Tạ Uyên

Tạ Uyên (1898 – 1940), quê tại xã Yên Phố, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình. Ông sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo, sớm tham gia Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội và trở thành đảng viên cộng sản.

Ông hoạt động sôi nổi từ Bắc vào Nam, từng bị thực dân Pháp bắt giam và đày ra Côn Đảo. Sau khi vượt ngục, ông trở về hoạt động tại Nam Kỳ. Năm 1940, trên cương vị Bí thư Xứ ủy Nam Kỳ, ông đóng vai trò lãnh đạo chủ chốt trong việc chuẩn bị và chỉ đạo cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ lịch sử.

Ngay trước ngày khởi nghĩa bùng nổ, Tạ Uyên bị mật thám Pháp bắt giữ do cơ sở bị lộ. Ông bị tra tấn cực kỳ tàn khốc, dùng kìm rút móng tay, đổ nước xà phòng nhưng ông vẫn kiên cường bảo vệ kế hoạch khởi nghĩa và hy sinh oanh liệt trong tù năm 1940.

Khí phách hiên ngang của Tạ Uyên là biểu tượng bất diệt của tinh thần cộng sản. Tên ông được trang trọng đặt cho nhiều tuyến đường tại Ninh Bình và TP. Hồ Chí Minh.