Sức sống của "thời hoa lửa"

.

Nếu quá khứ là một bản trường ca bất tận, thì những người lính năm xưa chính là những nốt nhạc trầm hùng, kết nối giữa khói lửa chiến tranh và màu xanh bình yên của hiện tại. Tại mảnh đất Yên Dũng, Bắc Giang cũ – nơi có dãy Nham Biền chín mươi chín ngọn núi huyền thoại, tôi đã may mắn được gặp một “pho sử sống”, một người con ưu tú của quê hương: Cựu chiến binh Trương Đình Thiết (xã Quỳnh Sơn nay thuộc tỉnh Bắc Ninh). Cuộc đời ông chính là một minh chứng sống động cho khái niệm “Thời hoa lửa” – nơi hoa của sự sống nở rực rỡ ngay trong lửa đạn của sự hủy diệt.

Nhìn dáng vẻ quắc thước, nụ cười hiền hậu của ông Thiết ở tuổi 77 giữa những ngày đầu năm 2026, ít ai hình dung được người cựu binh ấy từng mang cả một thời đại trên vai. “Thời hoa lửa” của ông bắt đầu từ những năm tháng thanh xuân sôi nổi trong hàng ngũ Thanh niên xung phong tại Tây Bắc, rồi rẽ sang những ngã rẽ khốc liệt hơn khi ông chính thức cầm súng ra mặt trận. Từ chiến trường Nam Lào đầy bom cày đạn xới đến những giây phút rực lửa trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975, dấu chân ông đã in hình lên bản đồ giải phóng dân tộc. Với ông, đó không phải là sự hy sinh, mà là một sự "hiến dâng định mệnh".

"Thời hoa lửa" của ông Trương Đình Thiết không bắt đầu bằng những lời hoa mỹ, mà bắt đầu bằng tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc khi hậu phương Bắc Giang đang hừng hực khí thế "Tất cả cho tiền tuyến". Năm ấy, chàng thanh niên Quỳnh Sơn lên đường mang theo lời thề của người lính: “Chưa hết giặc chưa về”.Cuộc thử lửa đầu tiên đầy cam go chính là Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào (1971). Đây là nơi mà lịch sử gọi là "cửa ngõ của địa ngục" đối với kẻ thù nhưng là "bản hùng ca" của quân đội ta. Ông Thiết kể lại với ánh mắt rực sáng: “Ở Nam Lào, bầu trời không bao giờ có màu xanh, chỉ có màu xám của khói bom và màu đỏ của đất cháy”.Trong những trận đánh ác liệt ấy, đơn vị của ông phải đối mặt với chiến thuật "trực thăng vận" và "thiết xa vận" hiện đại nhất của địch. Giữa rừng già Trường Sơn, ông cùng đồng đội đã trải qua những ngày đêm nhịn đói, khát nước, nằm hầm hào sũng nước mưa rừng để phục kích. Có những lúc, ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ mỏng manh bằng một tầm đạn. Nhưng chính trong cái khắc nghiệt ấy, bản lĩnh của người lính Bắc Giang đã tỏa sáng. Ông không chỉ chiến đấu bằng súng đạn, mà còn bằng ý chí sắt đá: “Kẻ thù có vũ khí tối tân, nhưng ta có lòng dân và địa hình làm điểm tựa”.

Sau những năm tháng trui rèn tại các chiến trường miền Trung, ông Trương Đình Thiết tiếp tục hành quân trong đội hình của các binh đoàn chủ lực tiến về giải phóng miền Nam. Mùa xuân năm 1975, cuộc hành trình của ông đã chạm đến đỉnh cao của vinh quang.Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, ông cùng đồng đội tiến quân với tinh thần "Thần tốc, thần tốc hơn nữa". Những ký ức về việc băng qua những cánh đồng Long An, đánh chiếm các căn cứ then chốt ở cửa ngõ Sài Gòn vẫn vẹn nguyên như vừa mới hôm qua. Ông nhớ mãi hình ảnh những đoàn quân trùng trùng điệp điệp, bụi đường đỏ quạch nhưng đôi mắt ai cũng rực lửa tin yêu.Khi tiếng súng cuối cùng tại Dinh Độc Lập lặng xuống, ông Thiết đứng giữa Sài Gòn hoa lệ, nước mắt rơi trên gương mặt sạm đen vì khói súng. Đó là những giọt nước mắt cho ngày thống nhất, và cả những giọt nước mắt cho những đồng đội thân yêu đã nằm lại ngay ngưỡng cửa của hòa bình.

