SỰ RA ĐỜI CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM NĂM 1930
Phạm Ngọc Ly
Đầu năm 1930, lịch sử Việt Nam đứng trước một bước ngoặt đặc biệt. Sau nhiều năm hoạt động ở nước ngoài, Nguyễn Ái Quốc trở về với một nhiệm vụ quan trọng: tìm cách thống nhất các tổ chức cộng sản đang hoạt động riêng rẽ ở Việt Nam, tạo nên một tổ chức chính trị thống nhất để lãnh đạo phong trào cách mạng.
Đây không phải là một công việc đơn giản.
Trước đó, phong trào công nhân và phong trào yêu nước ở Việt Nam ngày càng phát triển. Những người trẻ tuổi được đào tạo và truyền bá tư tưởng cách mạng trở về nước, nhiều tổ chức cộng sản lần lượt xuất hiện. Nhưng các tổ chức này hoạt động riêng rẽ và có những bất đồng nhất định.
Nếu tình trạng chia rẽ kéo dài, phong trào cách mạng có thể bị phân tán lực lượng.
Nguyễn Ái Quốc nhận thấy cần phải thống nhất các tổ chức cộng sản thành một đảng duy nhất.
Và đầu năm 1930, Người thực hiện công việc đó.
Thời điểm ấy, Nguyễn Ái Quốc đang hoạt động tại Hồng Kông. Người triệu tập và chủ trì hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản Việt Nam.
Nguyễn Ái Quốc năm 1930 - Nhà lãnh đạo kiên trung chủ trì Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.. Nguồn: Pictures from History / Universal Images Group via Getty Images
Hội nghị diễn ra trong điều kiện bí mật và đầy khó khăn.
Các đại biểu phải hoạt động hết sức thận trọng vì chính quyền thực dân Pháp luôn tìm cách theo dõi và đàn áp phong trào cách mạng.
Nhưng bất chấp những nguy hiểm ấy, hội nghị vẫn được tiến hành.
Nguyễn Ái Quốc đưa ra vấn đề quan trọng nhất:
Các tổ chức cộng sản phải đặt lợi ích chung của cách mạng và dân tộc lên trên những bất đồng riêng.
Sau quá trình thảo luận, các tổ chức cộng sản được thống nhất.
Ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời.
Đây là một dấu mốc rất quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam.
Từ đây, phong trào cách mạng có một tổ chức chính trị thống nhất để lãnh đạo.
Nhưng để hiểu ý nghĩa của sự kiện này, cần nhìn lại hành trình trước đó của Nguyễn Ái Quốc.
Năm 1911, Người rời Việt Nam.
Người đi qua nhiều quốc gia.
Người tìm hiểu nhiều tư tưởng chính trị.
Năm 1919, Người gửi Bản yêu sách của nhân dân An Nam tới Hội nghị Versailles.
Năm 1920, Người xác định con đường cách mạng theo chủ nghĩa Marx – Lenin.
Năm 1924, Người đến Quảng Châu.
Năm 1925, Người thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.
Người mở các lớp huấn luyện.
Xuất bản báo Thanh Niên.
Đào tạo cán bộ.
Truyền bá tư tưởng cách mạng về Việt Nam.
Tất cả những công việc ấy đều giống như những bước chuẩn bị.
Và đến năm 1930, những bước chuẩn bị ấy hội tụ trong một sự kiện:
sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Điều đáng chú ý là Nguyễn Ái Quốc không chỉ quan tâm đến việc thành lập một tổ chức.
Người còn tham gia xây dựng những văn kiện chính trị đầu tiên của Đảng.
Các văn kiện như Chánh cương vắn tắt và Sách lược vắn tắt xác định những vấn đề cơ bản về đường lối cách mạng.
Trong đó, vấn đề giải phóng dân tộc giữ vị trí đặc biệt quan trọng.
Đối với Nguyễn Ái Quốc, cách mạng Việt Nam trước hết phải giải quyết vấn đề dân tộc.
Một dân tộc không có độc lập thì người dân không thể thực sự làm chủ vận mệnh của mình.
