tìm hiểu về Nguyễn Văn Thêm
Nguyễn Khuyến (1835 – 1909), tên thật là Nguyễn Thắng, tự Miễu Chi, hiệu Quế Sơn. Ông sinh tại quê ngoại ở Nam Định và sống chủ yếu tại quê nội là làng Vị Hạ (làng Và), xã Yên Đổ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam. Thường được gọi là "Tam Nguyên Yên Đổ", ông là một trong những nhà thơ lớn và có vị trí xuất sắc nhất của nền văn học trung đại Việt Nam.
Con đường học vấn của Nguyễn Khuyến vô cùng nổi bật. Do đỗ đầu cả ba kỳ thi Giải nguyên (thi Hương), Hội nguyên (thi Hội) và Đình nguyên (thi Đình), ông được người đời kính trọng gọi là Tam Nguyên Yên Đổ. Mặc dù đỗ đạt cao, ông chỉ làm quan trong một thời gian ngắn dưới triều Nguyễn. Sống trong thời kỳ đất nước rơi vào tay thực dân Pháp, chứng kiến cảnh nước mất nhà tan và sự thối nát của triều đình phong kiến bấy giờ, ông cảm thấy bất lực nên quyết định xin cáo quan về ở ẩn tại quê nhà.
Sự nghiệp văn học của Nguyễn Khuyến đồ sộ với cả thơ chữ Hán và chữ Nôm. Sáng tác của ông tập trung vào hai mảng chính: trữ tình và trào phúng. Ở mảng trào phúng, ông dùng giọng thơ nhẹ nhàng nhưng sâu cay để châm biếm những kẻ cơ hội, đám quan lại tay sai và xã hội nhố nhăng buổi tây tầu nhộn nhạo. Ở mảng trữ tình, ông là "nhà thơ của làng cảnh Việt Nam". Những bức tranh thiên nhiên làng quê Bắc Bộ qua ngòi bút của ông hiện lên vô cùng thơ mộng, thanh bình nhưng cũng đượm buồn. Tiêu biểu nhất là chùm ba bài thơ thu: Thu điếu (Câu cá mùa thu), Thu vịnh (Mùa thu cảm vịnh) và Thu ẩm (Uống rượu mùa thu). Bên cạnh đó, thơ ông còn thể hiện tấm lòng yêu nước thầm lặng, nỗi xót xa trước thời thế và tình bạn chân thành, tiêu biểu như bài thơ Khóc Dương Khuê.
Nguyễn Khuyến không chỉ là một tài năng xuất chúng mà còn giữ trọn nhân cách nhà nho chân chính, sống thanh cao, giản dị và luôn hướng về nhân dân. Tác phẩm của ông vẫn luôn giữ vị trí đặc biệt trong lòng người đọc nhiều thế hệ.
