TẠ LƯU

Có những con người bước vào chiến tranh không phải với nhiệm vụ trực tiếp đối đầu, mà với sứ mệnh cứu chữa và bảo vệ sự sống. Trên tuyến Trường Sơn những năm kháng chiến, bác sĩ Tạ Lưu là một trong những người như vậy. Giữa điều kiện thiếu thốn và nhiều gian nan, ông cùng đồng đội đã bền bỉ chăm sóc thương, bệnh binh, để lại dấu ấn đẹp về lòng tận tâm của người thầy thuốc.

Tạ Lưu sinh năm 1931 tại Tương Giang, Từ Sơn, Bắc Ninh. Năm 1947, khi mới 16 tuổi, ông tình nguyện học y tá quân đội. Những năm đầu trong quân ngũ đưa ông đến nhiều chiến trường, trong đó có Chiến dịch Trung – Hạ Lào. Qua thực tế cứu chữa thương binh, ông từng bước tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành trong ngành quân y.

Sau khi trở về miền Bắc, ông công tác tại Viện Quân y 108 và tiếp tục học tập để nâng cao chuyên môn. Năm 1962, ông được tuyển chọn học lớp bác sĩ tại Học viện Quân y. Cuối năm 1965, sau khi hoàn thành chương trình, ông được điều vào tuyến Trường Sơn, bắt đầu một giai đoạn đặc biệt trong cuộc đời quân y của mình.

Tại Trường Sơn, Tạ Lưu giữ cương vị Đội phó Đội điều trị 14, Binh trạm 12. Đội điều trị hoạt động tại khu vực có nhiều tuyến đường quan trọng, thường xuyên tiếp nhận số lượng lớn thương, bệnh binh. Có thời điểm, khi việc vận chuyển gặp khó khăn, số người cần điều trị tăng lên rất nhiều, đặt đội ngũ quân y trước áp lực lớn.

Trong điều kiện thiếu thốn về thuốc men, phương tiện và cơ sở vật chất, những người thầy thuốc vẫn phải duy trì công việc cứu chữa. Tạ Lưu cùng đồng đội nhiều lần tổ chức các tổ phẫu thuật đến tận nơi có thương binh nặng. Có những chuyến đi kéo dài hàng chục ki-lô-mét trong điều kiện khó khăn chỉ để kịp thời cứu người.

Một điểm đáng nhớ trong công việc của ông là khả năng thích nghi với hoàn cảnh chiến trường. Khi không có điều kiện như bệnh viện thông thường, đội ngũ quân y phải tận dụng những phương tiện sẵn có để tổ chức nơi điều trị và tiến hành phẫu thuật. Chính sự linh hoạt ấy giúp nhiều thương binh có thêm cơ hội được cứu chữa.

Những năm tháng ở Trường Sơn cũng để lại cho Tạ Lưu nhiều ký ức sâu sắc về đồng đội. Sau này, khi nhắc lại những thành tích của mình, ông luôn khiêm nhường và cho rằng bản thân chỉ là một phần nhỏ trong tập thể những người đã cùng nhau vượt qua gian khó.

Với những thành tích đặc biệt trong công tác cứu chữa thương, bệnh binh, tháng 6 năm 1969, khi mới 38 tuổi, Tạ Lưu được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp của ông trên tuyến Trường Sơn.

Sau năm 1970, ông trở lại miền Bắc học nâng cao về phẫu thuật tại Bệnh viện Việt – Đức dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Tôn Thất Tùng, sau đó tiếp tục học sau đại học tại Học viện Quân y Kirov ở Liên Xô. Trở về nước, ông lần lượt đảm nhiệm các vị trí chuyên môn và lãnh đạo tại Viện Quân y 110, sau này là Bệnh viện Quân y 110.

Năm 1993, Đại tá Tạ Lưu nghỉ hưu sau nhiều thập kỷ phục vụ trong quân đội. Không dừng lại ở những đóng góp trong ngành quân y, ông còn viết sách, báo và sáng tác thơ, đồng thời trao tặng nhiều kỷ vật chiến trường cho Bảo tàng Bắc Ninh để góp phần giáo dục truyền thống cho thế hệ sau.

Ông đã dành phần lớn tuổi trẻ và sự nghiệp của mình cho ngành quân y, từ những chiến trường đầu tiên đến tuyến Trường Sơn rồi tiếp tục cống hiến trong thời bình.

Hình ảnh bác sĩ Tạ Lưu giữa Trường Sơn vì thế không chỉ gắn với một danh hiệu Anh hùng. Đó còn là câu chuyện về một người thầy thuốc luôn đặt sự sống của đồng đội lên trên khó khăn của bản thân, về một người lính mang trong mình cả bản lĩnh chiến đấu và tấm lòng của người làm nghề cứu chữa.

Từ một thiếu niên 16 tuổi bước vào quân ngũ đến một bác sĩ, nhà quản lý ngành quân y và người thầy thuốc tận tụy, hành trình của Tạ Lưu đã kéo dài qua nhiều giai đoạn lịch sử. Những đóng góp của ông góp thêm một nét đẹp vào hình ảnh người lính quân y Việt Nam: âm thầm, kiên cường và giàu lòng nhân ái.