SÙNG DÚNG LÙ - Người xã đội trưởng Mông vừa giữ bản vừa tổ chức sản xuất

Sau năm 1954, một số địa bàn vùng cao phía Bắc còn phức tạp về an ninh, xuất hiện các toán phỉ gây hoang mang, cản trở sản xuất và chia rẽ nhân dân. Dân quân địa phương vừa phải bám bản, phối hợp với bộ đội bảo vệ an ninh, vừa vận động đồng bào ổn định đời sống. Người cán bộ cơ sở cần biết tiếng nói, phong tục, đường núi và có uy tín trong cộng đồng.

Sùng Dúng Lù sinh năm 1923, là người Mông ở Vần Chải. Ông tham gia dân quân từ năm 1947 và được giao làm Xã đội trưởng năm 1959. Dưới sự tổ chức của ông, lực lượng dân quân xã phát triển từ 18 lên 47 người, vừa học chính trị, huấn luyện quân sự, vừa tham gia sản xuất.

Bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ địa bàn, ông vận động nhân dân định canh, tăng gia, cải thiện đời sống. Nguồn chính thức ghi nhận từ chỗ phải mua thóc cứu đói của Nhà nước, xã từng bước tự bảo đảm lương thực tốt hơn. Ngày 01/01/1967, Sùng Dúng Lù được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tháng 11/1959, một toán phỉ gồm 38 người xuất hiện tại địa bàn. Sùng Dúng Lù chỉ huy một số dân quân kiên quyết ở lại bám dân, theo dõi hoạt động của chúng, đồng thời bí mật báo cáo lên huyện và dẫn đường cho bộ đội về phối hợp. Ông hiểu rằng bảo vệ dân không chỉ bằng giao chiến mà còn bằng nắm tình hình và ngăn người dân bị lôi kéo.

Sau đó, ông dành khoảng nửa tháng tìm cách tiếp cận Vàng Vạn Ly, một người trong toán phỉ, vận động người này cùng ba người khác ra đầu thú và giao nộp bảy khẩu súng. Việc kết hợp đấu tranh, thuyết phục và phát triển sản xuất góp phần làm địa bàn ổn định. Câu chuyện cho thấy năng lực của một cán bộ cơ sở biết sử dụng cả biện pháp quân sự, dân vận và kinh tế.