Tạ Quang Bửu (1)
Nhà khoa học quân sự kiệt xuất, người đặt nền móng cho nền giáo dục đại học và kỹ thuật quân sự Việt Nam hiện đại, "linh hồn" của các nghiên cứu vũ khí trong kháng chiến.
Giáo sư Tạ Quang Bửu là một trí thức có học vấn uyên thâm, thông thạo nhiều ngoại ngữ (Anh, Pháp, Đức, Hán...) và có kiến thức sâu rộng về toán học, vật lý hạt nhân. Trong kháng chiến chống Pháp, ông giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và có công lớn trong việc nghiên cứu, chế tạo vũ khí cho quân đội ta trong điều kiện thiếu thốn bộn bề.
Ông chính là người đã chỉ đạo việc dùng kiến thức toán học và vật lý để giải mã các loại bom mìn hiện đại của địch, đặc biệt là việc phá phong tỏa thủy lôi và bom từ trường của Mỹ ở miền Bắc sau này. Với tầm nhìn chiến lược, ông hiểu rằng "muốn thắng địch phải giỏi hơn địch về khoa học". Ông đã tổ chức các lớp đào tạo cán bộ kỹ thuật ngay giữa chiến khu. Sau hòa bình, ông trở thành Bộ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp đầu tiên, là người thiết kế hệ thống giáo dục đại học của Việt Nam. Ông được coi là một trong những biểu tượng lớn nhất của trí thức dấn thân, mang kiến thức bác học để giải quyết các vấn đề sinh tử của dân tộc.
