Sự tích Cồn Giới làng An Hưng (Triệu Tài, Triệu Phong)

Làng An Hưng (xã Triệu Tài) và làng Phương Sơn (xã Triệu Sơn) là hai làng nằm liền kề nhau, ruộng của làng Phương Sơn kéo dài đến giáp An Hưng. Ngày trước, giữa hai làng có xảy ra việc chia cắt đất khá kỳ lạ. Không rõ thực hư thế nào, chỉ biết trong dân gian truyền nhau câu chuyện rằng: ngày ấy, ở làng An Hưng có một bà lão nghèo, góa chồng, phúc hậu, sống bằng nghề bán hàng bánh, cháo. Quán lại nằm gần ruộng của làng Phương Sơn, vì thế mà khách hàng chủ yếu là người Phương Sơn. Ngày mùa hay lúc rỗi rãi, trai cày làng ấy thường rủ nhau la cà vào quán ăn uống và thường là chịu nợ. Cứ đến mùa thu hoạch, thiếu bao nhiêu được trả sòng phẳng.

Vào một năm, trời hạn hán, bị mất mùa nặng, dân phải đi đào củ, hái rau để ăn. Lúc này, trai làng Phương Sơn bí nước, không biết lấy gì để trả nợ, nhưng quỵt thì không được, vì sợ bà cụ sẽ la toáng lên thì còn mặt mũi đâu nữa. Nợ năm nay không trả thì sang năm lại khó lòng gỡ. Bỗng có người hiến kế: Tốt nhất là cắt ruộng để trả nợ. Không còn cách nào khác, bà lão đành chấp thuận. Thế nhưng khách nợ ra điều kiện khá kỳ cục rằng: bà cụ phải ném chiếc đũa bếp từ quán về phía đất của làng Phương Sơn, đũa rơi ở vị trí nào thì cắt đất đến chổ đó. Nghĩ rằng sức bà lão chẵng ném được bao xa nên nhóm trai làng Phương Sơn hý hửng ra mặt, bà lão lấy hết sức ném chiếc đũa về phía trước. Ai ngờ chiếc đũa bay vút lên không, quay mấy vòng rồi lao vút về tận cuối làng Phương Sơn, cả bọn há hốc miệng nhìn theo, hoảng hốt, không khéo phen này lại mất sạch ruộng như chơi. May thay, chiếc đũa rơi trúng vào lưới của ông lão đang đánh cá. Tiện tay nhặt lên, ông lão vô tình ném chiếc đũa về phía làng An Hưng. Thế là chiếc đũa rơi đúng vào khoảng đất giữa hai làng, theo giao kèo, chổ đất đó được cắt cho bà lão. Vì già yếu, không có con cái, là lão đã cúng lại cho làng để về sau còn nhờ lo việc hương khói. Lâu dần, phần đất ấy được đùn lên thành gò, người ta gọi đó là Cồn Giới ².