Sức sống của "thời hoa lửa" trong dòng chảy đương đại trước hết thể hiện ở bản lĩnh của người chiến sĩ trên mặt trận hòa bình. Sau khi rời tay súng, trở về với làng quê Yên Dũng, ông Thiết không chọn sự an nghỉ của một "công thần". Ông tham gia vào công tác xã hội, trở thành ngọn hải đăng chỉ đường cho thế hệ trẻ tại địa phương. Sự hiện diện của ông là lời giải đáp cho câu hỏi về lòng yêu nước trong thời đại mới. Yêu nước không nhất thiết phải là cầm súng, mà là sống một cuộc đời trung thực, có trách nhiệm với cộng đồng và giữ gìn ngọn lửa truyền thống giữa cơn bão của lối sống thực dụng.

Đáng chú ý, tính nhân văn của "thời hoa lửa" còn được nuôi dưỡng bởi sự tri ân hệ thống từ phía Nhà nước và xã hội. Tính đến năm 2026, các chính sách dành cho người có công tại Bắc Giang đã có những bước tiến dài về chất. Đối với một CCB như ông Thiết, việc được hưởng chế độ bảo hiểm y tế 100%, các khoản trợ cấp ưu đãi và sự quan tâm sát sao của Hội CCB huyện Yên Dũng không chỉ đơn thuần là sự hỗ trợ vật chất. Đó là sự xác tín của xã hội về giá trị của sự hy sinh. Chính sách "Nghĩa tình đồng đội" hay các chương trình tri ân tại địa phương chính là sợi dây nối dài quá khứ đến hiện tại, biến lòng biết ơn thành một thực thể sống động, giúp những người như

ông Thiết cảm thấy mình vẫn luôn "đứng trong hàng ngũ" dù tóc đã pha sương.

Nhìn rộng hơn từ cuộc đời một cá nhân, chúng ta thấy được tính tiếp nối của dòng chảy lịch sử. Lịch sử không dừng lại ở năm 1975, mà lịch sử đang được viết tiếp bởi sự gương mẫu của các CCB trong công cuộc xây dựng nông thôn mới tại Bắc Giang. Khi ông Thiết vận động con cháu giữ gìn nền nếp, khi ông kể về những đồng đội đã ngã xuống ở chiến trường Nam Lào, ông đang thực hiện một "cuộc chuyển giao tâm hồn". Thế hệ học sinh chúng tôi, qua những câu chuyện của ông, sẽ hiểu rằng: Hòa bình không phải là một trạng thái tự nhiên, mà là một thành quả phải được bảo vệ bằng bản lĩnh và trí tuệ.

Tuy nhiên, bài học từ "thời hoa lửa" của CỰU CHIẾN BINH Trương Đình Thiết cũng đặt ra cho chúng ta một trăn trở: Làm sao để những giá trị ấy không bị mai một trong kỷ nguyên số? Câu trả lời nằm ở sự kết nối. Nếu Nhà nước cung cấp các chính sách an sinh xã hội để bảo đảm đ ời sống cho các CCB, thì thế hệ trẻ phải cung cấp "sự thấu cảm". Sự kết hợp giữa các chính sách đãi ngộ của tỉnh Bắc Giang năm 2026 với lòng nhiệt huyết của tuổi trẻ chính là công thức bền vững nhất để bảo tồn di sản tinh thần của dân tộc.

Tóm lại, cựu chiến binh Trương Đình Thiết không chỉ là một tên tuổi cụ thể tại vùng quê Yên Dũng, mà ông là một biểu tượng mang tính phổ quát. Cuộc đời ông chứng minh rằng: Hoa chỉ nở rực rỡ nhất khi đi qua lửa đỏ, và lịch sử chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó soi sáng cho hành trình của tương lai. "Thời hoa lửa" ấy sẽ còn cháy mãi, miễn là chúng ta vẫn còn biết nghiêng mình trước những vết chân tròn trên cát, biết trân trọng những con người đã đánh đổi tuổi xuân để chúng ta có một bầu trời tự do để mơ ước và kiến tạo.