Sứ quân phân tranh thời nhà Lý
tình hình cuối nhà Lý nhà Đông Hán khi xưa, quân phiệt nổi lên cát cứ và đánh nhau. Đặc biệt là ai cũng muốn nắm thiên tử để lệnh chư hầu ! Ví dụ Quách Bốc từng lập Lý Thẩm ( có sách viết là Lý Thầm) em trai Lý Huệ Tông lên ngôi để có danh tiếng hoàng đế tạo thuận lợi cho việc thảo phạt.
Trong số quân phiệt cuối triều Lý, tôi nể nhất là Trần Tự Khánh. Ông giống kiểu gian hùng đầu đội trời chân đạp đất, một tay gây dựng cơ nghiệp nhà Trần. Bảo sao sau này được phong tặng tước Kiến Quốc Đại Vương .
• Quách Bốc - từ trả thù cho chủ đến trở thành một quân phiệt !Ông là bộ tướng của Phạm Bỉnh Di - vị tướng và là hoạn quan thời hoàng đế Lý Cao Tông trước khi trở thành tướng. Ông chỉ được sử sách ( nhất là Đại Việt sử ký toàn thư ) ghi nhận sau cái chết oan uổng của Phạm Bỉnh Di vì gian thần Phạm Du năm 1209.Đầu năm 1209, Lý Cao Tông sai Phạm Du coi việc quân ở châu Nghệ An. Phạm Du bèn chiêu binh mãi mã nổi dậy chống triều đình. Lý Cao Tông liền sai Phạm Bỉnh Di đánh Phạm Du. Phạm Bỉnh Di đi đánh Đằng Châu và Khoái Châu vào tháng 2, thì đánh bại Phạm Du. Phạm Du thua trận bỏ trốn , đến tháng 4 thì ngầm sai người về kinh đút lót cho quan lại trong triều, tố cáo Bỉnh Di giết hại nhiều người vô tội.Cao Tông liền triệu Phạm Du về kinh, lại triệu cả Bỉnh Di về triều. Phạm Du về kinh trước hầu Cao Tông, được vua tin cẩn. Cha con Bỉnh Di cùng Quách Bốc mang quân về kinh sau.Bỉnh Di cùng con là Phạm Phụ vào triều, Quách Bốc ở ngoài thành. Cao Tông sai bắt cha con Bỉnh Di giam ở Thủy Viên, định xử tội.Quách Bốc đóng quân ở ngoài thành nghe tin đó, bèn đem binh lính phá cửa Đại Thanh kéo vào nội điện để cứu chủ. Trong lúc quân Quách Bốc và quân triều đình đang giằng co ngoài cửa. Cao Tông liền sai giải Bỉnh Di và Phụ vào chỗ bệ đá nghỉ mát trong điện Kim Tinh. Phạm Du cùng em là Phạm Kinh ở trong ngự đường đi ra, lại báo team khi đâm chết cha con Bỉnh Di rồi cùng Lý Cao Tông bỏ kinh thành Thăng Long mà chạy trốn mất !Quách Bốc nghe tin chủ bị giết thì tức sôi máu bèn sai quân sĩ đột nhập vào chỗ bệ đá trong điện Kim Tinh. Lúc đó vua Cao Tông và anh em Phạm Du đã chạy trốn. Cao Tông liền sai quân lấy xe ngự chở xác Bỉnh Di, lấy chiếu ngự bọc xác của Phụ, theo cửa Việt Thành khiêng ra ngoài bến Triều Đông an táng.Quách Bốc liền vào cung Vạn Diên, tôn con người em thứ của thái tử Sảm là Lý Thẩm lên làm vua. Một số đại thần trong đó có thái sư Đàm Dĩ Mông (em của hoàng hậu Đàm Thị) liền quy phục Lý