SỰ KIỆN CHI BỘ ĐẢNG RA ĐỜI LÃNH ĐẠO PHONG TRÀO ĐẤU TRANH NĂM 1930-1931 QUA LỜI CHIA SẺ CỰU CHIẾN BINH NGUYỄN NGỌC SIA

CHI BỘ ĐẢNG RA ĐỜI LÃNH ĐẠO PHONG TRÀO ĐẤU TRANH NĂM 1930-1931

Đầu thế kỷ XX, dưới ách thống trị của thực dân phong kiến, đời sống nhân dân Mỹ Chánh Hòa vô cùng cực khổ. Phần lớn đất đai ở Mỹ Chánh Hòa nằm trong tay những địa chủ như Nguyễn Tấn An (Thống Vinh), Lê Thị Lãnh, Đỗ Thị Phụng, Bang Biện Thành, nông dân không có đất phải nhận đất của địa chủ làm thuê, nộp tô, tức (thường gọi là tá điền). Mỗi năm ruộng chỉ làm 1 vụ lúa, nếu chỗ nào đất tốt thì được 9 giạ/1 công, đóng cho địa chủ 6 giạ, chỉ còn 3 giạ. Ngoài nộp tô, tá điền còn phải nộp rưóc (tô phụ) như gà, vịt, nếp,... làm cỗ hiếu lễ như lau nhà chùi cột... cho địa chủ. Bị địa chủ bóc lột, nông dân còn gánh chịu nhiều thứ thuế do thực dân phong kiến đặt ra như thuế thân, đi làm xâu (còn gọi là làm khổ) cho làng. Vì thế, đời sống người dân Mỹ Chánh Hòa rất khó khăn. Những lúc mùa màng thất bát phải đi vay, đi hối bạc, vay mùa này mùa sau trả, cứ thế kéo dài năm này qua năm khác. Nhiều người sống trong cảnh túng quẫn, thiếu đói, không có quần áo mặc, ăn mặc rách rưới “áo còn bâu, quần còn lưng”, có những gia đình hai vợ chồng chỉ có một bộ đồ thay đổi.

Đời sống vật chất đã thấp kém đời sống tinh thần càng thấp kém. Làng Mỹ Hòa, Mỹ Chánh đều có trường, nhưng chỉ dạy đến lớp ba, ai muốn học cao hơn phải qua Ba Tri học. Đa số dân nghèo bị thất học, số phụ nữ trong làng biết chữ chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Trong cuộc sống khổ cực ấy, ánh sáng cách mạng đã đến với người dân Mỹ Chánh Hòa. Từ đây, lịch sử xã Mỹ Chánh Hòa bước sang trang mới gắn liền với sự ra đời và hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam. Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (3/2/1930), tháng 4 năm 1930, Liên Tỉnh ủy lâm thời Mỹ Tho đã cử các đồng chí: Nguyễn Văn Nguyên, Nguyễn Văn Ấn (Mỹ Tâm), Nguyễn Văn Trí, Lê Thị Kim Chi (tức chị Tranh)... đã đến xây dựng cơ sở Đảng ở Bến Tre. Sau khi thành lập chi bộ Tân Xuân (tháng 4/1930), chi bộ đầu tiên của tỉnh, đồng chí Nguyễn Văn Ấn, Lê Thị Kim Chi và các đồng chí trong chi bộ Tân Xuân đã liên hệ với những người yêu nước ở Mỹ Chánh Hòa và thành lập chi bộ Đảng Mỹ Chánh Hòa gồm 4 đảng viên: Nguyễn Văn Khánh, Nguyễn Văn Giác, Lê Văn Tốt và Lê Thị Ngọc do đồng chí Nguyễn Văn Khánh làm Bí thư.

Đồng chí Lê Thị Kim Chi và những đảng viên của xã đã mở một lớp học ban đêm tại nhà đồng chí Nguyễn Văn Khánh, do thầy giáo Tốt và đồng chí Nguyễn Văn Khánh dạy cho những người không biết chữ trong làng, đồng thời tạo điều kiện để tiếp xúc với nhân dân.