Tạ Quốc Luật – Người chỉ huy bắt sống tướng De Castries

Đồng chí Tạ Quốc Luật sinh năm 1925, quê ở xã Thụy Hải, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Lớn lên ở vùng quê ven biển, ông sớm có sức khỏe tốt, tính cách rắn rỏi và tinh thần kiên cường. Trong ngày Tổng khởi nghĩa, ông cùng anh em tham gia tước súng, chiếm đồn lính ở Diêm Điền rồi gia nhập Giải phóng quân.

Trong những năm kháng chiến, Tạ Quốc Luật trực tiếp tham gia hơn 100 trận đánh, qua khoảng 20 chiến dịch lớn. Mỗi trận chiến là một lần ông được tôi luyện thêm bản lĩnh và kinh nghiệm chỉ huy. Năm 1947, khi là Trung đội trưởng Tiểu đoàn 151, ông chỉ huy đơn vị chiến đấu trong trận Phủ Thông. Những năm sau đó, ông tiếp tục tham gia nhiều trận đánh ở Yên Bái, Lào Cai, Cao Bằng, Lạng Sơn và Vĩnh Yên, lập nhiều chiến công.

Năm 1952, ông cùng đơn vị tham gia đánh tập đoàn cứ điểm Nà Sản. Đây cũng là một trong những trận đánh giúp bộ đội ta tích lũy thêm kinh nghiệm đối phó với hệ thống cứ điểm kiên cố của quân Pháp, trước khi bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Cuối năm 1953, Đại đoàn 312 nhận lệnh hành quân lên Tây Bắc. Đơn vị phải vượt khoảng 500km để đến Điện Biên, sau đó tham gia mở đường, kéo pháo và chuẩn bị trận địa. Ngày 11-3-1954, trong trận Tà Lèng, Đại đội trưởng Tạ Quốc Luật trực tiếp chỉ huy khẩu ĐKZ 57mm bắn xe tăng địch, góp phần cùng đơn vị tiêu diệt nhiều quân địch và thu giữ vũ khí, đạn dược.

Bước vào những ngày cuối của Chiến dịch Điện Biên Phủ, quân ta lần lượt làm chủ nhiều cứ điểm quan trọng ở cả phía Đông và phía Tây. Đợt tổng công kích cuối cùng bắt đầu, các đơn vị liên tục tiến công, quyết tâm tiêu diệt toàn bộ tập đoàn cứ điểm của quân Pháp.

Ngày 6-5-1954, Tạ Quốc Luật nhận nhiệm vụ chỉ huy đánh cứ điểm 507, phối hợp với các đơn vị khác tiến công các cứ điểm 508, 509. Trước giờ xuất trận, ông gần như thức trắng đêm và viết quyết tâm thư gửi cấp trên, thể hiện quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ bằng mọi giá.

Chiều 7-5-1954, sau khi bộ đội phá được hàng rào và mở cửa đột phá, Tạ Quốc Luật cùng đồng đội nhanh chóng tiến vào khu vực Sở chỉ huy của quân Pháp. Cuộc chiến đấu diễn ra rất khẩn trương. Đến khoảng 17 giờ 30 phút, ông cùng đồng đội tiến vào hầm chỉ huy của tướng De Castries. Tạ Quốc Luật phân công anh em bịt các lối ra, sau đó cùng đồng đội tiến vào trong và bắt sống tướng De Castries cùng toàn bộ cơ quan chỉ huy của quân Pháp. Sự kiện này đánh dấu sự sụp đổ hoàn toàn của Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Ngày 13-5-1954, tại lễ mừng chiến thắng tổ chức ở Mường Phăng, Đại đội trưởng Tạ Quốc Luật được giao nhiệm vụ kéo lá cờ chiến thắng lên cột cờ trước toàn quân. Đó là một khoảnh khắc đặc biệt, ghi dấu thắng lợi của quân và dân ta sau 56 ngày đêm chiến đấu gian khổ tại Điện Biên Phủ.

Sau Chiến dịch Điện Biên Phủ, Tạ Quốc Luật tiếp tục tham gia kháng chiến và sau này có mặt trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, được giao nhiệm vụ bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt phục vụ chiến dịch.

Với những đóng góp trong hai cuộc kháng chiến, đồng chí Tạ Quốc Luật được tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có 3 Huân chương Quân công hạng Ba, 2 Huân chương Chiến công hạng Ba và nhiều lần được trung đoàn, đại đoàn khen thưởng. Ông cũng được công nhận là Chiến sĩ thi đua của Đại đoàn 312.

Ngày 16-12-2004, đồng chí Tạ Quốc Luật được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi ông gắn liền với một trong những thời khắc lịch sử đặc biệt của Chiến dịch Điện Biên Phủ: cùng đồng đội tiến vào Sở chỉ huy, bắt sống tướng De Castries, góp phần kết thúc thắng lợi chiến dịch lịch sử năm 1954.