động với ánh sáng ban ngày và cảm nhận màu. Có tài liệu đã chỉ ra rằng mắt người có độ phân giải cỡ một máy ảnh 576 megapixel. Thực sự phải cảm ơn tạo hóa đã ưu ái ban cho loài người một thị lực không đến nỗi tệ. Mặc dù có những giới hạn của nó, nhưng cứ thử nghĩ xem, bạn có thể phân biệt được 1 triệu màu sắc, nhận thức được cả 1 photon đơn lẻ, nhìn xa được đến tận Thiên hà lân cận, thấy được những ngôi sao cách chúng ta gần nhất là 28 nghìn tỉ cây số... Điều đó không tuyệt vời sao? Nhưng khôn nỗi, vào cái thời điểm nhập nhoạng tối, tranh sáng tranh tối ấy thì một số người lại bị “quáng gà”. Người bị “quáng gà” sinh hoạt bình thường vào ban ngày trong môi trường đủ ánh sáng, nhưng khi chiều xuống hay về đêm thiếu ánh sáng thì bấy giò mới trở nên chậm chạp, vụng về như người hậu đậu. Đó là bệnh thoái hóa sắc tố võng mạc. Phi công bay đêm sợ bị thế này lắm. Một điều nữa gây áp lực không nhỏ đối với tâm lí phi công bay đêm: đó là sự cô đơn. Phi công bay ngày thường bay với đội hình 2 chiếc, 4 chiếc hoặc hơn nên không cảm thấy sự trông vắng vì luôn có biên đội, có người bên cạnh. Cho dù có bay một mình đi chăng nữa thì cũng vẫn thấy được địa hình, địa vật xung quanh, thấy được trời mây... nên không cảm thấy đơn lẻ. Còn với phi công bay đêm, làm sao mà bay được đội hình như ban ngày, làm sao mà quan sát được những cảnh tượng như ban ngày. Tất cả đều phải dựa vào các tham số trên bảng đồng hồ trong buồng lái với ánh sáng đỏ hắt ra từ bảng đồng hồ và cứ lủi thủi trong trời đêm. Nếu bay ngày, các phi công có thể bay nhào lộn với đủ các động tác phức tạp hoặc động tác nhào lộn cao cấp ở độ cao trung bình hay độ cao thấp theo các mặt phẳng ngang, mặt phẳng nghiêng hay mặt phẳng thẳng đứng với quá tải lớn thì phi công bay đêm không thể làm được điều đó trong trời đêm. Phi công bay ngày có thể bay ở độ cao thấp hay cực thấp thì phi công bay đêm không được phép làm như vậy vì sự an toàn. Phi công bay ngày sau khi thoát li khỏi trận không chiến có thể nhào xuống bay thật thấp, tự mình tìm về sân bay bằng cách xác định theo các vật chuẩn của địa tiêu thì các phi công bay đêm lại không làm thế được vì không thể thấy rõ mặt đất. |