Thẩm và Quách Bốc.Lý Cao Tông chạy về Tam Nông (Phú Thọ) nương nhờ nhà Hà Vạn, một thủ lĩnh miền thiểu số có thế lực. Thái tử Lý Sảm cùng mẹ là nguyên phi Đàm Thị và hai em gái chạy về Hải Ấp, Thái Bình dưới quyền cai quản của Trần Lý.Trần Lý và Tô Trung Từ chiêu tập quân đội dưới danh nghĩa giúp thái tử Sảm để đánh Quách Bốc.Cuối năm đó, Quách Bốc và Lý Thẩm ( Lý Thầm) bị đánh dẹp rồi không rõ số phận của họ ra sao !• Phạm Du ,quân phiệt không đến nỗi gọi là bá đạo !Quách Bốc đem quân chiếm đóng kinh thành, lập con thứ của Cao Tông là Lý Thầm lên ngôi. Phạm Du cùng Cao Tông chạy lên Quy Hóa, Thái tử Lý Sảm cùng mẹ và em gái chạy về Hải Ấp nương nhờ Trần Lý. Thái tử Sảm tự ý lập triều đình riêng rồi phong bố vợ Trần Lý làm Minh Tự, Phạm Ngu làm Thượng phẩm phụng ngự, còn Tô Trung Từ làm Điện tiền Chỉ huy sứ.Biết tin Thái tử Sảm lập triều đình riêng và tự ý phong tước cho Trần Lý, Tô Trung Từ, Phạm Ngu..., vua Lý Cao Tông ở Quy Hóa muốn đánh dẹp, bèn sai Phạm Du đi để liên lạc với họ Đoàn (Đoàn Thượng, Đoàn Văn Lôi) ở vùng Hồng để đánh dẹp, vì họ cùng Phạm Du từng có kết giao.Họ Đoàn hẹn với Phạm Du cho thuyền đến đón ông. Nhưng khi thuyền họ Đoàn tới chỗ hẹn, Phạm Du đang mải tư thông với công chúa Thiên Cực.Thuyền họ Đoàn đợi mãi không thấy Phạm Du nên quay trở về. Phạm Du đến chỗ hẹn sau nên không có thuyền, phải tự kiếm thuyền đi gặp họ Đoàn. Nhưng khi tới Ma Lãng thì ông bị quân của hào trưởng Bắc Giang là Nguyễn Nậu và Nguyễn Nải đón bắt, mang về Hải Ấp nộp cho Thái tử Sảm. Ông bị Thái tử Sảm giết chết.Ngoài mấy lực lượng lớn còn có những thế lực nhỏ ở địa phương. Một thế lực cát cứ khá quan trọng như Ô Kim hầu Lý Bát ở đất Ô Kim (Hoài Đức, Hà Tây cũ)Ở Quy Hóa (miền Yên Bái, Tuyên Quang dọc sông Hồng) có họ Hà, cha truyền con nối cai trị đất trại này. Ngoài ra, còn họ Phạm ở Nam Sách. Nhưng mấy ông này ít thông tin quá nên tôi bỏ qua !Bá đạo nhất là bộ ba Đoàn Thượng - Nguyễn Nộn - Trần Tự Khánh với thành tích chia năm xẻ bảy đất nước thành ba phần !• Đoàn Thượng , quân phiệt mạnhTháng 3 năm 1207, Đoàn Thượng và Đoàn Chủ nổi dậy bất tuân triều đình. Ông xây đắp thành, đắp lũy. Lý Cao Tông sai đem đại binh đi đánh. Đàm Dĩ Mông đem quân đạo Đại Thông , Phạm Bỉnh Di đem quân đạo Khả Liễu, Trần Hinh đem quân đạo Phù Đái (Vĩnh Bảo, Hải Phòng), Bảo Trinh hầu đem quân đạo Nam Sách , cùng họp nhau đánh Đoàn Thượng. Thấy thế lực quân triều đình quá mạnh, Đoàn Thượng liền ngầm sai người đem của cải đút lót cho