SÙNG DÚNG LÙ – NGƯỜI ANH HÙNG MÔNG MỘT MÌNH VÀO HANG THUYẾT PHỤC TRÙM PHỈ BUÔNG SÚNG

Sùng Dúng Lù sinh năm 1923 tại xã Vần Chải, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. (nay là tỉnh Tuyên Quang). Sinh ra và lớn lên trên vùng núi đá khắc nghiệt, ông sớm thấu hiểu những khó khăn, thiếu thốn của đồng bào dân tộc Mông nơi biên giới. Chính tình yêu quê hương và khát vọng mang lại cuộc sống bình yên cho bản làng đã thôi thúc ông tham gia cách mạng từ những năm đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Năm 1947, ông tham gia lực lượng dân quân địa phương và nhanh chóng trở thành một trong những cán bộ cơ sở tiêu biểu của vùng cao Đồng Văn. Không chỉ dũng cảm trong chiến đấu, Sùng Dúng Lù còn nổi bật bởi khả năng vận động quần chúng và xây dựng lực lượng.

Trên cương vị Xã đội trưởng, ông đã tích cực củng cố tổ chức dân quân, phát triển lực lượng từ 18 người lên 47 người. Trong điều kiện vùng cao còn nhiều khó khăn, ông luôn chú trọng kết hợp giữa lao động sản xuất và huấn luyện quân sự, giúp đồng bào vừa bảo đảm đời sống, vừa nâng cao khả năng tự vệ, bảo vệ bản làng trước các hoạt động phá hoại của các toán phỉ và thế lực chống đối.

Những năm cuối thập niên 1950, tình hình an ninh ở khu vực biên giới phía Bắc diễn biến phức tạp. Nhiều toán phỉ hoạt động tại các vùng núi cao, gây mất ổn định đời sống nhân dân, cướp bóc tài sản và chống phá chính quyền cách mạng. Trong bối cảnh đó, Sùng Dúng Lù trở thành một trong những hạt nhân nòng cốt của phong trào bảo vệ an ninh vùng cao.

Chiến công nổi bật nhất gắn liền với tên tuổi ông diễn ra vào tháng 11 năm 1959. Khi một toán phỉ gồm 38 tên bất ngờ kéo vào Vần Chải, gây ra nhiều tội ác đối với nhân dân và tìm cách khống chế chính quyền cơ sở, Sùng Dúng Lù đã bình tĩnh tổ chức lực lượng bám dân, bám địa bàn và bí mật theo dõi mọi hoạt động của chúng.

Trong những ngày căng thẳng ấy, ông kiên trì vận động nhân dân giữ vững niềm tin vào cách mạng, đồng thời cung cấp thông tin quan trọng để lực lượng chức năng triển khai phương án truy quét hiệu quả.

Sau khi bị truy kích, tên cầm đầu toán phỉ là Vàng Vạn Ly cùng một số đồng bọn chạy trốn vào hang đá tại khu vực núi Sảo Há. Đây là nơi địa hình hiểm trở, rất khó tiếp cận và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm đối với bất kỳ ai muốn tiến vào.

Trước tình hình đó, Sùng Dúng Lù đã đưa ra một quyết định táo bạo. Một mình ông tiến vào hang đá để gặp trực tiếp tên cầm đầu. Đối mặt với những kẻ đang trong tình thế tuyệt vọng và luôn mang tâm lý chống đối quyết liệt, ông không lựa chọn bạo lực mà dùng chính uy tín, sự chân thành và những lời phân tích thấu tình đạt lý để cảm hóa họ.

Bằng sự bình tĩnh và kiên trì hiếm có, ông đã thuyết phục được Vàng Vạn Ly cùng đồng bọn từ bỏ ý định chống đối, tự nguyện giao nộp vũ khí và ra hàng. Thành công ấy không chỉ giúp tránh được đổ máu mà còn góp phần nhanh chóng lập lại trật tự, mang lại cuộc sống yên bình cho nhân dân địa phương.

Không chỉ nổi tiếng với những chiến công trong công tác tiễu phỉ, Sùng Dúng Lù còn là người đi đầu trong công cuộc đổi mới đời sống kinh tế của đồng bào vùng cao.

Nhận thấy tập quán du canh du cư khiến đời sống người dân gặp nhiều khó khăn, ông tích cực vận động bà con thực hiện định canh định cư, từng bước thay đổi phương thức sản xuất. Ông trực tiếp học hỏi kinh nghiệm canh tác từ các vùng thấp rồi hướng dẫn lại cho đồng bào địa phương áp dụng vào điều kiện thực tế của vùng núi đá.

Nhờ sự kiên trì vận động của ông và chính quyền cơ sở, nhiều hộ dân đã ổn định nơi ở, mở rộng diện tích canh tác, nâng cao năng suất cây trồng và từng bước cải thiện đời sống. Những đổi thay ấy góp phần giúp xã Vần Chải từng bước giảm bớt khó khăn, tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài của địa phương.

Với uy tín lớn trong cộng đồng, Sùng Dúng Lù còn là người có nhiều đóng góp trong việc củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc. Ông luôn là cầu nối giữa chính quyền với nhân dân, góp phần xây dựng niềm tin của đồng bào đối với Đảng và Nhà nước.

Những cống hiến xuất sắc trong chiến đấu, công tác và xây dựng quê hương đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận. Ngày 1/1/1967, Sùng Dúng Lù vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Danh hiệu cao quý ấy không chỉ là sự ghi nhận đối với cá nhân ông mà còn là niềm tự hào chung của đồng bào dân tộc Mông trên cao nguyên đá Hà Giang. Hình ảnh người anh hùng dũng cảm, mưu trí, tận tụy với nhân dân đã trở thành biểu tượng đẹp về tinh thần bảo vệ biên cương và xây dựng cuộc sống mới nơi địa đầu Tổ quốc.

Ba mươi năm sau ngày đất nước thống nhất, khi Sùng Dúng Lù qua đời vào năm 1994, ông để lại trong lòng nhân dân một di sản tinh thần vô cùng quý giá. Đó là bài học về lòng yêu nước, sự gắn bó với nhân dân, tinh thần đoàn kết dân tộc và trách nhiệm đối với quê hương.

Ngày nay, nhắc đến Sùng Dúng Lù, nhiều thế hệ người dân Hà Giang vẫn nhắc đến ông như một người con ưu tú của cao nguyên đá Đồng Văn, một người anh hùng đã dành trọn cuộc đời mình để giữ gìn sự bình yên cho bản làng và góp phần bảo vệ vững chắc biên cương thiêng liêng của Tổ quốc.

Trường Thắng (tổng hợp)