SỨC MẠNH ĐẠI VIỆT KHÔNG CHỈ THUỘC VỀ MỘT VỊ TƯỚNG
Đỗ Khánh Linh


Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn là một trong những nhân vật nổi bật nhất của cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông. Nhưng có lẽ cách tốt nhất để tôn vinh ông lại không phải biến ông thành người duy nhất làm nên tất cả chiến thắng.
Bởi chính tài năng của Trần Quốc Tuấn thể hiện ở việc ông biết tập hợp và phát huy sức mạnh của nhiều người.
Bên cạnh ông là những vương hầu và tướng lĩnh xuất sắc như Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Trần Khánh Dư, Phạm Ngũ Lão cùng nhiều danh tướng khác. Dưới quyền ông còn có những người thân cận được sử sách và truyền thống dân gian nhắc đến như Yết Kiêu, Dã Tượng. Phạm Ngũ Lão từng là gia tướng của Hưng Đạo Vương và sau này trở thành một danh tướng quan trọng của nhà Trần.
Sau những cái tên được ghi vào sử sách còn có hàng vạn quân sĩ và vô số dân thường. Họ vận chuyển lương thực, chèo thuyền, giữ làng, dẫn đường, chiến đấu và cùng triều đình thực hiện cuộc kháng chiến lâu dài.
Bởi vậy, chiến thắng của thế kỷ XIII trước hết là chiến thắng của sức mạnh đoàn kết. Một vị chủ tướng tài giỏi không thể giữ nước nếu không có tướng sĩ tận tâm; quân đội cũng khó đứng vững nếu phía sau không có nhân dân.
Điều lớn lao của Trần Quốc Tuấn chính là hiểu được điều ấy. Cuối đời, khi nói về kế giữ nước, ông nhấn mạnh sự đồng lòng giữa trên và dưới, sự hòa mục và việc chăm lo sức dân.
Nhìn về quá khứ, chúng ta biết ơn Hưng Đạo Vương. Nhưng qua ông, chúng ta cũng biết ơn hàng vạn con người không có tên trên bia đá. Chính họ đã cùng nhau tạo nên hai chữ Đại Việt kiên cường trong một thời đại đầy bão tố.