Thượng phẩm phụng ngự Phạm Du, nguyện xin đem quân chúng theo Du. Cuộc liên minh giữa Đoàn Thượng và Phạm Du bắt đầu từ đó. Phạm Du cố vì Thượng mà xin với hoàng đế Lý Cao Tông tha tội cho ông.Tháng 10 năm 1208, Cao Tông sai Phạm Du coi việc quân ở châu Nghệ An. Du làm trái lệnh chống triều đình. Cao Tông liền sai Phạm Bỉnh Di lấy quân ở Đằng Châu (nay là thành phố Hưng Yên) để đánh Phạm Du. Du trở về Cổ Miệt (Hồng Châu) cùng với Đoàn Thượng, Đoàn Chủ ở hợp binh làm phản triều đình, đánh Đằng Châu. Bỉnh Di bị thua. Tháng 2 năm 1209, Bỉnh Di lại đem binh ở Đằng Châu, Khoái Châu đi đánh Du. Phạm Du thua trận bỏ trốn. Phạm Bỉnh Di tịch biên gia sản của Phạm Du rồi đem đi đốt sạch sành sanh !Tháng 3 năm 1209, Phạm Bỉnh Di đánh Đoàn Thượng và Đoàn Chủ tại Vệ Kiều. Quân đoàn Thượng thua trận, Đoàn Chủ bị vây hãm ở chỗ bùn lầy và bị tướng Hà Văn Lôi đâm chết.Tháng 4 năm 1209, Phạm Bỉnh Di lại đánh tan quân Đoàn Thượng. Tuy nhiên, trong lúc Đoàn Thượng suy yếu thì sự mê muội của vua Lý Cao Tông, tin theo gian thần Phạm Du khiến nhà Lý càng thêm suy yếu hẳn !Sau Thái tử Sảm lập triều đình riêng và tự ý phong tước cho Trần Lý, Tô Trung Từ,... nên vua Lý Cao Tông ở Quy Hóa muốn đánh dẹp, bèn sai Phạm Du đi để liên lạc với Đoàn Thượng. Nhưng Du lại ham sắc, đi ngoại tình với công chúa Thiên Cực nên lỡ hẹn. Chắc sau vụ này Đoàn Thượng phải cay cú Phạm Du lắm đây !Được cái Phạm Du đi ngoại tình ko bị giết chết như Tô Trung Từ !Trần Lý và Tô Trung Từ bèn mang quân đánh về kinh thành dẹp Quách Bốc. Trần Lý tử trận, Tô Trung Từ đón vua Cao Tông về cung. Nhưng Cao Tông băng hà, Lý Hạo Sảm liền lên thay thế.Đoàn Thượng và Đoàn Văn Lôi nhân đó gièm pha với vua về ý tốt của Trần Tự Khánh là " có mưu đồ phế lập" khiến vua tức giận sai họ Đoàn đi đánh Trần Tự Khánh để ngăn chặn ông.Đoàn Thượng đem quân đánh anh em họ Trần ở ải Hoàng Điểm. Trần Tự Khánh sai bộ tướng Lại Linh cùng tướng Khoái Châu là Nguyễn Đường ra chống cự. Nguyễn Đường bị bắt. Trần Tự Khánh bị thua, giận dữ phá đê cho nước sông chảy tràn vào ấp rồi về. Miền Khoái Châu mất tin tưởng ở họ Trần sau vụ này và ồ ạt ngả theo họ Đoàn hơi bị đôngSau đó Tự Khánh hai lần đánh bại quân họ Đoàn của Đoàn Ma Lôi, đóng ở Đội Sơn (Duy Tiên, Hà Nam). Họ Trần kiểm soát được cả miền Lý Nhân (Hà Nam). Trần Tự Khánh tìm cách liên kết với hào trưởng Nguyễn Tự để đối địch với Đoàn Thượng.Năm 1213, Đoàn Thượng phối hợp với quân triều đình đụng độ với Trần Tự Khánh. Tuy nhiên, lực lượng họ Trần mạnh hơn, có nhiều tướng giỏi hơn; trong khi đó quân nhà Lý do vua Huệ Tông và Thái sư Đàm Dĩ Mông không có tài làm tướng chỉ huy nên nhanh chóng bị thua trận. Cánh quân Đoàn Thượng cử đi do Đoàn Cấm và Vũ Hốt chỉ huy bị bộ tướng của Tự Khánh là Nguyễn Nộn đánh bại. Lý Huệ Tông bỏ chạy lên Lạng châu, quân họ Đoàn rút khỏi kinh đô trở về vùng Hồng sống tạm.Năm 1214, anh em họ Đoàn tấn công đất Bắc Giang do tướng của Tự Khánh là Nguyễn Nộn đóng giữ. Hai bên đánh nhau ở núi Đông Cứu (Gia Bình, Bắc Ninh), Nguyễn Nộn giết chết được Đoàn Nguyễn. Tuy nhiên lúc đó nội bộ phe Tự Khánh xảy ra phản loạn lớn. Tướng ở Cam Giá ( nay hình như là thị xã Sơn Tây thì phải ! ) là Đỗ Bị lại nổi lên chống cự. Miền Cam Giá lại tách khỏi phạm vi thế lực của anh em họ Trần, hình thành một thế lực mới. Cùng lúc đó, Nguyễn Nộn ở Bắc Giang sau khi đánh được họ Đoàn cũng phản lại Tự Khánh, xây dựng một thế lực rất lớn. Do việc cát cứ của Đỗ Bị, Nguyễn Nộn, kinh thành bị uy hiếp. Tự Khánh liền phóng hỏa đốt kinh đô rồi chạy mất tiêu về Lý Nhân !Song lực lượng họ Trần vẫn rất mạnh. Sau hàng loạt biến cố khác, thế lực của Trần Tự Khánh ngày càng mạnh hơn, buộc vua Huệ Tông phải dựa vào họ Trần. Nhiều thế lực cát cứ lần lượt bị Trần Tự Khánh đánh dẹp. Tuy nhiên, bộ tướng của Tự Khánh là Nguyễn Nộn lại phản họ Trần mà cát cứ ở Bắc Giang. Thế là lại thêm loạn nữa ! Đúng kiểu lưỡng đầu thọ địch đè nặng lên vai !Trước sức ép muốn giết con dâu của Đàm Thái hậu, Huệ Tông cùng với phu nhân lẻn đi đến chỗ quân của Tự Khánh ở bãi Cửu Liên. Từ đấy, Huệ Tông lại dựa vào Trần Tự Khánh. Tự Khánh bèn phế bỏ vua mới, tôn Huệ Tông là vua như cũ mà chuyên tâm bình định thế lực: Nguyễn Nộn ở Bắc Giang rồi Hiển Tín vương Nguyễn Bát, Đoàn Văn Lôi và Đoàn Thượng ở Hồng châu và Hà Cao ở Quy Hóa .Năm 1218, Trần Thừa đem binh thuyền tiến đánh Nguyễn Nộn ở Bắc Giang. Ông cho người mở đê, để nước lan vào các thái ấp, rồi dùng binh thủy theo lối ấy mà đánh. Nộn thua to, chạy về Phù Ninh . Năm đó, để yên Hồng châu, Trần Tự Khánh đưa em gái là Trần Tam Nương gả cho Hồng hầu là Đoàn Văn Lôi vốn là người có uy tín với người Hồng châu.Tháng 6 năm 1217, Đoàn Thượng thấy thế lực họ Trần mạnh, tạm quy hàng triều đình, được phong tước vương và vẫn giữ vùng Hồng châu. Đến nhà Trần thành lập, Trần Thủ Độ mang quân đánh Đoàn Thượng nhưng không thắng, đành phải hứa hẹn phong tước cho ông. Thủ Độ định ngày hội họp, làm lễ minh thệ, nhưng Đoàn Thượng không đến họp.