"Ta thà làm quỷ nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc."
Câu nói "Ta thà làm quỷ nước Nam, chứ không thèm làm vương đất Bắc." do Trần Hưng Đạo nói về việc thể hiện lòng yêu nước của mình
Trần Hưng Đạo (1228–1300), tên thật Trần Quốc Tuấn, là danh tướng Đại Việt thời Trần, nổi tiếng vì chỉ huy quân dân đánh bại ba cuộc xâm lược của Nguyên–Mông vào các năm 1258, 1285 và 1287–1288. Ông được tôn là Đức Thánh Trần và là một trong 14 anh hùng tiêu biểu của dân tộc Việt Nam
Tên thật: Trần Quốc Tuấn (陳國峻).
Sinh: khoảng năm 1228 tại Tức Mặc, Thiên Trường (Nam Định).
Mất: năm 1300 tại Vạn Kiếp (nay thuộc Hải Dương).
Gia tộc: Con An Sinh Vương Trần Liễu, cháu nội Trần Thái Tổ; thuộc hoàng tộc nhà Trần
Ba lần kháng chiến chống Nguyên–Mông
1258: Tham gia chỉ huy lực lượng biên giới chống quân Mông Cổ.
1285: Được phong Quốc công tiết chế, thống lĩnh toàn quân; cùng Trần Quang Khải và triều đình phản công, đánh bại quân Nguyên do Thoát Hoan chỉ huy.
1287–1288: Áp dụng chiến thuật của Ngô Quyền, chỉ huy trận Bạch Đằng lịch sử, tiêu diệt thủy quân Nguyên do Ô Mã Nhi và Phàn Tiếp dẫn đầu.
Chiến lược và tư tưởng quân sự
Hịch tướng sĩ: Kêu gọi lòng trung quân ái quốc, đoàn kết chống giặc.
Binh thư yếu lược: Tác phẩm quân sự quan trọng, hệ thống hóa chiến lược và nghệ thuật dụng binh.
Tư tưởng “Khoan thư sức dân làm kế sâu rễ bền gốc”: Nhấn mạnh việc chăm lo đời sống dân để giữ nền quốc phòng vững mạnh.
Di sản và tôn vinh
Sau khi mất, ông được nhân dân tôn là Đức Thánh Trần hoặc Cửu Thiên Vũ Đế.
Tượng đài, đền thờ, đường phố, trường học mang tên ông xuất hiện khắp Việt Nam.
Ông là biểu tượng của tinh thần chống ngoại xâm và trí tuệ quân sự Việt Nam.
Trần Hưng Đạo được xem là một trong những danh tướng vĩ đại nhất trong lịch sử Việt Nam, có ảnh hưởng sâu rộng đến văn hóa, tín ngưỡng và tư tưởng quân sự của dân tộc.
