Sức mạnh của binh đoàn đặc biệt

Cuối tháng 9-1970, Đại tướng Võ Nguyên Giáp bí mật vào chiến trường làm việc với Bộ tư lệnh Trường Sơn. Sau khi nghe Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên báo cáo mọi mặt công tác của tuyến chi viện, Đại tướng chỉ rõ: Theo dự đoán của Trung ương, địch có thể ném bom, bắn phá miền Bắc trở lại và mở rộng chiến tranh trên đất Lào, Campuchia để củng cố chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”. Trên các chiến trường miền Nam, ta đang phát triển mạnh, địch có thể sử dụng binh lực lớn, cắt đứt tuyến chi viện 559. Trước mắt, Bộ tư lệnh Trường Sơn phải bằng mọi nỗ lực bảo đảm vận tải chi viện chiến lược cho các chiến trường. Đồng thời phải phối hợp với nước bạn Lào tiêu diệt sinh lực địch, giải phóng thêm đất đai, bảo vệ vững chắc Tây Trường Sơn, nhanh chóng mở đường Đông Trường Sơn thông suốt từ Cù Bai (Tây Quảng Trị) đến Tây Thừa Thiên. Mở nhanh Đường 71 vào hướng Bình Điền (Tây Thừa Thiên), chuẩn bị nối đường từ A Lưới (Thừa Thiên) đến Khâm Đức (Quảng Nam). Chuẩn bị kế hoạch bảo đảm và phối hợp với bộ đội chủ lực của Bộ đánh địch có hiệu quả nhất, nếu chúng liều lĩnh mở cuộc hành quân lên Tây Trường Sơn...

 Động thái đầu tiên của địch là ngày 10-12-1970, tiểu đoàn ngụy Lào và Thái Lan nống ra khu vực Mường Phìn, uy hiếp tuyến vận chuyển phía Tây Trường Sơn. Trung đoàn Bộ binh 29 được lệnh của Bộ tư lệnh Trường Sơn đã phối hợp với phân đội xe tăng, pháo mặt đất đánh bật địch về Đồng Hến. Theo đó, Bộ tư lệnh đã điều Trung đoàn Công binh 10 và 98 khẩn cấp mở trục ngắn khoảng 36km nối từ Na Phi Lăng qua Nam Ka Nông xuống Đường 9, nối thông với Đường 23 tạo thành một trục vận chuyển mới phía Tây chọc thẳng xuống Saravan; thành lập thêm Binh trạm 39, mở tuyến vận chuyển mới...

Trung tuần tháng 1-1971, Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng lại cử đồng chí Phan Hàm, Phó cục trưởng Cục Tác chiến vào Trường Sơn truyền đạt dự lệnh cụ thể: Địch sẽ sử dụng lực lượng lớn bộ binh quân ngụy miền Nam, quân Hoàng gia Lào và quân Thái Lan được sự yểm trợ của không quân Mỹ mở chiến dịch cắt đứt tuyến vận tải chiến lược của ta ở trục Đường 9. Địch có thể sử dụng trực thăng thả quân chốt các cao điểm Nam-Bắc Đường 9 và dùng bộ binh cùng xe tăng, thiết giáp thọc lên Sê Pôn, hợp điểm với cánh quân ngụy Lào, Thái Lan từ Mường Phìn sang nhằm chặn đứng tuyến hành lang chiến lược, thực hiện sự kiểm soát lâu dài...

Ngay tối 28-1-1971, Thường vụ Đảng ủy, Bộ tư lệnh họp quyết định: Sáp nhập mặt trận X và Z thành mặt trận Y phụ trách toàn bộ địa bàn Hạ Lào, tác chiến trên các hướng Saravan, Không Sê Đôn, Boloven, Paksong, Attapeu, kiên quyết chặn đứng địch nống ra vùng giải phóng hòng uy hiếp tuyến vận tải... Kiện toàn mặt trận R, tác chiến trên hướng Pha Lan, Đồng Hến, Keng Coọc ở Trung Lào, kiên quyết giữ vững Đường 23 và Mường Phìn...