• Nguyễn Nộn , quân phiệt mạnhNăm 1214, Nguyễn Nộn cầm một cánh quân họ Trần chống lại quân triều đình do đích thân Lý Huệ Tông và Thái sư Đàm Dĩ Mông chỉ huy. Ông cùng các tướng họ Trần đánh bại quân nhà Lý. Em họ Trần Tự Khánh là Trần Thủ Độ cùng Trần Hiến Sâm ở tả ngạn tiến đánh thắng quân triều đình. Nguyễn Nộn từ Quốc Oai tiến đến chợ Dừa cùng Phan Lân đánh thắng các tướng ở Hồng Châu là Đoàn Cấm, Vũ Hốt. Lý Huệ Tông thất thế phải chạy lên Lạng Châu.Sau trận đó, ông được Trần Tự Khánh giao giữ vùng Bắc Giang. Trần Tự Khánh lên Lạng châu rước Nguyên Vương Hạo Sảm không được liền lập hoàng thân khác lên ngôi, tức là Càn Ninh.Năm 1214, anh em họ Đoàn tấn công đất Bắc Giang. Hai bên đánh nhau ở núi Đông Cứu (Gia Lương, Bắc Ninh), Nguyễn Nộn giết chết được Đoàn Nguyễn, nhưng cũng bị thương ở lưng.Tuy nhiên lúc đó nội bộ phe Tự Khánh xảy ra phản loạn lớn. Tướng ở Cam Giá (thị xã Sơn Tây) là Đỗ Bị lại nổi lên chống cự. Nhân thời cơ đó, Nguyễn Nộn cũng phản lại Tự Khánh, xây dựng một thế lực rất lớn.Do việc cát cứ của Đỗ Bị, Nguyễn Nộn, kinh thành Thăng Long bị uy hiếp. Tự Khánh lấy hết tiền của và phóng hỏa đốt kinh đô rồi đưa Hoàng đế mới là Càn Ninh chuồn về hành cung Lý Nhân.Nguyễn Nộn đem binh đến Thăng Long đánh nhau với Tự Khánh. Huệ Tông và thái hậu đang ở Nam Sách trở về Thăng Long, phong cho Nguyễn Nộn tước hầu để mượn tay Nộn chống họ Trần. Từ đó cục diện trong nước lúc này đại thể hình thành ba thế lực: Phía bắc là Nguyễn Nộn, phía đông là Đoàn Thượng, phía nam là Trần Tự Khánh.Tháng 1 năm 1215, hai tướng của Trần Tự Khánh là Nguyễn Đường và Nguyễn Giai thông đồng với Nguyễn Nộn đánh Trần Tự Khánh, nhưng Đường và Giai lại hàng Trần Tự Khánh. Tháng 2, Nguyễn Nộn được phong tước Vương. Tháng 3, Nguyễn Nộn đánh thắng Nguyễn Đường và Nguyễn Giai ( có vẻ là hạng tép riu khởi nghĩa chống họ Lý nên không thấy sử sách nhắc nhiều )Sau đó, một loạt lực lượng cát cứ khác nổi dậy chiếm cứ các nơi. Sau nhiều lần bôn tẩu, cuối cùng năm 1216, Lý Huệ Tông buộc phải dựa vào anh vợ là Trần Tự Khánh là lực lượng mạnh hơn cả. Tự Khánh lại phụng thờ Huệ Tông, mượn tiếng Huệ Tông để chinh phục được nhiều sứ quân khác. Huệ Tông hạ chiếu đày Nguyễn Nộn làm lính thường.Kết cục của ông chưa rõ. Hiện còn hai luồng tranh cãi về việc ông mất năm 1219 hay năm 1229. Tuy vậy, hiện nhiều nhà sử học thiên về năm 1229 hơn !VÀ CUỐI CÙNG LÀ KẺ GIAN HÙNG ĐẦU ĐỘI TRỜI CHÂN ĐẠP ĐẤT - TRẦN TỰ KHÁNH !!!DO LÀ TÔI CHỈ TÍNH LÚC CÒN ÔNG CÒN LÀ MỘT QUẦN HÙNG