Tạ Lưu - Quân y Trường Sơn, “người thầy thuốc trên tuyến lửa”
Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Hoài Nhơn (tỉnh Bình Định) giàu truyền thống thượng võ và cách mạng, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Tạ Lưu (1928 – 2012) là một trong những chỉ huy xuất sắc của lực lượng Đặc công Quân đội Nhân dân Việt Nam, người gắn liền với những chiến công vang dội trên chiến trường Khu 5 và Tây Nguyên khốc liệt.
Năm 1945, người thanh niên Tạ Lưu hăng hái tham gia phong trào Việt Minh tại địa phương rồi nhập ngũ, kinh qua những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian khổ tại đồng bằng Nam Trung Bộ. Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, ông được đào tạo bài bản và trở thành một chỉ huy đặc công tài ba.
Với biệt tài "nở hoa trong lòng địch", Tạ Lưu nổi tiếng bởi sự mưu trí, dạn dĩ và khả năng trinh sát tinh tường. Ông đã trực tiếp nghiên cứu, lập phương án và chỉ huy hàng chục trận đánh táo bạo vào các căn cứ quân sự, sân bay, kho tàng được bảo vệ nghiêm ngặt nhất của Mỹ - Ngụy. Luôn lấy ít địch nhiều, dùng sự luồn sâu, bất ngờ để bẻ gãy sức mạnh hỏa lực của đối phương, các đơn vị do ông chỉ huy đã tiêu diệt nhiều sinh lực địch, phá hủy hàng loạt máy bay, xe quân sự và kho xăng dầu của kẻ thù.
Dấu ấn lừng lẫy nhất của Tạ Lưu là những trận tập kích thần tốc vào các căn cứ lớn ở An Khê, Pleiku và Quy Nhơn. Giữa hệ thống hàng rào bãi mìn, đèn chiếu và lực lượng tuần tra dày đặc của địch, ông cùng đồng đội vẫn lặng lẽ thâm nhập, đặt khối nổ đúng tọa độ then chốt rồi rút lui an toàn, gây cho kẻ thù sự hoang mang và khiếp sợ tột cùng.
Với những chiến công xuất sắc và tinh thần xả thân vì Tổ quốc, ông vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào năm 1978.
Sau ngày đất nước thống nhất, Đại tá Tạ Lưu tiếp tục cống hiến cho công tác huấn luyện quân sự và xây dựng lực lượng vũ trang trước khi trở về sống thanh thản tại quê nhà Bình Định. Câu chuyện về Anh hùng Tạ Lưu mãi là biểu tượng ngời sáng cho chí khí quật cường, sự mưu trí và tinh thần "Đặc biệt tinh nhuệ, dũng cảm tuyệt vời" của Binh chủng Đặc công Việt Nam.
