Súng tiểu liên các chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô tiêu diệt địch tại nhà Xô-va ngày 6 tháng 2 năm 1947

20 giờ 03 phút ngày 19 tháng 12 năm 1946, toàn thành phố Hà Nội đèn điện phụt tắt, Pháo Đài láng gầm vang nã pháo vào các khu đồn trú của quân Pháp trong thành phố báo hiệu cuộc kháng chiến lâu dài và anh dũng đã bắt đầu. Công nhân phá Nhà máy điện Yên Phụ, cả thành phố chìm trong bóng tối. Các lực lượng vũ trang, tự vệ đồng loạt tiến công vào các vị trí của địch. Cột điện, cây cối được hạ đổ, bàn ghế, giường tủ… được dựng chắn tại các khu phố làm chướng ngại vật. Trên các hướng tiến công của địch nơi nào cũng xuất hiện các tổ bắn tỉa bất ngờ tấn công, các lỗ tường nối tiếp từ nhà này sang nhà khác hình thành trận địa phòng ngự linh hoạt. Mỗi người dân là một người lính, mỗi ngôi nhà là một pháo đài, mỗi khu phố là một chiến tuyến. Cả Hà Nội mở đầu cuộc kháng chiến toàn quốc với tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”. Hơn một tháng thử thách, vượt qua nhiều gian nan, quân và dân ta đã có nhiều kinh nghiệm trong chiến đấu giam chân địch ngay giữa lòng Thủ đô Hà Nội. Ngày 27 tháng 1 năm 1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi thư khen, động viên, biểu dương tinh thần chiến đấu dũng cảm của các chiến sĩ và nhân dân thành phố. Sau Tết Nguyên đán Đinh Hợi năm 1947, cuộc chiến đấu đi vào giai đoạn gay go quyết liệt nhất. Quân Pháp được tiếp viện thêm lực lượng, vũ khí đạn dược và phương tiện chiến tranh từ Hải Phòng lên với mưu đồ nhanh chóng đánh chiếm Liên khu I, tiêu diệt Trung đoàn Thủ đô. Âm mưu của kẻ thù là bao vây các vị trí cửa ngõ giao thông, ngăn chặn con đường vận tải, liên lạc của Liên khu 1 với hậu phương. Trong đó, phía sườn đông Liên khu là khu vực nhà Xô-va (Sauvages (1), trụ sở Công ty vận tải đường biển, đường sông), nơi có nhà cao tầng, đường giao thông lớn chạy ngang trước mặt, đây là vị trí bảo vệ cửa ngõ Liên khu 1. Chiếm được khu vực này, quân Pháp sẽ khép kín vòng vây, sau đó chia cắt Liên khu thành từng ô nhằm tiêu diệt Trung đoàn Thủ đô.
Diễn biến tác chiến tại Liên khu I (từ ngày 23-1 đến 14-2-1947). Về phía ta, chốt giữ khu vực này có Tiểu đoàn 103, Trung đoàn Thủ đô và công nhân tự vệ thành phố (2). Để phòng ngự có hiệu quả, Ban chỉ huy Trung đoàn bố trí các tổ trinh sát liên tục bám địch, có những phân đội tinh nhuệ, được trang bị mìn, lựu đạn, chai xăng đánh xe cơ giới, các tổ bắn tỉa sẵn sàng tấn công địch chớp nhoáng bằng những khẩu tiểu liên thu được của địch. Từ những hoạt động nhỏ lẻ, thường xuyên, khiến địch không lường được lực lượng của quân ta. Đồng thời, giữ vững liên lạc với bên ngoài, bảo đảm tiếp tế và tăng viện cho các chiến sĩ chốt giữ ở nhà Xô-va. Ngày 6 tháng 2 năm 1947, quân Pháp mở đợt tiến công hòng đánh chiếm nhà Xô-va. Cùng với đó, máy bay và đại bác của địch liên tiếp dội bom đạn vào các khu phố Hàng Quạt, Hàng Thiếc, Hàng Hòm, Hàng Đào. 8 giờ sáng, một đại đội địch có xe tăng, xe thiết giáp dẫn đầu đã nổ súng tiến công. Chúng dùng đại bác bắn vào trong làm vỡ mái nhà, phá các ô cửa. Các chiến sĩ dùng bao cát củng cố các ụ chiến đấu. Khi bộ binh địch vượt qua đê tiến công, các tổ bắn tỉa lập tức nổ súng tiêu diệt hàng chục tên địch, không cho chúng tiến vào. Sau 2 giờ chiến đấu, 17 chiến sĩ thuộc Đại đội 14, Tiểu đoàn 103 ngoan cường chiến đấu, liên tiếp đẩy lùi ba đợt tiến công của địch, giữ vững trận địa. Đến đợt thứ tư, quân Pháp tấn công ồ ạt và lọt được vào tầng dưới nhà Xô-va, các chiến sĩ tiểu đoàn nhanh chóng rút lên gác cố thủ.