TẠ THỊ KIỀU – Nữ du kích Mỏ Cày gan dạ, kiên trung của quê hương Đồng khởi

Tạ Thị Kiều – Người con gái An Thạnh trong những ngày đỏ lửa

Bến Tre những năm đầu thập kỷ 60, đất trời như đặc quánh mùi khói súng. Trên những cánh đồng dừa lộng gió của xã An Thạnh, có một cô gái nhỏ nhắn, ánh mắt lúc nào cũng sáng như lửa—Tạ Thị Kiều. Sinh ra trong gia đình nông dân nghèo mà gan góc, Kiều lớn lên giữa tình thương của mẹ cha và tiếng thì thầm của những câu chuyện cách mạng. Sớm giác ngộ, bà trở thành một trong những hạt nhân nòng cốt của phong trào đấu tranh ở Mỏ Cày.

Sau phong trào Đồng khởi 1960, Mỏ Cày bị địch siết chặt như vòng kìm sắt. Đồn bót mọc lên dày đặc, lính ngụy lùng sục từng nhà. Trong những ngày tưởng như ngột ngạt ấy, Kiều không lùi bước. Bà âm thầm tập hợp những người tin cậy nhất, tổ chức một tiểu đội du kích bí mật. Ban ngày hòa mình vào dân, ban đêm họ trở thành những cái bóng không tên—rải truyền đơn, phá rào ấp chiến lược, gài mìn, diệt ác ôn. Địch gọi họ là “bóng ma Mỏ Cày”, còn dân thì gọi bằng cái tên trìu mến: du kích của Kiều.

Trận đánh đầu tiên của tiểu đội là bót An Bình, một đồn nhỏ nhưng giữ vị trí quan trọng trên tuyến đường từ chợ Thom về huyện lỵ. Lực lượng ít, vũ khí hạn chế, nhưng Kiều có thứ quý nhất—lòng dân. Nhờ cơ sở nội ứng, bà cùng đồng đội đánh lừa và phân tán lính canh, rồi nhanh gọn chiếm bót, thu 12 khẩu súng và một cơ số lớn đạn dược. Cả tổ rút lui an toàn, giữ vững thế đấu tranh hợp pháp ngay giữa lòng dân.

Bẽ mặt vì thua trận, địch gia cố bót An Bình, rào thêm lớp cửa, lớp thép. Nhưng càng kiên cố, chúng càng chủ quan. Kiều ngày đêm bám địa hình, nắm quy luật sinh hoạt của địch. Chỉ ít lâu sau, bà tổ chức trận đánh lần thứ hai. Bót lại thất thủ. Hai lần thua liền, lính địch khiếp đảm đến mức bỏ chạy khỏi cả bót An Bình lẫn bót Bồ Đề. Tuyến giao thông từ Chợ Thom xuống An Vĩnh bỗng dưng sạch bóng địch; quân ở Chợ Thom và khu trù mật Thành Thới bị cô lập hoàn toàn.

Không dừng lại, Kiều cùng hai du kích mật phối hợp lực lượng vũ trang địa phương tổ chức một trận đánh đặc biệt: lấy bót Kinh Ngang mà không cần nổ súng, một kỳ tích hiếm thấy trong chiến tranh.

Suốt những năm kháng chiến chống Mỹ, người con gái An Thạnh ấy đã trải qua hơn một trăm cuộc đấu tranh chính trị trực diện với địch, tham gia hàng chục trận đánh, tiêu diệt, bắt sống hàng chục tên, thu nhiều súng đạn. Những con số ấy, dù lớn lao, vẫn không thể kể hết sự dũng cảm, mưu trí của bà.

Năm 1965, khi mới 27 tuổi, Tạ Thị Kiều được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Cũng năm ấy, bà được chọn trong đoàn thanh niên ưu tú của lực lượng vũ trang miền Nam ra Bắc gặp Bác Hồ—vinh dự mà cả đời bà nâng niu.

Đất nước hòa bình, Kiều tiếp tục cống hiến trong Quân đội, giữ chức Phó Giám đốc Bảo tàng Quân khu 7. Đến năm 2012, bà lặng lẽ ra đi sau cơn bệnh nặng, trở về nằm lại giữa quê hương An Thạnh—nơi từng chứng kiến tuổi trẻ rực lửa của bà.

Người dân Bến Tre vẫn nhắc tên Tạ Thị Kiều bằng giọng đầy kính trọng. Giữa những dừa xanh của Mỏ Cày, câu chuyện về người nữ anh hùng ấy vẫn như ngọn lửa không tắt, soi sáng cả một thời hoa lửa oanh liệt.