Súng Bazooka, SKZ và kỳ tích quân giới giữa lòng hang đá ẩm ướt

Trở về nước, từ một kỹ sư hào hoa du học Pháp, Trần Đại Nghĩa cải trang thành người nông dân, khoác ba lô tiến thẳng vào rừng sâu Việt Bắc, giữ chức Cục trưởng Cục Quân giới. Căn phòng thí nghiệm của ông lúc bấy giờ là những hang đá ẩm ướt, thiếu thốn từ nguồn điện sạch cho đến chiếc ống nghiệm, xung quanh sập xình tiếng bom đạn giặc rình rập ngày đêm.

Thách thức lớn nhất của quân đội ta lúc đó là quân Pháp huy động xe tăng bọc thép và các đồn bốt bê tông kiên cố, trong khi bộ đội ta chỉ có súng trường thô sơ, đánh không thủng. Bằng tư duy khoa học chiến lược thiên tài và tinh thần tự lực cánh sinh, Giáo sư Trần Đại Nghĩa đã cùng các công nhân quân giới ngày đêm nghiên cứu, đốt cháy chất xám bên ánh đèn dầu tự chế.

Khoảnh khắc truyền lửa vĩ đại nhất diễn ra vào đầu năm 1947. Trong chiến dịch Thu Đông, những quả đạn Bazooka do ông chế tạo lần đầu tiên khai hỏa, bắn cháy ngay lập tức xe tăng bọc thép của Pháp trên sông Lô, bẻ gãy hoàn toàn niềm tự hào vũ khí tân tiến của kẻ thù. Không dừng lại ở đó, ông tiếp tục nghiên cứu và chế tạo thành công súng không giật (SKZ) – loại vũ khí hạng nặng siêu nhẹ độc đáo có sức công phá xuyên thủng các bức tường bê tông dày đến 1 mét, khiến các tướng lĩnh Pháp phải hoàn toàn kinh ngạc và khiếp sợ. Vũ khí của Trần Đại Nghĩa được đúc rèn bằng muội than, bằng sắt thép phế liệu, nhưng sức công phá của nó được nhân lên gấp hàng trăm lần bởi trí tuệ Việt Nam. Ông đã chứng minh bài học sâu sắc: Mọi khoảng cách về công nghệ vũ khí của kẻ thù đều có thể bị san phẳng nếu chúng ta biết phát huy tinh thần tự cường dân tộc.