Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tinh thần "Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước" đã trở thành lời hiệu triệu trái tim của hàng triệu người con Việt Nam. Trong dòng chảy hào hùng đó, hình ảnh những người thợ mỏ của "Binh đoàn Than" và những chàng trai, cô gái Thanh niên xung phong đã trở thành biểu tượng rực rỡ cho lòng quả cảm và sức mạnh đại đoàn kết dân tộc.
"Binh đoàn Than" là tên gọi đầy tự hào dành cho hàng nghìn người con ưu tú của vùng mỏ Quảng Ninh đã tạm gác tay búa, tay choòng để cầm súng lên đường ra trận. Mang theo kỷ luật và tâm thế của giai cấp công nhân, những người lính thợ ấy đã đem sức mạnh của "kỷ luật và đồng tâm" vào chiến trường khốc liệt. Với họ, mỗi bước hành quân trên dãy Trường Sơn cũng giống như những lần chinh phục tầng lò sâu thẳm, gian khổ nhưng chưa bao giờ chùn bước. Sức mạnh của Binh đoàn Than không chỉ nằm ở cơ bắp dẻo dai mà còn ở ý chí sắt đá, quyết tâm giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước để sớm được trở về xây dựng quê hương mỏ giàu đẹp.Song hành cùng những đoàn quân chính quy là lực lượng Thanh niên xung phong – những "lá chắn thép" trên mọi cung đường. Với khẩu hiệu "Máu có thể đổ, nhưng đường không thể tắc", hàng vạn thanh niên tuổi đời mới đôi mươi đã có mặt tại những "túi bom" ác liệt nhất như Ngã ba Đồng Lộc hay Truông Bồn. Họ không chỉ là những người mở đường, phá bom nổ chậm, san lấp hố bom dưới làn mưa đạn mà còn là hiện thân của tinh thần lạc quan, yêu đời. Giữa tiếng bom rơi đạn lạc, tiếng hát của những cô gái thanh niên xung phong vẫn vút cao, át cả tiếng bom, trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho những đoàn xe vận tải tiến về tiền tuyến.Sự gắn kết giữa "Binh đoàn Than" và lực lượng Thanh niên xung phong chính là sự hòa quyện giữa hậu phương miền Bắc và tiền tuyến miền Nam, giữa tinh thần giai cấp công nhân và sức trẻ sục sôi. Họ đã viết nên những trang sử vàng bằng chính máu xương và tuổi trẻ của mình, để lại cho hậu thế bài học vô giá về lòng yêu nước. Ngày nay, khi đất nước đã hòa bình và phát triển, ngọn lửa từ những "binh đoàn" ấy vẫn luôn cháy mãi, nhắc nhở thế hệ trẻ phải sống có trách nhiệm, biết trân trọng giá trị của độc lập và không ngừng cống hiến để xây dựng Tổ quốc ngày càng phồn vinh.
