Sửa xe giữa đèo Pha Long – nơi gió thổi bật cả người

Những năm đầu thập niên 80, đường lên Pha Long – Mường Khương toàn dốc dựng đứng, đá tai mèo lởm chởm, mùa mưa thì sạt lở, mùa khô thì bụi phủ trắng như sương. Đại úy Lương Đức Tràng và tổ kỹ thuật của ông nhiều lần phải vượt qua con đèo hiểm trở này để vận chuyển dụng cụ và tiếp tế cho các trận địa pháo. Một lần, chiếc xe Zin-130 chở khí tài đang leo dốc thì bỗng khựng lại, khói phụt ra từ khoang máy. Tài xế hoảng hốt báo:
— “Báo cáo đại úy! Xe quá nhiệt, dầu tràn và bu-gi bị chập rồi ạ!” Đèo Pha Long thì gió mạnh tới mức đứng không vững, hai bên lại là vực sâu hun hút. Địch có thể bắn cối từ xa bất cứ lúc nào. Không thể bỏ xe, nhưng sửa xe giữa con đèo hẹp chỉ rộng hơn một chiếc bánh xe thì chẳng khác gì ngồi trước cửa tử. Ông Tràng nhìn nhanh địa hình rồi ra lệnh:
— “Dựng đá chèn bánh! Tạo khoảng trống! Không để xe trôi!” Anh em lập tức tìm đá chèn lại bánh, vừa làm vừa run vì gió hun hút muốn cuốn người xuống vực. Khi đã an toàn tạm thời, ông chui vào khoang máy, hơi nóng phả vào mặt như đứng trước lò than. Bu-gi chập cháy đen, ống dẫn dầu thì vỡ, dầu loang đầy. Tài xế thở dài:
— “Thế này thì chịu rồi đại úy… chắc phải bỏ xe lại thôi.” Ông Tràng lắc đầu:
— “Không bỏ được. Khí tài trên xe là của cả đơn vị. Bỏ xe là bỏ trận địa.” Ông tháo dây thắt lưng da của mình, cắt một đoạn nhỏ để làm gioăng tạm cho ống dầu. Lấy dây thép từ thùng dụng cụ buộc cố định lại. Rồi dùng chính giẻ lau áo lót để lọc dầu bẩn còn sót lại. Bu-gi thì được ông cạo sạch cặn than bằng một mảnh đá mỏng nhặt ngay ven đường. Gió mạnh đến mức dụng cụ cứ trôi cả xuống dốc, anh em phải túm lại từng cái một. Mọi người vừa che chắn vừa giữ cho ông khỏi trượt khỏi thành xe. Sau gần một tiếng vật lộn giữa gió lạnh thốc vào mặt, ông gắn lại bu-gi, thử nổ máy. Lúc đầu chỉ nghe tiếng khục khục, rồi bất ngờ “rục… rục… ầm!”
Chiếc Zin-130 nổ máy trở lại. Cả đội reo lên như vừa chiến thắng trận lớn.
— “Đại úy Tràng làm được rồi!” Ông chỉ phẩy tay, mỉm cười giữa mái tóc bị gió thổi dựng đứng:
— “Đi thôi. Nhanh còn đưa khí tài lên cho pháo thủ. Họ đang chờ.” Chiếc xe ì ạch bò lên đèo trong tiếng động cơ đều đều, còn gió Pha Long thì vẫn rít qua từng mép núi như không cam chịu. Hôm đó, anh em vẫn nhắc mãi:
“Trên đèo gió thổi bật cả người, chỉ có ý chí của đại úy Tràng là không bao giờ lung lay.” Một bông hoa lửa nữa nở giữa mảnh đất đầy gió đá ấy—lặng lẽ nhưng sáng rực như ý chí của người lính kỹ thuật.