TẠ THỊ KIỀU – NỮ DU KÍCH ANH HÙNG “TAY KHÔNG LẤY ĐỒN GIẶC”
Tạ Thị Kiều, còn gọi là Mười Lý, sinh năm 1938, quê xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước, cha và anh đều tham gia cách mạng, gia đình là cơ sở nuôi giấu cán bộ, bà sớm được giác ngộ và tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương từ năm 1958. Tháng 11/1963, bà nhập ngũ.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Bến Tre là một chiến trường ác liệt, đồng thời là cái nôi của phong trào Đồng Khởi và “Đội quân tóc dài”. Trong hoàn cảnh đó, Tạ Thị Kiều vừa tham gia đấu tranh chính trị, vận động quần chúng, vừa trực tiếp cầm súng chiến đấu. Bà dần trở thành một cán bộ nòng cốt của phong trào cách mạng tại Mỏ Cày.
Điểm đặc biệt trong cuộc đời chiến đấu của Tạ Thị Kiều là sự kết hợp giữa lòng dũng cảm và trí thông minh. Tư liệu ghi nhận bà đã tổ chức và tham gia 107 cuộc đấu tranh chính trị trực diện, đồng thời chiến đấu 33 trận. Trong quá trình đó, bà được ghi nhận tiêu diệt 7 quân đối phương, làm bị thương 11 người, bắt sống 13 người và thu 24 khẩu súng.
Một chiến công khiến tên tuổi Tạ Thị Kiều được nhắc đến rộng rãi là hành động “tay không lấy đồn giặc”. Chính Chủ tịch Hồ Chí Minh khi nói về những thanh niên anh hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ đã nêu Tạ Thị Kiều như một tấm gương tiêu biểu với chiến công này.
Ngày 5/5/1965, Tạ Thị Kiều được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tặng Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba và tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng. Trước đó, bà hai năm liền, 1963–1964, là Chiến sĩ thi đua của quân khu.
Tạ Thị Kiều còn có vinh dự nhiều lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 30/12/1967, Bác tiếp bà; ngày 9/5/1968, Bác lại gặp và dùng cơm trưa cùng bà và dũng sĩ Hồ Văn Nên.
Tạ Thị Kiều là hình ảnh tiêu biểu của người nữ chiến sĩ miền Nam: bình dị nhưng gan dạ, mưu trí, vừa đấu tranh chính trị vừa trực tiếp chiến đấu. Từ một người con của quê hương Bến Tre, bà đã trở thành một trong những nữ anh hùng được Chủ tịch Hồ Chí Minh biểu dương.