NÊN MỘT SỐ CHI TIẾT KHÔNG LIÊN QUAN SẼ BỊ TÔI LƯỢC BỎ .Tuy loạn Quách Bốc bị dẹp yên nhưng nhiều nơi vẫn còn đang cát cứ chưa hàng phục triều đình,cứ đua nhau nổi lên chống đối rầm rộ như sân khấu K-Pop.Con rể của Tô Trung Từ là Nguyễn Ma La (cũng gọi là Nguyễn Đà La) thấy cha vợ bị giết, triều đình nghiêng ngả, bèn sang nói với anh cả Tự Khánh là Trần Thừa, xin tiến binh dẹp yên ấp Khoái. Nguyễn Ma La cùng với vợ là Tô thị (em họ Tự Khánh) lên thuyền sang đạo Thuận Lưu để gặp bộ tướng của Tô Trung Từ là Nguyễn Trinh thì bị Nguyễn Trinh giết rồi cướp lấy Tô thị đem về. Tô thị sai người tố cáo với Trần Thừa. Trần Thừa bèn sai Tô thị dụ được Trinh và giết chết.Trần Tự Khánh nhân lúc Ma La kéo đi, kinh thành bỏ trống, lập tức mang quân về kinh sư. Theo Việt sử lược, ông an táng người cậu Tô Trung Từ ở làng Hoạch. Các tướng cát cứ ở Hồng châu là Đoàn Thượng và Đoàn Văn Lôi nói vu Trần Tự Khánh với vua Huệ Tông rằng: "Trần Tự Khánh đem binh về kinh sư là muốn mưu đồ việc phế lập". Lý Huệ Tông tin là thật, nổi giận, tháng 7 bèn hạ chiếu cho các đạo binh đánh Trần Tự Khánh, và giáng Nguyên phi Trần Nhị Nương xuống làm Ngự nữ. Đoàn Thượng và Đoàn Văn Lôi đem binh về kinh sư. Huệ Tông hạ chiếu tấn phong tước hầu cho Đoàn Thượng.Họ Đoàn đem quân đánh anh em họ Trần ở ải Hoàng Điểm. Trần Tự Khánh sai bộ tướng Lại Linh cùng tướng Khoái Châu là Nguyễn Đường ra chống cự. Nguyễn Đường bị bắt. Tự Khánh bị thua, giận dữ phá đê cho nước sông chảy tràn vào các ấp rồi về. Miền Khoái Châu mất tin tưởng ở họ Trần, theo về với họ Đoàn.Trong khi đó, Tự Khánh vẫn tiếp tục đánh chiếm các miền ở hai bờ sông Hồng để phát triển thế lực. Hai lần ông đánh bại tướng của Đoàn Ma Lôi là Đinh Cẩm, đóng ở Đọi Sơn (Duy Tiên, Hà Nam). Họ Trần kiểm soát được cả miền Lý Nhân (Hà Nam). Trần Tự Khánh tìm cách liên kết với hào trưởng Nguyễn Tự để tiêu diệt thế lực đối địch mạnh nhất của mình là họ Đoàn.Tháng 12 âm lịch năm 1211, Tự Khánh do lo sợ Trần Thị Dung ở trong kinh sư bị hãm hại, kéo binh đến bến Tế Giang, sát ngay Thăng Long. Đàm Thái hậu ngờ vực Tự Khánh có ý phế lập ngôi vua. Tự Khánh bèn cắt tóc thề trời. Lại sai Thiên Trinh công chúa tâu rằng mình không có ý khác. Thái hậu vẫn không tin. Đêm đó, Thái hậu đem ba Hoàng tử; Nhân Quốc vương, Lục hoàng tử và Thất hoàng tử con của Cao Tông với các thị thiếp khác dìm đầu chết ở sau giếng trong cung. Rồi sai đem xác cả ba ngươi vứt ra ngoài thành. Quần thần đều sợ Thái hậu không ai dám can.