Vì vậy, nhiệm vụ chống chủ nghĩa thực dân và giành độc lập cho dân tộc trở thành một nội dung quan trọng trong đường lối cách mạng.
Nhưng sự ra đời của Đảng không có nghĩa là mọi khó khăn lập tức biến mất.
Ngược lại, những năm đầu sau khi thành lập là thời kỳ vô cùng gian khổ.
Thực dân Pháp tiến hành đàn áp mạnh mẽ.
Nhiều cán bộ bị bắt.
Nhiều cơ sở cách mạng bị phá vỡ.
Không ít người phải hy sinh.
Đảng còn rất non trẻ.
Lực lượng còn hạn chế.
Nhưng sự ra đời của một tổ chức thống nhất đã tạo ra một nền tảng quan trọng để phong trào cách mạng tiếp tục phát triển.
Và Nguyễn Ái Quốc lúc này đã hoàn thành một phần rất quan trọng trong hành trình của mình.
Nếu năm 1911 Người rời Việt Nam để tìm một con đường cứu nước, thì đến năm 1930, Người đã góp phần xây dựng một tổ chức chính trị thống nhất để lãnh đạo cuộc đấu tranh ấy.
Có một chi tiết rất đáng suy nghĩ.
Ngày Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng năm 1911, Người chỉ là một thanh niên khoảng 21 tuổi.
Không ai biết Người sẽ đi đâu.
Không ai biết hành trình ấy kéo dài bao lâu.
Gần hai mươi năm sau, Nguyễn Ái Quốc đứng trước một nhiệm vụ hoàn toàn khác.
Người không còn chỉ đi tìm câu trả lời.
Người đang tổ chức những con người cùng thực hiện câu trả lời ấy.
Đó là một sự thay đổi rất lớn.
Từ một người thanh niên đi tìm đường.
Đến một nhà cách mạng hoạt động trên trường quốc tế.
Từ một người viết báo về vấn đề thuộc địa.
Đến người đào tạo cán bộ.
Và cuối cùng, đến người đóng vai trò quan trọng trong việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.
Nhưng điều làm sự kiện năm 1930 trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở một ngày tháng.
Đó là kết quả của cả một quá trình dài.
Không có những năm tháng Nguyễn Ái Quốc bôn ba nước ngoài, có thể sẽ không có quá trình tìm kiếm và xác định con đường cách mạng.
Không có những năm tháng hoạt động ở Quảng Châu, khó có thể hình thành một đội ngũ cán bộ cách mạng như lúc đó.
Không có những nỗ lực truyền bá tư tưởng và xây dựng tổ chức, việc thống nhất các tổ chức cộng sản cũng khó có thể diễn ra theo cách ấy.
Vì vậy, ngày 3/2/1930 không phải là một sự kiện xuất hiện đột ngột.
Nó là kết quả của gần hai thập kỷ chuẩn bị.
Và phía sau sự kiện ấy là hành trình của một con người đã dành tuổi trẻ của mình để tìm kiếm con đường giải phóng dân tộc.
Từ Bến Nhà Rồng năm 1911 đến Hồng Kông năm 1930, Nguyễn Ái Quốc đã đi qua một chặng đường rất dài.
Hai mươi năm.
Nhiều quốc gia.
Nhiều công việc.
Nhiều cuộc gặp gỡ.
Nhiều thử thách.
Nhưng mục tiêu mà Người theo đuổi vẫn nhất quán:
độc lập cho dân tộc Việt Nam.
Và ngày Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đã mở ra một giai đoạn mới của lịch sử cách mạng Việt Nam.
Từ đây, cuộc đấu tranh giành độc lập bước vào một thời kỳ có tổ chức và có sự lãnh đạo thống nhất.
Đối với Nguyễn Ái Quốc, đó cũng là một dấu mốc quan trọng trong hành trình kéo dài từ người thanh niên rời quê hương năm 1911 đến người lãnh đạo cách mạng Việt Nam trong những thập niên sau.
Năm 1911, Người ra đi để tìm đường.
Năm 1930, Người góp phần tạo dựng một tổ chức để dẫn đường.
Và từ đó, lịch sử Việt Nam bước sang một chương mới.