Thành lập Bộ tư lệnh tiền phương Trường Sơn phụ trách phối hợp chiến dịch ở Tây Trung-Hạ Lào theo chỉ thị của Bộ... Phân công Đại tá, Phó tư lệnh Nguyễn Quang Bích chỉ đạo hoàn thiện thế trận phòng không đánh bại chiến thuật “trực thăng vận” của địch. Phân công Phó tư lệnh Nguyễn Lang đặc trách chỉ huy vận chuyển chiến lược và vận chuyển chiến dịch. Bộ tư lệnh triệu tập cán bộ chủ trì các Binh trạm: 27, 9, 41, 34, 32, 14, 12 giao nhiệm vụ cụ thể tham gia chiến dịch...

Đúng như phán đoán của trên, ngày 30-1-1971, Mỹ-ngụy mở cuộc hành quân Lam Sơn 719 đánh ra khu vực Đường 9-Nam Lào. Hơn 4 vạn quân chủ lực ngụy và 6.000 quân Mỹ gồm những đơn vị tinh nhuệ nhất cùng một số binh khí, kỹ thuật lớn gồm 580 xe tăng và xe bọc thép, 320 khẩu pháo, 1.000 máy bay (trong đó có 600 máy bay lên thẳng), 45 máy bay B-52 được huy động vào cuộc hành quân...

Bộ tư lệnh Trường Sơn được Bộ giao phụ trách cánh Tây chiến dịch gồm: Sư đoàn 2, Sư đoàn 968, Trung đoàn 48, Trung đoàn 29 phối hợp cùng một số trung đoàn, tiểu đoàn binh chủng khác. Lực lượng của Bộ đội Trường Sơn là lực lượng tại chỗ trên toàn địa bàn chiến dịch. Những yêu cầu của Bộ giao chuẩn bị cho Chiến dịch Đường 9-Nam Lào, Bộ tư lệnh Trường Sơn đã hoàn thành về cơ bản.

Trong thời gian đầu diễn ra chiến dịch, địch sử dụng khoảng 400 lần máy bay B-52 và hơn 2.200 lần máy bay cường kích, tập trung giội bom rải thảm các khu vực cửa khẩu và Nam-Bắc Đường 9. Tuy nhiên, do các binh trạm Trường Sơn chuẩn bị thế trận vượt khẩu vững chắc, đồng thời tổ chức chiến đấu hiệp đồng binh chủng tốt nên trong 3 ngày đêm đã bảo đảm cho 8 trung đoàn pháo binh, 2 tiểu đoàn xe tăng, 3 trung đoàn cao xạ và nhiều phương tiện khác của các sư đoàn chủ lực của Bộ vượt khẩu đến vị trí tập kết an toàn...

Ngày 23-3-1971, Chiến dịch phản công Đường 9-Nam Lào kết thúc thắng lợi. Âm mưu cắt đứt tuyến chi viện chiến lược bằng sức mạnh tổng hợp của chúng bị đập tan. Điều đáng nói là, trong khi địch mở Chiến dịch Lam Sơn 719, Bộ đội Trường Sơn đã phát động tổng công kích đợt 1 vào ngày 2-2-1971, tranh thủ địch tập trung đánh phá dọn đường để đẩy nhanh hàng vào các điểm vượt then chốt, giữ thế chủ động bảo đảm vật chất cho các hướng chiến trường.

Ngày 6-3-1971, Bộ tư lệnh Trường Sơn phát động tổng công kích đợt 2 nhằm hoàn thành cơ bản nhiệm vụ vận tải chiến lược và chiến dịch mùa khô 1970-1971. Đợt tổng công kích thắng lợi góp phần quan trọng làm nên chiến thắng của Chiến dịch phản công Đường 9-Nam Lào. Thắng lợi này thể hiện đầy đủ sức mạnh tổng hợp của một binh đoàn vận tải chiến lược đặc biệt, có khả năng thực hiện vượt chỉ tiêu chi viện chiến trường ngay trong giai đoạn chiến sự diễn ra quy mô và ác liệt trên địa bàn trung tâm hành lang vận tải. Qua đó tiếp tục khẳng định, Bộ đội Trường Sơn là đội quân vận tải chiến lược, chiến dịch giỏi; chiến đấu giỏi và làm nhiệm vụ quốc tế giỏi, có đủ khả năng hoàn thành nhiệm vụ trong mọi hoàn cảnh.