[4] Thế là ngôi vị của Huệ Tông được giữ vững mà không sợ bị phế lập.Đầu năm 1212, Trần Tự Khánh và Nguyễn Tự họp nhau ở bến Triều Đông, thề làm bạn sống chết có nhau, tận trung báo quốc, cùng bình họa loạn. Hai người chia nhau phạm vi chiếm cứ, lấy sông Lô, sông Thiên Đức (sông Đuống) làm giới hạn, mỗi người thống suất một bên Từ Thượng Khối (Bắc Ninh) đến Na Ngạn (Lục Ngạn, Bắc Giang), các hương ấp dọc theo sông Đuống và đường bộ là thuộc về Tự Khánh. Từ Kinh Ngạn bờ sông Hồng, (thuộc Kinh sư) đến Ô Diên (Hoài Đức, Hà Tây) thuộc về Nguyễn Tự, hẹn đến tháng 3 năm Nhâm Thìn thì họp binh tấn công đất Hồng Châu của họ Đoàn.Vua phong Tự Khánh làm hầu, thụy là Chương Thành . Mặt khác, Huệ Tông lại cùng với thái hậu Đàm thị và một số cận thần vẫn ngầm mưu diệt họ Trần. Tháng 2, vua Huệ Tông đánh dư đảng của Nguyễn Tự không được, định chạy lên Lạng Châu. Tự Khánh nhiều lần ngăn cản, ép vua phải về kinh. Vua cùng Thái hậu đến trước Phật, thề rằng: "Trẫm đức mỏng, đội ngôi ngọc, khiến gặp loạn ly, sự nghiệp tổ tông sắp đổ, đến nỗi cung giá nhiều lần dời đổi. Nay muốn nhường ngôi trời, nhường cho người hiền đức." Nói xong, rút dao định cắt tóc. Tự Khánh cùng quần thần đều dập đầu đến chảy máu, vua mới thôi. Bấy giờ Huệ Tông thấy thế lực họ Trần mạnh lên, bèn truyền cho văn võ bá quan đều phải nghe mệnh lệnh Trần Tự Khánh. Ai không nghe lời thì người đó tự hiểu kết cục !Mùa đông tháng 12, Đàm Kinh Bang cùng người khác dâng tội trạng của Nội Minh tự Doãn Tín Dực lên Tự Khánh. Tự Khánh nổi giận, phát binh đến Long Thành sai Chỉ huy sứ điện tiền Nguyễn Ngạnh dẫn quan chức vào cấm cung, lớn tiếng rằng: "Tín Dực nịnh hót ý trên, làm loạn phép nước; ra vào nơi linh cữu, không phân tôn ti; thần xin trừ đi, để khỏi làm bẩn thanh nghị!"Tín Dực sợ hãi, trốn lên gác Hương Các. Ngạnh xông vào, bắt trói bằng 5 vòng xích rối giải đến quán Mỹ Lộc cho Tự Khánh xử.Đầu năm 1213, thái hậu sai người đi với bọn tướng sĩ ở đạo Phù Lạc và đạo Bắc Giang, hẹn ngày cùng phát binh đánh Tự Khánh. Đúng ngày đã định, các tướng Phan Thế ở Phù Lạc, Ngô Mãi ở Bắc Giang tiến đến cửa Đại Hưng (cửa nam thành Thăng Long). Tự Khánh đang ở bến Đại Thông, nghe tin đó liền kéo quân lên kinh sư, vào cấm thành, đốt cầu Ngoạn Thiềm rồi lại trở về Đại Thông.Sau khi chiếm được đồng bằng hạ lưu sông Hồng và sông Đáy (trừ miền Đại Hoàng), Tự Khánh phát triển thế lực lên Quốc Oai. Vùng Quốc Oai vốn thuộc phạm vi kiểm soát của Nguyễn Tự. Khi đó Tự chết, phó tướng là Nguyễn