Sự vô giá của hòa bình
Đại tá Nguyễn Xuân Trương từng là người lính ở Đại đội 8, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 64, Sư đoàn 320. Ông tâm sự: Trong chiều dài lịch sử, chiến tranh biên giới Tây Nam là một cuộc chiến bắt buộc trước hành động xua quân xâm nhập biên giới giết hại hàng ngàn đồng bào ta và giết hại chính đồng bào mình của bọn Khmer đỏ. Để bảo vệ Tổ quốc thân yêu và giúp nước bạn Campuchia khỏi nạn diệt chủng Pol Pot, bộ đội chủ lực và bộ đội địa phương các tỉnh dọc tuyến biên giới Tây Nam những năm tháng ấy đã chủ động ngăn chặn địch.
Ngay từ mùa khô năm 1978 đến tháng 7-1979, Sư đoàn 320 là một mũi tiến công và làm nghĩa vụ quốc tế đánh thẳng vào tỉnh Kampong Cham, cùng với các đơn vị chủ lực bẻ gãy 5 sư đoàn thiện chiến của Pol Pot để giải phóng các tỉnh Đông Bắc Campuchia.
Đại tá Nguyễn Xuân Trương bùi ngùi nhớ lại: “Tôi là một người lính bộ binh cùng đồng đội tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, đánh đổ chế độ diệt chủng như một người lính được lệnh bước trước quân kỳ. Những người lính thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả ở Campuchia trong giai đoạn đất nước bị cấm vận nên vô cùng khó khăn, ăn đói, mặc rách; trong mỗi trận đánh, mỗi chiến sĩ chỉ có một bộ quân phục, một tay súng chiến đấu với cường độ cao; có người nửa tháng không tắm vì không có nước. Ghẻ lở chỉ có i-ốt sát trùng, sốt rét ác tính chỉ có ký ninh. Thời đó, đất nước vô cùng khó khăn, chúng tôi chỉ có bo bo, đậu rang để làm lương khô ra trận; gạo để dành cho thương-bệnh binh. Có nhiều lúc phải hy sinh đổ máu để giằng co từng khe suối cạn, gạn tìm giọt nước. Chúng tôi chặt từng đọt lồ ô để hứng từng giọt nước nhấm nháp đỡ khô họng. Mùa khô ở những cánh rừng khộp không tìm đâu ra nước trước sự giành giật trên trận địa, thậm chí sử dụng nước ở cả ao có xác người, xác động vật”.
40 năm qua đi, thời gian có thể xóa nhòa tất cả, nhưng ký ức về cuộc chiến vẫn còn in đậm trong tâm trí Đại tá Nguyễn Xuân Trương. Trong câu chuyện ẩn chứa nỗi bùi ngùi, xúc động, ông nói: “1.000 thanh niên ở Nghệ An, Hà Tĩnh lên đường nhập ngũ cùng thời với tôi thì có hơn 300 chiến sĩ ngã xuống, chưa kể thương-bệnh binh. Bởi vậy, niềm hạnh phúc lớn lao mà thế hệ chúng tôi mong muốn là hòa bình luôn đến cho tất cả mọi người”.
