"Tạ Thị Kiều – Đoá hồng thép bên dòng Hàm Luông"

Về quê hương Đồng khởi Bến Tre những ngày tháng Tư lịch sử, đi giữa những rặng dừa xanh bạt ngàn ngậm nắng, ta như vẫn nghe vang vọng tiếng mõ của phong trào cách mạng năm xưa. Trong hàng ngàn người con ưu tú của mảnh đất này, có một cái tên đã trở thành huyền thoại, một biểu tượng của lòng dũng cảm, mưu trí và tinh thần kiên trung bất khuất của người phụ nữ Việt Nam: Nữ anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Tạ Thị Kiều. Mọi người vẫn thường gọi bà bằng cái tên thân thương, giản dị: Chị Mười Lý.

Khúc dạo đầu của một lý tưởng

Chị Mười Lý sinh năm 1938 tại xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày (nay là Mỏ Cày Nam), tỉnh Bến Tre – một địa danh đã đi vào sử sách cách mạng. Sinh ra và lớn lên trong cảnh nước mất nhà tan, chứng kiến sự tàn bạo của kẻ thù đối với đồng bào, ngọn lửa căm thù và lý tưởng cách mạng đã sớm nhen nhóm trong lòng cô gái trẻ.

Năm 16 tuổi, độ tuổi đẹp nhất của đời người, Tạ Thị Kiều không chọn cho mình một cuộc sống êm đềm mà dấn thân vào con đường nguy hiểm: làm giao liên, nuôi giấu cán bộ. Với sự thông minh, nhanh nhẹn và lợi thế hiểu rõ địa hình, chị đã hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ quan trọng, đảm bảo mạch máu thông tin của cách mạng được thông suốt giữa muôn vàn sự rình rập của kẻ thù. Đó là những bước chân đầu tiên lập nên nền móng cho một sự nghiệp cách mạng lẫy lừng sau này.

Mưu trí “tay không bắt giặc” và hàng trăm trận đánh

Năm 1960, khi Phong trào Đồng khởi bùng nổ, Tạ Thị Kiều chuyển sang hoạt động võ trang và chính trị. Đây là giai đoạn cuộc đời bà tỏa sáng rực rỡ nhất với tư cách là một chiến sĩ du kích mưu trí, dũng cảm. Tên tuổi của bà gắn liền với những chiến công huyền thoại, đặc biệt là nghệ thuật chiếm đồn địch "không tốn một viên đạn".

Một trong những chiến công oanh liệt nhất là lần chị Mười Lý cùng đồng đội tay không chiếm bốt An Bình. Chỉ bằng sự mưu trí, dũng cảm và khả năng vận động quần chúng, chị đã "diễn" một vở kịch khiến kẻ địch hoàn toàn bất ngờ. Chị đóng giả người đi đường, tiếp cận bốt, rồi dùng sự sắc sảo trong lời nói và sự dứt khoát trong hành động để khống chế tên đồn trưởng, buộc toàn bộ binh lính phải đầu hàng võ trang. Chiến thắng này không chỉ thu giữ nhiều vũ khí cho cách mạng mà còn giáng một đòn mạnh mẽ vào tinh thần nản chí của kẻ thù.

Không chỉ dừng lại ở đó, chị còn trực tiếp chỉ huy nhiều trận du kích phục kích, phá rào ấp chiến lược, đốt chòi canh, trừng trị ác ôn... Khiến kẻ địch mỗi khi nghe đến cái tên Tạ Thị Kiều đều phải kinh hồn bạt vía. Theo các tài liệu lịch sử, trong suốt quá trình hoạt động, bà đã tổ chức và tham gia 107 cuộc đấu tranh chính trị trực diện, 33 trận chiến đấu, diệt 7 tên địch, làm bị thương 11 tên, bắt sống 13 tên và thu 24 súng các loại.