Cuộc thay thế. Tự Khánh tiến quân lên Quốc Oai, dụ hàng được Nguyễn Cuộc, thanh thế càng thêm mạnh ! Lúc đó, Trần Tự Khánh có thể coi như là một top 1 sever Đại Việt luôn !Tự Khánh thả Tín Dực về kinh sư, lại hậu tặng và nói: "Công về hãy vì ta nói tốt với hai cung, làm rõ lòng trung từ đầu đến cuối, đừng nghe lời tiểu nhân, để ta được bảo toàn tính mạng." Tín Dực đến kinh, vua hỏi về Tự Khánh, Tín Dực nói: "Tự Khánh có lòng soán nghịch." Vua và Thái hậu càng thêm nghi kỵ Tự Khánh.Năm 1214, tháng Giêng, Chương Thành hầu Tự Khánh hội binh thề tại miếu Thái úy Đỗ ở Đông Phù Liệt , định đánh kinh sư.Lý Huệ Tông bèn cùng thái sư Đàm Dĩ Mông tự làm tướng, hẹn với quân Hồng châu của Đoàn Thượng đi đánh Tự Khánh, đến Mễ Sở gặp quân của họ Trần do Vương Lê, Nguyễn Cải chỉ huy. Hai bên chưa giao chiến, quân của Lê, Cải mới hò reo tiến lên, quân triều đình đã tự tan vỡ. Vương Lê, Nguyễn Cải bắt được thuyền rồng. Cánh quân đạo Bắc Giang do thái sư Đàm Dĩ Mông thống xuất tới bến An Diên (Thường Tín, Hà Tây) thì bị quân của Trần Thừa tiến đánh.Tí thì quên ! Trần Tự Khánh còn có một em họ là Trần Thủ Độ. Thủ Độ lúc đó cũng khá bá đạo !Trần Thủ Độ cùng Trần Hiến Sâm ở tả ngạn tiến đánh thắng quân triều đình. Tướng họ Trần khác là Phan Lân, Nguyễn Nộn từ Quốc Oai tiến đến chợ Dừa đánh thắng tướng ở Hồng châu là Đoàn Cấm, Vũ Hốt. Lý Huệ Tông thất thế, vô cùng kinh sợ, phải cùng Thái hậu chạy lên Lạng Châu.Tự Khánh chiếm được kinh đô. Vài ngày sau, ông cắt tóc làm tin, sai người đem thư lên Lạng Châu gặp Huệ Tông và nói rõ ý mình rằng:"Dân tình uất ức, không thấu được lên trên. Cho nên, nhân lòng giận dữ của người trong nước, thần khởi binh dẹp lũ đó, cắt trừ gốc họa, để yên lòng dân mà thôi. Đến như thân phận vua tôi, thần không dám phạm đến một chút nào. Ngờ đâu, phải gánh lấy tội chuyên quyền đánh dẹp, để khiến cho xa giá phải long đong, tự xét tội của thần thật đáng vạn lần chết. Xin bệ hạ nguôi cơn giận dữ, quay xa giá về kinh sư để thỏa lòng người mong muốn". Hoặc cũng có thể là do Trần Tự Khánh định chơi như Tào Tháo ngày xưa tức là nắm thiên tử để lệnh chư hầu !Nhưng vua Huệ Tông từ chối không theo Tự Khánh. Tự Khánh liền sai Đàm King Bang ra khóc lóc khuyên nhủ vua và Thái hậu ở lại nhưng vua không nghe theo,cứ thích làm theo ý mình !Sau Trần Tự Khánh cày như trâu cho sự nghiệp phò vua và đánh Nam dẹp Bắc, chỉ tiếc ông lại phải qua đời sớm, để lại cơ hội mở nghiệp nhà Trần cho Trần Thừa và Trần Thủ Độ xử lý nốt .



