Sứ thần Tống Lý Giác và bài thơ "Vịnh con ngỗng" (Năm 987)
Bối cảnh lịch sử: Sau thất bại thảm hại trong cuộc chiến xâm lược năm 981, nhà Tống đổi chiến thuật sang ngoại giao, cử sứ thần Lý Giác sang Đại Cồ Việt nhằm dò xét thực lực và trí tuệ của vương triều mới. Vua Lê Đại Hành đã nhờ thiền sư Vạn Hạnh bày kế đón tiếp để khẳng định vị thế văn trị của nước Nam.
Chi tiết sự kiện: Thiền sư Pháp Thuận được lệnh đóng giả làm một người chèo đò bình dân tại bến sông Sách (Hải Dương) để rước sứ giả. Khi thuyền đang lướt đi trên sông, Lý Giác thấy một đàn ngỗng bơi lội, liền ngẫu hứng ngâm hai câu thơ bằng chữ Hán để khoe tài:
"Nga, nga, lưỡng nga nga / Ngưỡng diện hướng thiên nha"
(Ngỗng, ngỗng, hai con ngỗng / Ngửa mặt nhìn chân trời)
Ngay lập tức, vị "lái đò" Pháp Thuận đang cầm chèo liền đối lại hai câu tiếp theo một cách cực kỳ xuất sắc, chuẩn chỉnh cả về vần luật lẫn ý cảnh:
"Bạch mao phô lục thủy / Hồng trảo bạt thanh ba"
(Lông trắng phơi dòng nước / Chèo hồng rẽ sóng xanh)
Kết cục & Ý nghĩa: Lý Giác nghe xong vô cùng kinh ngạc và thán phục. Khi về đến kinh đô hoa lư, biết được ngay cả một người chèo đò bến sông cũng có học vấn uyên bác như vậy, sứ thần nhà Tống không dám có thái độ ngạo mạn, khinh thị nước Nam nữa. Bài thơ đi vào lịch sử ngoại giao như một đòn tấn công tâm lý văn hóa đỉnh cao.
