Suốt 81 ngày đêm, bầu trời Quảng Trị

Trong dòng chảy dằng dặc của lịch sử dân tộc Việt Nam, có những giai đoạn mà mỗi ngày trôi qua đều là một trang sử vàng, mỗi số phận con người đều gắn liền với vận mệnh quốc gia. Nếu có ai hỏi về một thời đại mà cái chết được xem nhẹ như một cánh hoa rơi để đổi lấy sự trường tồn của Tổ quốc, người ta sẽ kể về "Câu chuyện thời hoa lửa". Trong câu chuyện ấy, 81 ngày đêm tại Thành cổ Quảng Trị mùa hè năm 1972 chính là một tượng đài bất tử bằng máu và hoa.

Mùa hè năm 1972, mảnh đất Quảng Trị nhỏ bé trở thành tâm điểm của cả thế giới. Để chiếm lại Thành cổ, quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã trút xuống đây một lượng bom đạn khổng lồ. Người ta tính toán rằng, sức công phá của lượng bom đạn ấy tương đương với 7 quả bom nguyên tử mà Mỹ đã thả xuống Hiroshima năm 1945. Suốt 81 ngày đêm, bầu trời Quảng Trị không có màu xanh. Chỉ có màu đỏ của lửa, màu xám của khói và màu trắng của vôi vữa nát vụn. Thành cổ – một công trình kiến trúc cổ kính, đã bị san phẳng hoàn toàn. Đất đá bị xới đi xới lại đến mức không còn một ngọn cỏ nào có thể mọc nổi. Nơi đây chính thức trở thành một "tọa độ chết", nơi mà ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ mỏng manh như một hơi thở.

Thế nhưng giữa mưa bom bão đạn ấy, những người lính giải phóng vẫn kiên cường bám trụ. Phần lớn họ là những sinh viên của các trường đại học tại Hà Nội: Đại học Tổng hợp, Bách khoa, Sư phạm... Họ rời giảng đường khi tóc còn xanh, mang theo trong ba lô những cuốn sổ tay chép đầy thơ và nỗi nhớ người yêu. Câu chuyện thời hoa lửa ở Quảng Trị là câu chuyện về những người lính trẻ đi vào trận đánh với một tâm thế thản nhiên lạ kỳ. Họ biết mình vào Thành cổ là cầm chắc cái chết, nhưng họ vẫn tranh nhau được vào. Dưới những hầm hào ngập nước và máu, họ vẫn chia nhau mẩu lương khô, vẫn đọc cho nhau nghe những dòng nhật ký đầy lạc quan. Họ gọi bom đạn quân thù là "đồ chơi", gọi cái chết là "về với đất mẹ". Chính cái khí phách "xem cái chết nhẹ tựa lông hồng" ấy đã biến những con người bình thường trở thành những thiên thần trong lửa đạn.

Ban ngày chiến đấu, ban đêm họ vượt sông Thạch Hãn để tiếp tế lương thực, vũ khí và đưa thương binh ra ngoài. Dòng sông hiền hòa ngày nào trở thành chứng nhân cho biết bao mất mát đau thương. Nhiều chiến sĩ mãi mãi nằm lại dưới lòng sông khi tuổi đời còn rất trẻ. Những chiếc ba lô, lá thư chưa kịp gửi hay cuốn sổ tay còn dang dở đã hòa vào dòng nước đỏ màu máu lửa.

Trong cuộc chiến ấy, tình đồng đội tỏa sáng hơn bao giờ hết. Người lính chia nhau từng ngụm nước, từng nắm cơm giữa lúc thiếu thốn. Có chiến sĩ bị thương nặng vẫn xin ở lại chiến đấu để đồng đội được sống. Có người trước lúc hy sinh vẫn ôm chặt lá cờ giải phóng trong tay. Chính tinh thần bất khuất ấy đã làm nên sức mạnh phi thường cho quân dân ta suốt 81 ngày đêm lịch sử.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, cỏ đã xanh lại trên Thành cổ Quảng Trị, dòng Thạch Hãn đã bình yên trôi xuôi. Nhưng "Câu chuyện thời hoa lửa" sẽ mãi mãi được kể lại như một lời nhắc nhở về cái giá của hòa bình. Quảng Trị 1972 – 81 ngày đêm mãi mãi là một đóa hoa bất tử nở giữa rực lửa chiến tranh, tỏa hương thơm ngát của lòng quả cảm và đức hy sinh cho đến tận mai sau.