Sự khốc liệt của chiến tranh - tình đồng đội, anh em ở thời bình

“Đò lên Thạch Hãn ơi... chèo nhẹ

Đáy sông còn đó bạn tôi nằm

Có tuổi hai mươi thành sóng nước

Vỗ yên bờ, mãi mãi ngàn năm."

Đây là 4 câu thơ bất hủ trong bài thơ “Lời người bên sông” của nhà thơ Lê Bá Dương – một người chiến sĩ từng trực tiếp tham gia vào trận chiến “81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị”. Sau chiến tranh, vì lòng tiếc thương và nỗi đau xót khôn nguôi đối với những người đồng đội cũ, ông đã sáng tác tác phẩm này vào ngày 27/7/1987. Bài thơ là lời tưởng nhớ sâu sắc trước sự hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ, những người đã ngã xuống vì nền hòa bình và độc lập của thế hệ mai sau.

Để hiểu vì sao những vần thơ ấy lại có sức lay động lòng người đến vậy, chúng ta phải ngược dòng thời gian trở về với mùa hè đỏ lửa năm 1972. Trong chiến dịch 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, sông Thạch Hãn chính là con đường tiếp tế huyết mạch duy nhất.

Để cắt đứt con đường này, quân đội Mỹ đã dội xuống dòng sông hàng vạn tấn bom đạn pháo hạm ngày đêm. Mỗi đêm, từng đại đội chiến sĩ – phần lớn là những chàng trai mười chín, đôi mươi gác lại bút nghiên từ các giảng đường đại học lớn ở Hà Nội – phải ôm súng bí mật bơi qua sông để vào tiếp viện cho Thành cổ.

Nhiều người trong số họ đã bị bom đạn đánh trúng, hy sinh ngay giữa dòng nước xiết và mãi mãi gửi thân xác dưới lòng sông lạnh khi chưa kịp đặt chân lên bờ. Đối với người chiến sĩ Lê Bá Dương năm ấy, sự tiếc thương đồng đội phải kìm nén lại giữa ranh giới sinh tử để tiếp tục cầm súng chiến đấu.

Tuy chiến tranh đã lùi xa, nhưng những vần thơ đầy máu và nước mắt của cựu chiến binh Lê Bá Dương vẫn luôn lay động trái tim của bao thế hệ. Bài thơ đã biến dòng sông Thạch Hãn thành một nghĩa trang xanh linh thiêng, một biểu tượng bất tử cho tinh thần yêu nước. Câu chuyện tri ân đầy xúc động của ông nhắc nhở chúng ta ngày nay phải luôn trân trọng giá trị của hòa bình và không bao giờ được phép lãng quên xương máu của những người anh hùng đã ngã xuống vì Tổ quốc.